سلف یا سلف صالح (عربی: السلف الصالح) به معنی پیشگامان درستکار و عادل است. در اصطلاح خاص اسلامی، سلف به سه گروه زیر اطلاق می‌شود.

  • صحابه : (عربی: الصحابه: «یاران پیغمبر اسلام علیه صلاة و السلام») به معنی کسانی است که محمد(علیه صلاة و السلام) را دیده و در زمان حیات او، دین اسلام را پذیرفته‌اند. کسانی چون عبدالله بن ابی که نفاق آن‌ها در زمان محمد (علیه صلاة و السلام) ، پدیدار گشته‌است، جزو صحابه محسوب نمی‌شوند. صحابه معمولاً به دو گروه انصار و مهاجرین تقسیم‌بندی می‌شوند. به زنان صحابه لفظ صحابیات اطلاق می‌شود.
  • تابعین: (عربی: التابعین، «پیروی کنندگان») به کسانی که زمان حیات محمد (علیه صلاة و السلام) را درک نکردند اما صحابه محمد(علیه صلاة و السلام) را دیده و در زمان حیات آن‌ها دین اسلام را پذیرفته‌اند، و در حال ایمان مرده‌اند، لفظ تابعی اطلاق می‌شود.
  • تابع تابعین: (عربی: تابع التابعین، «پیروی کنندگان از پیروی کنندگان») به کسانی که زمان حیات محمد صل الله و علیه و سلم و صحابه رضی الله عنهم را درک نکردند اما تابعین را دیده و دین اسلام را از تابعین فراگرفته‌اند لفظ تابع تابعین اطلاق می‌شود.

سلف در نظر اهل سنتویرایش

اقتدا به سلف صالح و پیروی از ایشان از اصول اعتقادی اهل تسنن است با این تفاوت که اهل سنت اعتقاد به عدل صحابه رضی الله عنهم دارند اما تابعین را عادل نمی‌دانند. اقتدا به سلف صالح در نظر اهل سنت به معنی پیروی کورکورانه است. از ابوحامد محمد غزالی رحمه ‌الله علیه نقل شده‌است که: «آنچه از پیامبر صلی الله علیه و سلم به ما رسید آن را به سر و دیده گرفتیم، آنچه از صحابه رضی الله عنهم رسید بعضی گرفتیم و بعضی نهادیم، و اما آنچه از تابعین رسید، بدانید که ایشان برای خود کسی هستند و ما هم کسی هستیم»

سلف در احادیثویرایش

تنها حدیثی که به اندیشه سلف صالح اشاره دارد از صحیح بخاری است که ابوسعید خذری رضی الله عنه از قول محمد پیامبر اسلام صل الله و علیه و سلم نقل کرده‌است که: «بهترین مردم این‌ها هستند در عصر من زندگی می‌کنند، و پس از ایشان کسانی که پس از اینان می‌آیند، و آن گاه کسانی که پس از آن خواهند آمد»

سلف در قرآنویرایش

واژه سلف دو بار در قرآن ذکر شده‌است.

«اما هنگامی که ما را به خشم آوردند، از آنها انتقام گرفتیم و همه را غرق کردیم؛ و آن‌ها را پیشگامان (اسلاف) در عذاب و عبرتی برای دیگران قرار دادیم.» (زخرف، ۵۵ و ۵۶)

«به آنها که کافر شدند بگو: چنانچه از مخالفت بازایستند، (و ایمان آورند) گذشته آنها بخشیده خواهد شد؛ و اگر به اعمال سابق بازگردند، سنت خداوند در گذشتگان (اسلاف)، دربارهٔ آن‌ها جاری می‌شود (;و حکم نابودی آنان صادر می‌گردد).» (انفال، ۳۷ و ۳۸)

بخشی‌از مجموعه مقالات:
مذهب اهل سنت
 

مذاهب فقهی

حنفی · مالکی · شافعی · حنبلی

ارکان دین اسلام

شهادتین · نماز · روزه · حج · زکات

خلفای راشدین

ابوبکر · عمر · عثمان · علی

صحابه

سعید بن زید · زبیر · طلحه
سعد بن ابی‌وقاص · عبدالرحمن بن عوف
ابوعبیده جراح

مبانی فقه

قرآن · سنت · اجماع · قیاس · اجتهاد

کتب حدیث

صحیح بخاری · صحیح مسلم · سنن نسایی
سنن ابوداود · سنن ترمذی· سنن ابن ماجه
الموطأ

مکان‌های مقدس

مکه · مدینه · بیت‌المقدس


منابعویرایش

  • قرآن فارسی، ناصر مکارم شیرازی، چاپ سوم، مشهد:آستان قدس رضوی
  • المعجم لمفاهیم الإسلام و السیاسة، ابوعبدالله محمد بن صالح عاطف، قاهره: ۱۳۶۶ ج ۲، ص ۱۱۱
  • احیاء علوم الدین، ابوحامد محمد غزالی طوسی، به کوشش حسین خدیوجم، ج ۱، ص ۲۴
  • صحیح بخاری به شرح النووی، ۱۸ جلد، مصر، قاهره: ۱۳۳۳ ج ۲- ص ۱۷۸