سید صولت مرتضوی

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی جمهوری اسلامی ایران

سید صولت مرتضوی باباحیدری (زادهٔ ۶ بهمن ۱۳۴۰) سیاستمدار اصولگرای ایرانی است که از سال ۱۴۰۱ در دولت سیزدهم سمت وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی را برعهده دارد.

سید صولت مرتضوی
ششمین وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
آغاز به کار
۲۷ مهر ۱۴۰۱
رئیس‌جمهورسید ابراهیم رئیسی
پس ازمحمدهادی زاهدی‌وفا (سرپرست)
ششمین معاون اجرایی رئیس‌جمهور
دوره مسئولیت
۱۴ شهریور ۱۴۰۰ – ۲۷ مهر ۱۴۰۱
رئیس‌جمهورسید ابراهیم رئیسی
پس ازاحیای معاونت در دولت سیزدهم (معاون پیشین: محمد شریعتمداری، مرداد ۱۳۹۶)
پیش ازمحسن منصوری
دهمین سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری
دوره مسئولیت
۱۴ شهریور ۱۴۰۰ – ۲۷ مهر ۱۴۰۱
رئیس‌جمهورسید ابراهیم رئیسی
پس ازمحمود واعظی
پیش ازمحسن منصوری
پنجاه و ششمین شهردار مشهد
دوره مسئولیت
مهر ۱۳۹۲ – مرداد ۱۳۹۶
پس ازمحمد پژمان
پیش ازقاسم تقی‌زاده خامسی
هفتمین معاون سیاسی وزیر کشور
دوره مسئولیت
۱۳۸۸[۱] – ۱۳۹۲
رئیس‌جمهورمحمود احمدی‌نژاد
وزیرمصطفی محمدنجار
پس ازکامران دانشجو
پیش ازکاظم میرولد
دومین استاندار خراسان جنوبی
دوره مسئولیت
۳ مهر ۱۳۸۴ – ۱۴ مهر ۱۳۸۸
رئیس‌جمهورمحمود احمدی‌نژاد
پس ازابراهیم رضایی بابادی
پیش ازقهرمان رشید
اطلاعات شخصی
زاده
سید صولت مرتضوی باباحیدری

۶ بهمن ۱۳۴۰ ‏(۶۲ سال)
باباحیدر، فارسان، ایران
حزب سیاسیجمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی
تحصیلاتحقوق عمومی
محل تحصیلدانشگاه عدالت[۲]
پیشهسیاستمدار
هیئت دولتدولت سیزدهم

وی در دولت سیزدهم از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱، به‌عنوان معاون اجرایی رئیس‌جمهور[۳] و سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری[۴] فعالیت می‌کرد.

وی در گذشته ریاست سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، ستاد انتخابات کشور، معاون سیاسی وزارت کشور، شهردار مشهد، استاندار خراسان جنوبی، بخشدار مرکزی فارسان، فرماندار لردگان، فرماندار بیرجند، مدیرکل اقدامات تأمینی سازمان زندان‌ها، مدیرکل امور اداری و مالی سازمان زندان‌ها، مدیر مسئول روزنامه حمایت، دبیر اجرایی انجمن روزنامه نگاران مسلمان و دبیرکل انجمن روزنامه نگاران مسلمان بوده‌است.

۴ فروردین ۱۳۹۱ اتحادیه اروپا صولت مرتضوی را به دلیل نقشی که در نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی داشته تحریم کرد.[۵]

صولت مرتضوی در سال ۱۳۹۲ از سوی شورای شهر مشهد به عنوان شهردار معرفی اما مدرک غیرمرتبط او در کارشناسی الهیات با شهرداری، مدتی حاشیه‌ساز شد اما در نهایت او به عنوان شهردار مشهد آغاز به کار کرد. او سال ۱۳۹۶ به دلیل تخلفات مالی و ممانعت از حسابرسی با نظر دیوان محاسبات کشور از شهرداری مشهد عزل شد. وی همچنین از سوی دیوان عدالت اداری به پنج سال انفصال از خدمت در دولت محکوم شده‌بود.[۶]

