باز کردن منو اصلی

رابُر،(Rabor) یکی از شهرهای استان کرمان و مرکز شهرستان رابر است. بنا بر سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر رابر برابر ۱۳٬۲۶۳ نفر است.[۲] شهر رابر در سال ۱۳۴۱ دارای شش محله (قلعه – توده و علیا – دیوران- باغ خواجه‌حسن – کشکوئیه – موردوئیه) بوده‌است.[۷] این شهر در سال۱۳۸۸ از شهرستان بافت جدا گردیده و مستقل شده‌است.

رابر
رابر
کشور  ایران
استان کرمان
شهرستان رابر
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی شهرخیر[۱]
سال شهرشدن ۱۳۴۱
مردم
جمعیت ۱۳٬۲۶۳ نفر در سال نود و پنج[۲]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۱۳.۴ کیلومترمربع
ارتفاع از سطح دریا ۲٬۳۴۳ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه 15درجه سلسیوس
میانگین بارش سالانه ۲۶۶٬۷ میلی‌متر
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی علی‌برز بختیاری[۵]
شهردار احمد طیاری[۴]
ره‌آورد گردو، زیره، عسل، میوه جات سردسیری. سیب، زعفران، بادام
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۴
وبگاه وب سایت شهرستان رابر
شناسهٔ ملی خودرو  ایران ۶۵-س[۶]
تابلوی خوش‌آمد به شهر

محتویات

وجه تسمیهویرایش

«رابُر» به راه بریدن، طی کردن و پیمودن راه گویند. ساکنان اولیهٔ رابُر، برای رسیدن به این محل، مجبور شده‌اند که تعداد زیادی از درختان جنگلی را ببُرند و راهی برای رسیدن به این منطقه ایجاد کنند. بدین سبب، راهیان این منطقه راه طولانی طی کرده‌اند و راه را با بریدن درختان جنگلی ایجاد کرده و در اصطلاح راه‌بُر گفته‌اند.[نیازمند منبع]

اقلیم و آب هواویرایش

آب و هوای شهر رابر به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوه‌های مرتفع و نیز ارتفاع بالا از سطح دریا معتدل و کوهستانی است. رابر تابستان‌های کوتاه و خنک و زمستان‌های سردی دارد.چشمه عروس .

