سیرجان

شهری در استان کرمان، ایران

سیرجان شهری صنعتی، تاریخی و راهبردی و مرکز شهرستان سیرجان در جنوب غرب استان کرمان است. این شهر با توجه به قرار گرفتن در تقاطع محورهای مواصلاتی (شمال به جنوب و شرق به غرب و گذرگاه رسیدن به خلیج فارس) تهران - بندرعباس و کرمان - شیراز از گذشته تاکنون، مورد توجه بوده ‌است.[۵][۶] جمعیت شهر سیرجان بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر ۱۹۹٬۷۰۴ نفر بوده‌ است و به لحاظ جمعیت دومین شهر استان کرمان بعد از کلانشهر کرمان می‌باشد. [۷] سیرجان یکی از شهرهای صنعتی و اقتصادی ایران به‌ شمار می‌رود . این شهر دارای بزرگ‌ترین معدن سنگ آهن خاورمیانه یعنی گل گهر و معادن متنوع دیگری از جمله مس (معدن مس چهارگنبد)، گارنت قرمز، خاکهای صنعتی مثل بنتونیت و هماتیت و … است.[۸] ارتفاع شهر سیرجان از سطح دریا ۱۷۶۶ متر است. سیرجان در یک دشت مرتفع بنام دشت ابراهیم‌ آباد قرارگرفته و به دلیل ارتفاع از سطح دریا، از آب و هوای معتدل تر و مناسب تری نسبت به سایر شهرهای اقلیم نیمه کویری ایران برخوردار است. همچنین سیرجان یکی از سه قطب تولید پسته در ایران است. شهر سیرجان با داشتن زیرساخت‌های ورزشی فراوان، یکی از شهرهای ورزشی ایران نیز به‌ شمار می‌آید.

سیرجان
از بالا راست به چپ:
بادگیر تاریخی چپقی، مجتمع‌های مسکونی، بنای تاریخی شاه فیروز، یخدان‌های دوقلو در نمای برفی، پل روگذر دفاع مقدس
Map
نشان واره شهرداری سیرجان
کشور ایران
استانکرمان
شهرستانسیرجان
بخشمرکزی
نام(های) پیشینشیرگان، شهریگان، سیرگان، سعیدآباد
مردم
جمعیت۱۹۹٬۷۰۴ نفر (سرشماری سال۱۳۹۵
رشد جمعیتافزایش ۷٫۵۹+%
جغرافیای طبیعی
مساحت۶۰Km²
ارتفاع۱۷۶۶ متر از سطح دریا[نیازمند منبع]
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۱۳۵ میلی‌متر
اطلاعات شهری
شهردارعلی اکبر کریمی پور[۱]
تأسیس شهرداری۱۳۰۶
ره‌آوردمسقطی، قُوّتو، پسته، کشک، قارچ ترافل، کلمپه، گلیم شیرکی‌پیچ
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۴
وبگاه
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۶۵-د،  ایران۷۵ب. ص. م[۲]
کد آماری۱۳۳۸
پانویسسیرجان شهر تاریخ و صنعت، سیرجان شهر دارالحسین، سیرجان شهر جهانی گلیم
سیرجان بر ایران واقع شده‌است
سیرجان
روی نقشه ایران
۲۹°۲۷′۲۴″شمالی ۵۵°۴۰′۵۱″شرقی / ۲۹٫۴۵۶۷۶۶۹۲°شمالی ۵۵٫۶۸۰۸۶۲۴۳°شرقی / 29.45676692; 55.68086243

پیشینه

ویرایش

کهن‌ترین سند تاریخی دربارهٔ سیرجان این نوشتهٔ ابن اثیر است: «گشتاسب یکی از پادشاهان کهن ایران بود و دین سلیمان را داشت، دین زرتشت را پذیرفت و در کوهستانی که تنبور نام داشت جای گرفت و در حالت تقیه به عبادت مشغول شد». به باور استاد باستانی پاریزی، کوه تنبور همان است که در خاور سیرجان و حدود منطقه قهستان قرار گرفته و به همین نام مشهور است.[۵]