زندگی‌نامه ویرایش

سید صولت مرتضوی در ۶ بهمن ۱۳۴۰ در باباحیدر در استان چهارمحال بختیاری به دنیا آمد. وی در ابتدا در استان چهارمحال و بختیاری در سمت‌هایی مانند فرمانده بسیج باباحیدر، کارمند فرمانداری فارسان، بخشدار مرکزی فارسان[۷] و فرماندار لردگان مشغول به کار بود. مرتضوی در سال ۱۳۷۶ به عنوان فرماندار بیرجند انتخاب شد،[۸] در سال ۱۳۸۸ از سوی مصطفی محمد نجار به عنوان معاون سیاسی وزیر کشور و رئیس ستاد انتخابات کشور منصوب شد و تا پایان دورهٔ ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد در این سمت بود.

فعالیت‌های سیاسی ویرایش

شهرداری مشهد ویرایش

مرتضوی در مهر ۱۳۹۲، از سوی شورای اسلامی شهر مشهد، به عنوان شهردار انتخاب شد.[۹] در ابتدا به علت این که مدرک تحصیلی (لیسانس الهیات) صولت مرتضوی با قانون انتخاب شهرداران تطابق نداشت حکم وی برای شهرداری مشهد توسط وزیر کشور امضا نشد[۱۰] ولی در نهایت این حکم به امضای وزیر کشور رسید و مرتضوی به عنوان شهردار مشهد آغاز به کار کرد.[۱۱] سرانجام به دلیل تخلفات مالی و ممانعت از حسابرسی[۱۲] با نظر دیوان محاسبات کشور از شهرداری مشهد عزل شد و حکم انفصال از خدمت گرفت.[۱۳]

همکاری با ابراهیم رئیسی ویرایش

در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶، مرتضوی ریاست ستادهای استانی سید ابراهیم رئیسی را بر عهده داشت.[۱۴] وی تا آبان ۱۳۹۸ مدیرعامل سازمان موقوفات آستان قدس رضوی بود.[۱۵][۱۶] سید پرویز فتاح رئیس بنیاد مستضعفان در ۲۵ شهریور ۱۳۹۸، مرتضوی را به ریاست سازمان اموال و املاک این بنیاد منصوب کرد.[۱۷] با رسیدن سید ابراهیم رئیسی به ریاست جمهوری، مرتضوی به عنوان معاون اجرایی او منصوب شد. این سمت در سال ۱۳۹۶ حذف شده‌بود.

دادگاه تجدیدنظر در ۲۶ مهر ۱۴۰۱ حکم انفصال مرتضوی را نقض کرد و مانع برای تصدی او بر وزارت مرتفع شد.[۱۸] یک روز بعد او که از سوی رئیسی به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مجلس معرفی شده بود، با کسب ۱۷۶‬ رأی موافق، ۶‬۴‬ رأی مخالف، ۱۳‬ رأی ممتنع و ۵ رأی باطله از مجموع ۲۵۸‬ رای مأخوذه، رأی اعتماد گرفت.[۱۹]

حواشی ویرایش

سخنان درباره معلولان ویرایش

او در آذر ۱۴۰۲، هنگامی که در دولت سیزدهم به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشغول به‌کار بود، در سخنرانی مراسم گرامی‌داشت روز جهانی افراد دارای معلولیت، در حضور تعداد زیادی از افراد نابینا و ناشنوا گفت: «جهان در خصوص مسئله فلسطین کر و کور و لال شده». او در پایان این سخنرانی خواستار ایران «بدون معلول» شد.[۲۰]

تحریم ویرایش

اتحادیه اروپا طی تصمیمی در تاریخ ۴ فروردین ۱۳۹۱، هفده مقام ایرانی از جمله صولت مرتضوی را به دلیل نقشی که در نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی داشته‌اند، از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیه دارایی‌های این مقامات نیز در اروپا توقیف شد.[۵]

موارد نقض حقوق بشر ویرایش

بر اساس بیانیه اتحادیه اروپا،[۲۱] صولت مرتضوی (در زمان تصدی معاونت سیاسی وزیر کشور)، به هدایت روند سرکوب افرادی که برای حقوق قانونی خود از جمله حق آزادی بیان اعتراض کرده‌اند، متهم است.[۲۲]