رابر از نگاه تاریخویرایش

وصیف رابر از نسخه‌ی خطی مجموعه‌ی ناصری (جغرافیای ایالت کرمان در عهد ناصری) «قريه‌ي رابر : قريه‌ايست دلگشا و قطعه‌ايست مسرت بنا. به خوبي آب و هوا موصوف و به حيثيت نزهت و صفا بين آن قراء معروف. مشتمل است بر باغات بسيار و بساتين بي‌شمار. اكثر مردم آنجا به صباحت منظر، شهره و از متاع حسن و ملاحت با بهره‌اند. و از فواكه آنجا آنچه ممتاز و قرين به امتياز است، سيب است كه گويا لطافت و آب رنگ از رخسار گلرخانش نصيب، و شعر جناب شيخ ‌[سعدي] رحمه‌الله اين مطلب را شاهدي است، قريب. بيت: سيب گويا وداع ياران كرد كش بود نيم سرخ و نيمي زرد آبش رود و هوايش فرح نمود، در دامن كوهي رفيع و قله جبالي منيع واقع و اطرافش نسبت به ساير كوهستان واسع است. منبع آبش همان كوه است كه ذكر آن در شرح كارزار و قلعه عسكر بيان شد. زيرا كه اين كوه بلند «الوند مانند» مابين كارزار و رابر است، چنانچه كارزار و قلعه‌عسكر به سمت شمال آن كوه است، نيز رابر سمت جنوبش واقع شده. الحق اين كوه «البرز شكوه» از بسياري برف در سالي دو ماه از برف تهي است، بلكه اغلب مغاره و درّهاي [درّه‌هاي] او را هرگز خالي از برف نديده و نشنيده‌اند. گياهاي [گياهان] آن كوه بسيار و خواص و فوايد گياه آن بي شمار است. كوه مذكور موسوم و مشهور به «كوه شاه قطب الدين حيدر» است و در سنوات كه به سبب نزول رحمت بسيار، سيل‌هاي بي شمار از يمين و يسار آن قريه‌ي خلدآثار در گذار و به سمت جيرفت و رودبار مي‌رود و اهل آن قريه هم اگر محتاج به آب باشند، به قدر شرب مزارع و باغات خود مي‌گيرند و اگر سالي هم كم رحمت اتفاق افتد نيز به قدر كفايت زراعت و بساتين آنجا مي‌آيد كه زياني به آنجا نمي‌رسد. اغلب مزارع آنجا قنات هم دارد؛ غرض از خشكسال، نقصان به آن‌ها نمي‌رسد. بر‌خلاف ساير قراء رودآب از آنجاست كه مردم آنجا نسبت به ساير بلوكات صاحب‌مايه و استطاعت و ارباب دولت و بضاعتند و به قدر چهار صد خانوار در آنجا تمكن دارند و روزگار به خرمي مي‌گذرانند و رعاياي آنجا، مثل ساير بلوك اقطاع، به كرايه‌كشي مشغولند، و رؤساي آنجا، في‌زماننا، خوانين ده ‌ديوان و از منتسبان نواب شاهزاده آزاده، فتح‌الله ميرزايند (1). و خالصه‌ي آنجا كه موسوم به ده ديوان است، در بدو طلوع آفتاب سلطنت حضرت خاقان كشورستان و پادشاه جم ‌جاه، دارا دربان فتحعلي شاه ـ نورالله تربته ـ به تيول و سيورغال آن‌ها برقرار و اناث و ذكور آن سلسله، ريزه خوره خوان احسان اين دولت جاويد عدّت، گيتي مدارند. و بيوت و باغات آنجا در هم و به غايت خرم است و قلعه خارج از باغات و ده دارد كه حصاري كشيده و چهار برجي و سردري و عمارتی که يك صد درب خانوار در آن بسر توان برد، دارد. و در حوالي قلعه هم به قدر يك صد خانوار عمارت دارد كه دو درب مسجد و دو درب حسينيه و يك درب حمام در آنجا ساخته‌اند و تفصيل مزارعات به قرار اين است .مراد فتح الله ميرزا شعاع السلطنه است. در سال 1207ق. كه فتحعلي شاه از جانب آقا محمد خان قاجار مأمور تصرف و نظم كرمان گرديد، در رابر با دختر عسكر كفش‌دوز ـ فاطمه خانم رابري، سنبل باجي ـ ازدواج كرد، و فتح الله ميرزا شعاع السلطنه و فخرالدوله و واليه از اين خانم مي‌باشند. در ضمن علي اكبر‌خان رابري، برادر اين زن، ملقب به خالو شد و اولاد و اقوام او در اين ناحيه معروف به خالويي هستند و يكي از دهات آنان حدود ده ديوان نيز به آنان تيول داده شد.

شغل اهالی کشاورزی سنتی و دکان‌داری است. به گزارش خبرگزاری کشاورزی جمهوری اسلامی ایران قدیمی‌ترین گردوی جهان در شهرستان رابر و در بخش هنزا قرار دارد قدمت آن را یک هیئت المانی بیش از ۲۰۰۰{۲هزار}سال تخمین زده‌است.[۸]