نام گذاری

ویرایش

دربارهٔ ریشه نام گذاری سیرجان نظرهای گوناگونی گفته شده‌ است، ولی پژوهشگران بیشتر بر این باورند که در زمان ساسانیان به دلیل وجود قناتهای بسیار زیاد در این منطقه، آن را سیرگان یا سیرکان یعنی سیرآب از قنات یا پر از قنات نامیده‌ اند. عده‌ای نیز کلمه گان یا کان را که به معنی معدن است به علت وجود معادن گوناگون در این منطقه دانسته‌اند. در استیلای عرب نام سیرگان معرب شده و به سیرجان تغییر یافت.[۹]

سیرجان پیش از اسلام

ویرایش

بنای سیرجان را به بهمن پادشاه اشکانی نسبت می‌دهند. ژان گوره در کتاب خواجهٔ تاجدار، شرحی بر سیرجان می‌نویسد و نشان می‌دهد که سیرجان قبل از اشکانیان نیز آباد بوده و توضیح می‌دهد: «سیرجان قدیم، به قول مورخان قدیم، از جمله سیسرون و کتزیاس که در دورهٔ هخامنشیان می‌زیسته‌اند، دارای ده محله بوده و در هر یک از محلات آن شهر، یک دسته از مردم زندگی می‌کرده‌اند».[۱۰] اما قدمت این شهر را به قبل از اشکانیان نیز نسبت داده‌اند. آن گونه که در کتاب تاریخ کرمان نوشته شده‌است: «اسکندر در بازگشت از هندوستان از روی قلعهٔ سنگ که محل قدیم شهر سیرجان است، عبور کرده و از طریق بوانات به پاسارگاد رفته‌است.»[۱۱]

سیرجان پس از اسلام

ویرایش
 
قسمتی از قلعهٔ سنگ در نزدیکی سیرجان

مقدسی در قرن چهارم هجری قمری، سیرجان را یکی از چهار ولایت کرمان ذکر می‌کند. شهر قدیم سیرجان در محل قلعهٔ سنگ (در فاصله ۹ کیلومتری شهر فعلی سیرجان قرار دارد) و تا سال ۷۹۶ هجری قمری آباد بوده‌است و در آن تاریخ به وسیله «ایدکو» سردار تیمور، که دو سال شهر را در محاصره داشت نابود می‌گردد. ساکنان باقی‌مانده آن به محلی در همان نزدیکی به نام باغ بمید منتقل می‌شوند و شهر جدید در آن موقعیت به‌وجود می‌آید.[۵] اما باز در هجوم محمود افغان به کرمان، سیرجان هم مورد حمله و غارت قرار می‌گیرد. سال‌ها بعد در حدود سال ۱۲۰۰ هجری قمری، میرزا سعید کلانتر در جنوب باغ بمید دهی را آباد نمود که سعیدآباد نامیده شد، و این سعید آباد، همین شهر فعلی سیرجان و در واقع سومین موقعیت این شهر است.[۱۱]

آب و هوا و اقلیم

ویرایش

اقلیم سیرجان نیمه‌بیابانی و بیابانی است.[۱۲] رطوبت متوسط آن ۳۶٪ و میانگین بارندگی سالانه ۱۶۰ میلی‌متر است.[۱۳]این شهر تابستان‌های نسبتاً گرم با شب‌های تابستانی معمولاً خنک و زمستان‌های سردی دارد و در مجموع به دلیل ارتفاع بالای این شهر از سطح دریا، سیرجان نسبت به شهرهای هم اقلیم خود در ایران (اقلیم نیمه کویری)، از آب و هوایی معتدل تر و بهتر برخوردار است. یکی از مرتفع‌ترین دشت‌های داخلی ایران به نام دشت ابراهیم‌آباد در جنوب‌شرقی سیرجان قرار گرفته و حداقل ۱٬۷۱۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. کویر نمک سیرجان در فاصلهٔ ۳۰ کیلومتری غرب شهر سیرجان واقع در استان کرمان می‌باشد. طول این کویر در حدود ۵۰ کیلومتر و عرض آن در قسمت میانی برابر با ۲۰ کیلومتر می‌باشد که هر چه در جهت شمال یا جنوب آن حرکت کنید از عرض آن کاسته می‌شود.[۱۴] موقعیت ژئولوژیک زمین‌شناسی سیرجان در کشور بی‌نظیر است. در شرق و شمال شرق این شهر کوه‌های بلند و مناطق سردسیر پاریز، چهارگنبد و قهستان وجود دارد.