ادعاها ویرایش

  • وی در ادریبهشت ۱۴۰۱ و در سمت معاون اجرائی رئیسی ادعاهایی را که توسط تیم اقتصادی رئیسی مکررا در مورد بدهکار بودن صندوق دولت و انتقال صدها هزا رمیلیارد بدهی از دولت روحانی به دولت رئیسی بدلیل فروش اوراق قرضه دو لتی در سالهای قبل مطرح می شد را تکرار کرد. وی در مصاحبه ای با خبرگزاری برنا ادعا کرد:

    آقای میرکاظمی توضیح دادند، تقریبا ماهانه این دولت بین ده تا دوازده هزار میلیارد تومان بدهی های دولت قبل را از حیث اوراق خزانه پرداخت می کند، یعنی این به همین شکل ادامه دارد و سالی صدها هزار میلیارد باید بدهی های دولت قبل را بپردازیم، یکی از آثار تورمی که اکنون در بازار وجود دارد این است که اوراق با یک چهارم قیمت عرضه کردند که این سبب تورم و گرانی کالاها می شود و مشکلاتی است که متاسفانه عارض شده البته بنای ما هم نیست که مدام نبش قبر شود اما واقعیت این است که صندوق بازنشستگان کشوری و لشگری بدهی های هنگفت دارد. تا تاریخ ۱۴۰۴٫۱۲٫۲۸ این دولت باید بدهی های دولت قبل را جبران کند و از سوی دیگر دو بحث است یکی می گوید که خزانه خالی است مثل پدری که به فرزندش می گوید من برای شما چیزی ارث نگذاشته ام و یک شرایط دیگر هم این است که میلیاردها تومان بدهی به ارث گذاشته شود. لذا می گویند خزانه خالی و صندوق خالی دولت ، در حالی که این خزانه خالی است و بدهکار. [۲۳]

با وجود اینکه مرتضوی و سایر مهره هی اقتصادی دولت رئیسی مکررا از دولت روحانی بدلیل انتشار اوراق قرضه دولتی انتقاد می کردند ؛ تا تیر ۱۴۰۲ دولت رئیسی در مدت ۲ سال از فعالیت خود بیش از ۸ سال ریاست جمهوری حسن روحانی اوراق قرضه فروخت که بازپرداخت آن یک ساله و بیشتر است. [۲۴]

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ویرایش

نام مرتضوی به‌عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی توسط سید ابراهیم رئیسی برای کسب رأی از سوی نمایندگان به مجلس شورای اسلامی داده شد و او توانست در روز ۲۷ مهر ۱۴۰۱ با کسب ۱۷۶ رأی موافق از مجموع ۲۵۸ تن نماینده حاضر در مجلس شورای اسلامی برای تصدی سمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رأی اعتماد بگیرد.[۲۵]

نقض حقوق کارگران ویرایش

وی بر خلاف وظیفه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تلاش وسیعی بری سرکوب دستمزد و نقض حقوق کارگران در دورانی که بعنوان وزیر کار در دولت رئیسی اشتغال داشت صورت داد. وی تقریبا هیچ اقدامی در راستای بهبود معیشت و حقوق کارگران صورت نداده بلکه بعنوان یکی از اعضای تیم اقتصادی رئیسی مجدانه سرکوب دستکزد کارگران را دنبال کرد.

فریب نمایندگان کارگران برای تعیین حداقل دستمزد ۱۴۰۲ ویرایش

وی بعنوان نماینده دولت ابراهیم رئیسی، بر اساس سناریویی از پیش تعیین شده افرادی را که به عنوان نماینده کارگران در مذاکرات ۳ جانبه تعیین حداقل دستمزد شرکت می کنند فریب داد و از آنجا که این افراد استقلال و توانمندی چندانی ندارند توانست در حالیکه نرخ تورم در سال ۱۴۰۱ بیش از ۴۰ در صد بوده است؛ نرخ افزایش دستمزد ۲۷ درصدی را به آنان بقبولاند و بعنوان نماینده کارگران از آنان امضا بگیرد.[۲۶]