مناطق دیدنیویرایش

  • تل کوشک: با پیشینه بیش از ۲۵۰۰ سال که در جنوب شهر رابر وجود دارد و هنوز کاوش نشده‌است.
  • چشمه عروس: که در فصول بهار و تابستان میزبان هزاران گردشکر از سراسر کشوراست.
  • روستای زیبا و سرسبز سرمشک
  • روستای دیدنی سیه بنوئیه در ۵ کیلومتری این شهر به عنوان یکی از روستاهای پلکانی کشور (خانه‌های پلکانی) می‌باشد و از لحاظ سرسبزی و دارای آب هوای کوهستانی عالی است. از دیگر آثار دیدنی می‌توان دره شرب بنگ (شرونگ) در دهستان اشکان در سیه بنویه و درختان گردوی دهستان اشکان و غار مموشا و آبشارهای دیمموئیه وپسله ودرخت توت ۴۰۰ ساله وقلهٔ سنگ عشق اشکان نام برد.
  • روستای زیبای ننوک
  • روستای گنجان
  • رودخانه باغ خواجه حسن
  • گردودره کار (ننوک)
  • عشق آباد ننوک
  • بندر هنزا و تخت سر تشتک
  • تنگل هونی
  • تنگ کررو
  • آبشارهای آبسر، عشق آباد و گرموئیه
  • مقبره امامزاده سید مرتضی و شاه مرتضی
  • رودخانه‌های رابر و رودبر
  • روستای اسکر (گلی اسکر)، دارنجان، تزرج، جواران، قدرودخانه (شیب تلی) و بنه سوخته
  • یادمان شهدای روستای گنجان در 10کیلومتری شهرستان رابر

صنایع و معادنویرایش

در آینده‌ای نزدیک با بهره‌برداری از صنایع مس درالو و بندر هنزا شهرستان رابر و سد صفا رود چهرهٔ دیگری به خود می‌گیرد. این معدن سومین معدن مس بزرگ کشور می‌باشد؛ که تا ۳ سال آینده کارخانه مس کنستانتره در رابر افتتاح می‌شود عملیات اجرایی آن شروع شده‌است.[۹]

امکانات فرهنگیویرایش

کتابخانه‌هاویرایش

  • کتابخانه عمومی علامه مجلسی

مراکز حوزوی و دانشگاهیویرایش

  • دانشگاه پیام نور واحد رابر

فضای سبز شهریویرایش

پارک‌ها و بوستان‌هاویرایش

فضای سبز شهر رابر ترکیبی از درختان چنار، گردو و باغ‌ها است.

حمل و نقل شهریویرایش

حمل و نقل شهری رابر از طریق تاکسی صورت می‌گیرد.

برخی خیابان‌ها و میادین مهم شهرویرایش

  • بلوار آیت الله خامنه ای
  • خیابان سعدی
  • خیابان خواجو
  • میدان معلم
  • میدان فاطمه الزهرا
  • چهار راه فرمانداری (کمیته امداد، بخشداری قدیم)

فاصله تا سایر شهرهاویرایش

  • فاصله تا تهران: ۱۲۵۰ کیلومتر
  • فاصله تا کرمان: ۱۸۰ کیلومتر
  • فاصله تا بافت: ۳۵ کیلومتر
  • فاصله تا سیرجان: ۱۴۰ کیلومتر
  • فاصله تا جیرفت: ۱۳۰ کیلومتر
  • فاصله تا بندرعباس: ۳۷۰ کیلومتر

مشاهیرویرایش

  • قاسم سلیمانی (فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران)
  • پیروز ارجمند (موسیقی‌شناس قومی، آهنگساز)
  • بلقیس سلیمانی (منتقد ادبی داستان‌نویس)
  • یاسر شمس الدینی فرد (استاد دانشگاه سوربن. دکتری روانشناسی سلامت)
  • پرفسور بهرام سلاجقه phd مکانیک

منابعویرایش

  1. پایگاه خبری صبح رابر
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  3. آئینه‌نگینی، ولی‌الله، نگین سبز کرمان (واژه‌نامه گویش رابر بافت)، کرمان: ۱۳۸۲.
  4. خبرگزاری فارس کرمان: احمد طیاری شهردار رابر شد
  5. «نتایج نهایی انتخابات مجلس در کرمان». ایسنا. ۹ اسفند ۱۳۹۴–۱۲:۴۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  6. پلاک وسایل نقلیه استان کرمان
  7. شهرداری رابُر، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.[پیوند مرده]
  8. دهخدا
  9. شهرداری رابر، درباره رابر، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.[پیوند مرده]
  10. شهرستان رابر: پارک ملت رابر