جمعیت

ویرایش

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر سیرجان ۱۹۹٬۷۰۴ نفر (۵۸٬۷۵۶ خانوار) بوده‌است.[۱۵]


مردم سیرجان اکثرا از قوم فارس و اقلیتی از اقوام لر ، ترک و عرب هستند، فارس ها به زبان فارسی با لهجه سیرجانی تکلم میکنند.قوم لری که از ایل سهراب خانی و میرزاحسنی هستند که بزرگ این ایل خانواده های امانی لری هستند. از طوایف عرب ، خانواده های اصیلی در سیرجان زندگی می کنند من جمله رضوی ها (طایفه حاج رشید)،موید محسنی ها،احسایی،سادات سیرجانی، بنی اسد ها که جمعیت قابل توجهی دارند خود شامل خانواده هایی از جمله نجمی،اسدی،بنی اسدی،عزت آبادی، آزادی و... ‌(پیغمبر دزدان منسوب به این طایفه است)

اعراب دیگری با جمعیت قابل توجهی نیز در منطقه سیرجانی می‌زیستند از جمله عرب حاج حسینی،لبومحمدی،شاه سون،عرب بدویی،عرب خراسانی،عرب پاریزی،عرب قهستانی و ...

گردشگری

ویرایش
 
باغ سنگی

این شهر به دلیل قدمتی که دارد، مجموعه و موزه‌ای است از ادوار مختلف تاریخ ایران که هنوز در بناهای این شهر انعکاس دارد. معماری سیرجان صاحب یکی از بی‌نظیرترین نوع بادگیرهای ایرانی به نام بادگیر چپقی است. دهکده بزرگ گردشگری گهرپارک در ۲۰ کیلومتری سیرجان در محور شیراز واقع شده است. بعد از تکمیل فازهای آن به بزرگترین مجموعه تفریحی و گردشگری خاورمیانه تبدیل خواهد شد. این مجموعه گردشگری بینظیر در دل کوه دارای آبشار، رودخانه، دریاچه، مزرعه حیوانات، زیپ لاین، ترن هوایی، پارک ژوراسیک، رستورانهای متعدد می باشد.[نیازمند منبع]

دیدنی‌های تاریخی و فرهنگی

ویرایش
 
 
یخدان‌های دوقلوی سیرجان
 
انتهای بازار تاریخی سیرجان
 
شاه فیروز سیرجان
 
سازه تاریخی بادگیر چپقی در سیرجان
  • برج‌های قدیمی (محمودابادسید)
  • امام زاده سید محمد (جاده سیرجان شهربابک نرسیده به زید آباد)
  • مسجد قدیمی جامع سیرجان (پشت بازار)

موزه‌ها

ویرایش
  • موزه تاریخ و مردم‌شناسی سیرجان
  • موزه سنگ‌های تزئینی در محل بنای بادگیر چپقی
  • موزه دیرینه‌شناسی[۲۴]
  • موزه دستبافته‌های عشایری سیرجان[۲۵]
  • کوره آجر پزی سنتی حجت آباد

دیدنی‌های طبیعی

ویرایش
  • منطقهٔ ییلاقی و خوش آب وهوای اسلام‌آباد چهارگنبد
  • منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ سیاه‌کوه
  • سرو کهنسال امامزاده احمد
  • طبیعت زیبای ییلاقی بلورد
  • کفه نمک سیرجان واقع در خیرآباد
  • صخره باستانی بی‌بی‌دن دارستان
  • منطقه کوهستانی و ییلاقی اسلام آبادچهارگنبد
  • منطقه کوهستانی و ییلاقی گدارخانه سرخ
  • باغ‌های پسته
  • منطقهٔ خوش آب و هوای قهستان سیرجان
  • یخدان‌های دوقلوی سیرجان
  • سد تنگوئیه (در فاصله ۲۵ کیلومتری جاده سیرجان به کرمان)
  • بزرگ‌ترین دریاچه مصنوعی خاورمیانه در گهر پارک (در جاده سیرجان به شیراز نرسیده به گل گهر)
  • منطقه خوش آب و هوای بیدخواب و باغ خشک
  • منطقه خوش اب و هوای ده جرسی (۳۵ کیلومتری جاده سیرجان و کرمان)
  • بزرگترین پارک گردشگری خاورمیانه در گهر پارک
  • منطقه کوهستانی و ییلاقی گدار خانه سرخ
  • بزرگترین آبشار مصنوعی خاورمیانه در گهرپارک

جغرافیای سیرجان

ویرایش

شهر و منطقه سیرجان در دشت نسبتاً پستی واقع شده‌اند که منتهی‌الیه جنوب خاوری فرورفتگی شرق زاگرس به‌شمار می‌آید. این فرورفتگی خشک و بایر و طویل، از سیرجان به سمت شمال باختری تا اصفهان ادامه می‌یابد.