منطقه ای کردن دستمزد کارگران ویرایش

در شرایطی که جامعه کارگری ایران با دستمزد بسیار ناچیز و مشکلات سنگینی همچون تحریمهای کمر شکن، کرونا، چندین سال خشکسالی، سرازیر شدن میلیونها نفر از افغانستان، سالها تورم دو رقمی و … موجه بود؛ احسان خاندوزی وزیر اقتصاد دولت رئیسی در دی ماه ۱۴۰۲ طی نامه ای به صولت مرتضوی از وی خواست تا منطقه ای شدن دستمزد را برای سال ۱۴۰۳ اجرا کند. مرتضوی نیز به سرعت از این موضوع استقبال کرد. منطقه ای کردن دستمزد که باعث سود آوری بیشتر سرمایه دار و کمتر کردن دریافتی کارگر شهرستانی در مقایسه با کارگر تهرانی است (در حالیکه هر دو زیر خط فقر زندگی می کنند) در دولت های قبل هم مطرح بود و توسط سرمایه داران پیگیری می شد اما بدلیل تبعات سنگین آن صورت نگرفت اما دولت رئیسی کمر به اجرای آن در سال ۱۴۰۳ بست. نهادهای متعلق به سرمایه داران همچون اتاق بازرگانی از دستمزد منطقه ای حماتی و برای آن لابی می کنند. دولت و کارفرمایان در حالی ادعای قانونی بودن دستمزد منطقه ای را دارد که بسیاری دیگر از اصول قانون کار همچون تناسب دستمزد و تورم را سالها نقض کرده و حقوقی پاییین تر از نرخ تورم را برای کارگران در نظر گرفته است.نهادهای سرمایه داری ذینفع در سرکوب دستمزد و در راس آنا ناتاق بازرگانی که لابی بسیار قدرتمندی در ایران داشته و در دهها شورای عالی دولت حضور دارد ؛ برای اقناع افکار عمومی مطالبی بنام تحقیق منتشر کرده است که بدلیل ذینفع بودن این نهادها در سرکوب دستمزد کارگر فاقد اعتبار است.[۲۷]