در شهرستان سیرجان کوه‌های زیادی پیرامون این دشت واقع شده‌اند که عبارتند از: کوه دالخونی، کوه لاشکار یا دکل، کوه قوچی، کوه سیاهکوه، کوه خواجویی، کوه چشمه قافل، کوه پوته ای، کوه مقولی، کوه سیاهکوه خیرآباد، کوه باغچوبی، کوه منسار، کوه کلاهی، کوه زرد، کوه خرسی، کوه خاکستری، کوه دره گرا، کوه مگسی، کوه ریزآب، کوه یال خری، کوه کمربست، کوه پوته‌ای، کوه شاه خیرالله، کوه هیزم بریز، کوه قله ماری، کوه تنبور، کوه یال سبز، کوه چاه طلا، کوه لانه زنبوری، کوه کویز، کوه چاه پت، کوه چک آب، کوه باغ حسن، کوه تونل، کوه پنج، کوه میان کوه زیارت، کوه کهکمی، کوه نوکن، کوه خدا نزدیک، کوه چاهزار، کوه قدارکوه، کوه چاه میل، کوه بیدسگلی.

صنایع دستی

ویرایش

سیرجان، شهر جهانی گلیم

ویرایش
  • گلیم شیریکی پیچ: این نوع گلیم در میراث جهانی یونسکو ثبت شده و سیرجان به عنوان شهر جهانی گلیم معرفی شده‌است.[۲۶][۲۷]. این گلیم توسط ایل افشار و بچاقچی بافته می‌شود و از نظر تاریخی بسیار شبیه به گلیم های آذربایجان و آناتولی هست به این دلیل که افشارها و بچاقچی ها از آذربایجان و آناتولی به کرمان مهاجرت کرده اند[۲۸]. به ندرت می‌توان در میان گلیم‌های شیریکی‌پیچ، دو نقش همانند یافت؛ چون نقوش، ترکیب‌بندی و رنگ‌ها بیانگر اندیشه و احساس بافنده‌اند و شادی و اندوه او در سردی و گرمی رنگ تبلور می‌یابد و نشانه‌های ذهنی یا تقلیدی را در شکل‌دادن نقوش از محیط و طبیعت و از باورها، عقاید، عادات، سنت‌ها الهام می‌گیرد.
  • پته دوزی
  • قالی

هتل‌ها و مراکز اقامتی

ویرایش
  • هتل پنج ستاره رکسان سیرجان★★★★★ (درحال احداث)
  • هتل عطر سیب★★★
  • هتل سروش[۲۹]★★
  • هتل فدک[۲۹]★★
  • هتل کهکشان[۲۹]★★
  • هتل سیرجان[۲۹]
  • هتل قائم
  • هتل آکراس
  • مهمانسرای جهانگردی سیرجان

بازارها و مراکز تجاری

ویرایش
 
بازار تاریخی سیرجان در یک روز تعطیل

بازارهای سیرجان شامل قدیمی‌ترین به نام بازار کاروانسرای آقا ابراهیم و بازار قدیم و بازارنو می‌باشد و شامل یک بازار سنتی قهوه قوتو معروف به بازار علافی و تعدادی بازار نوساز است.