جستارهای وابسته ویرایش

منابع ویرایش

  1. «متن حکم و سوابق اجرایی معاون سیاسی جدید وزارت کشور». خبرگزاری فارس. ۱۹ مهر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  2. «تحلیل و بررسی بایسته‌های ساختاری مجلس خبرگان رهبری با روی کرد هدف‌گرا».
  3. https://www.president.ir/fa/131017
  4. https://president.ir/fa/131055
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «فهرست دوم تحریمهای حقوق بشری اتحادیه اروپا علیه مقامات ایرانی». خبرگزاری فارس. ۱۷ فروردین ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۴.
  6. «حکم انفصال صولت مرتضوی». ۱۷ فروردین ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۴۰۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  7. «انتصاب بخشدار مرکزی فارسان». اطلاعات (۱۹۴۴۱): ۱۳. ۱۴ مهر ۱۳۷۰ – به واسطهٔ سامانه نشریات ایران.
  8. «حلقه چهارمحالی‌ها در دولتِ احمدی‌نژاد». فرارو. ۲۰۱۳-۰۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  9. «سید صولت مرتضوی شهردار مشهد شد». پایگاه خبری الف. ۲۰۱۳-۰۹-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  10. انتخاب، پایگاه خبری تحلیلی (۲۰۱۳-۱۰-۱۳). «علت امضا نشدن حکم شهرداران جدید». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  11. «حکم شهردار مشهد امضا شد/ آیین‌نامه انتخاب شهرداران در حال بازنگری است - خبرگزاری مهر - اخبار ایران و جهان». خبرگزاری مهر. ۲۰۱۳-۱۰-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  12. «شهردار مشهد برای ممانعت از حسابرسی به انفصال از خدمت محکوم شد». BBC News فارسی. ۲۰۱۷-۰۶-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  13. مصباحی‌مقدم، غلامرضا (۲۰۱۷-۰۶-۲۰). «صولت مرتضوی، شهردار مشهد، «حکم انفصال از خدمت گرفت»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  14. «رؤسای ستاد انتخاباتی رئیسی مشخص شدند». ایمنا. ۲۰۱۷-۰۴-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۵.
  15. https://www.tasnimnews.com/fa/media/1397/08/20/1873563/تجلیل-از-واقفان-آستان-قدس-رضوی/photo/1
  16. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/08/27/2142300/رعایت-غبطه-وقف-و-موازین-شرعی-جزو-اولویت-های-آستان-قدس-رضوی-است
  17. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۹.
  18. «حکم انفصال از خدمت صولت مرتضوی نقض شد/ رفع مانع معرفی به عنوان «وزیر»». www.khabaronline.ir. ۲۰۲۲-۱۰-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۹.
  19. «صولت مرتضوی به عنوان وزیر جدید کار رای اعتماد گرفت؛ حکم انفصال از خدمت او دیروز باطل شد». ار. اف. ای - RFI. ۲۰۲۲-۱۰-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۹.
  20. «وزیر رفاه گفت به امید ایران بدون معلول!/ همه عزادار غزه هستیم اما در مراسم روز معلولان…». www.khabaronline.ir. ۲۰۲۳-۱۲-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۳.
  21. «COUNCIL REGULATION (EU) No 359/2011». EURO-Lex. ۱۲ آوریل ۲۰۱۱.
  22. «اسامی ۱۷ مقام ایرانی تحریم شده توسط اتحادیه اروپا». بی‌بی‌سی فارسی. ۶ فروردین ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲ شهریور ۱۳۹۴.
  23. https://mobile.khorasannews.com/ON_NewsView/Details?id=a35814f3-56c8-ec11-80e7-000c29d7c1b0
  24. https://aftabnews.ir/fa/news/853567/%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82
  25. «صولت مرتضوی وزیر کار شد». روزنامه دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۰.
  26. https://www.toseeirani.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AC-13/55021-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF
  27. https://www.alef.ir/news/4021103060.html

پیوند به بیرون ویرایش

مناصب سیاسی
پیشین:
سید محمد کاظمی
فرماندار بیرجند
۱۳۷۷–۱۳۷۵
پسین:
محمدحسین توکلی کارشک
پیشین:
ابراهیم رضایی بابادی
استاندار خراسان جنوبی
۱۳۸۸–۱۳۸۴
پسین:
عیسی فرهادی
سرپرست
پیشین:
کامران دانشجو
معاون سیاسی وزیر کشور
۱۳۹۲–۱۳۸۸
پسین:
سید کاظم میرولد
رئیس ستاد انتخابات کشور
۱۳۹۱–۱۳۹۰، ۱۳۹۲ و ۱۳۹۲
پیشین:
محمود واعظی
سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری
۱۴۰۱–۱۴۰۰
پسین:
محسن منصوری
بدون متصدی
انحلال معاونت در سال ۱۳۹۶
آخرین تصدی توسط:
محمد شریعتمداری
معاون اجرایی رئیس‌جمهور
۱۴۰۱–۱۴۰۰
پیشین:
محمدهادی زاهدی‌وفا
سرپرست
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
اکنون–۱۴۰۱
در حال تصدی
مناصب احزاب سیاسی
پیشین:
تقی دژاکام
به عنوان دبیر اجرایی
دبیر کمیته اجرایی انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان
۱۳۸۴–۱۳۸۲
پسین:
؟
پیشین:
علی یوسف‌پور
دبیرکل انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان
۱۳۸۴
پسین:
پرویز اسماعیلی
عنوان جدید معاون امور استان‌ها ستاد انتخاباتی سید ابراهیم رئیسی
۱۳۹۶
پسین:
محسن منصوری
پیشین:
محسن منصوری
معاون هماهنگ‌کننده ستاد انتخاباتی سید ابراهیم رئیسی
۱۴۰۰
آخرین حضور انتخاباتی رئیسی
مناصب شهری
پیشین:
ابوالفضل انتظاری
سرپرست
شهردار مشهد
۱۳۹۶–۱۳۹۲
پسین:
محمد آذری
سرپرست