 
سردر بازار تاریخی سیرجان
  • مرکز خرید کندو (پاساژ کندو)
  • مرکز خرید ولی عصر (نبش خیابان انقلاب)
  • فروشگاه باتری موسی
  • پاساژ علی ابن ابی طالب

سوغات

ویرایش
 
گلیم قالی شیرکی سیرجان

فرهنگ

ویرایش

کتابخانه‌ها

ویرایش

شهر سیرجان دارای ۱۲ کتابخانه عمومی رسمی زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.[۳۳]

سینما

ویرایش

مطبوعات

ویرایش

اولین نشریه محلی دارای مجوز رسمی در سیرجان با نام «نگارستان» در ۱۲ بهمن ماه ۱۳۷۶ با مدیر مسئولی دکتر اسدالله بلوردی بر پیشخوان دکه‌های مطبوعاتی نشست. اگر چه در قبل از انقلاب نشریاتی همچون «آدور» و نشریه فرهنگ اداره آموزش و پرورش به همت علاقمندان به جراید چند صباحی منتشر شدند اما دارای مجوز رسمی نبودند. بعد از نگارستان نشریات متعددی همچون «پرسیاوشان کویر» «سخن تازه» «پاسارگاد» و… نیز به جرگه مطبوعات محلی پیوستند و شهر سیرجان بواسطه تعدد نشریات و تیراژ آنها به شهر رسانه نیز مشهور گشت. امروز با سرعت انتشار اخبار در دنیای مجازی نشریات مکتوب کمرنگ شده و مثل سابق منتشر نمی‌شوند. این نشریات از طریق فضای مجازی با داشتن پیج خبری و کانال‌های اطلاع‌رسانی فعال می‌باشند.

شهرهای خواهرخوانده

ویرایش
کشور شهر خواهرخوانده
 ایران لنگرود

رفت و آمد شهری

ویرایش

اتوبوسرانی

ویرایش

اتوبوسرانی سیرجان ۷۸ دستگاه اتوبوس در اختیار دارد.[۳۵] که در مسیرهای گوناگونی در این شهر تردد می‌کنند و به جابجایی شهروندان سیرجانی می‌پردازند.

 
جاده حاجی‌آباد سیرجان

تاکسیرانی

ویرایش

رفت و آمد میان‌شهری

ویرایش

فرودگاه

ویرایش

فرودگاه سیرجان:[۳۶] فرودگاه سیرجان فرودگاهی در کشور ایران با کد یاتا SYJ و ایکائو OIKY است که در شهر سیرجان قرار دارد. در سال ۲۰۱۶ میلادی ۴۲۸ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۳۲٬۵۱۲ کیلوگرم بار و ۲۱۲٬۳۱۸ نفر مسافر از طریق آن جابجا شدند. لازم به ذکر است در سال 1403 فرودگاه سیرجان به هزینه ای بالغ بر 1200 میلیارد تومان در حال بازسازی می باشد. همچنین غول های معدنی مستقر در سیرجان به دنبال ایجاد ایرلاین اختصاصی هستند.

راه‌آهن

ویرایش

قطار بندرعباس به تهران از سیرجان می‌گذرد و این شهر دارای ایستگاه راه‌آهن است. همچنین قطار بندرعباس به مشهد از این شهر عبور می‌کند که امکان مسافرت به شهرهای تهران و مشهد از طریق راه‌آهن برای شهروندان این شهر فراهم است. عملیات احداث راه‌آهن سیرجان به کرمان نیز آغاز شده‌است.

پایانه مسافربری بعثت

ویرایش

پایانه مسافربری بعثت شهر سیرجان که در ابتدای جاده سیرجان به بندرعباس قرار دارد.[۳۷]

تعدادی از میدان‌ها و معابر مهم

ویرایش

تقاطع‌های غیرهمسطح

ویرایش
  • پل روگذر دفاع مقدس
  • زیرگذر شیخ فضل‌الله نوری
  • پل حجت آباد (شهید فتحی)
  • پل شهدای غواص

علاوه بر این تقاطع‌های غیرهمسطح، سه تقاطع غیرهمسطح نیز در آینده نزدیک احداث خواهد شد.

بلوارها و میدان‌های مهم

ویرایش
  • بلوار سردار جنگل
  • خیابان شریعتی نام قدیم (خیابان پهلوی)
  • میدان امام علی (ع)
  • خیابان آیت‌الله سعیدی نام قدیم (خیابان شهناز)
  • بلوار دکتر صادقی نام قدیم (بلوار نادر شاه)
  • بلوار سید جمال الدین اسدآبادی
  • میدان آزادی (میدان مجسمه)
  • بلوار عباسپور
  • خیابان وحید
  • بلوار قاآنی
  • بلوار هجرت
  • بلوار دکتر طاهره صفارزاده
  • بلوار فاطمیه
  • خیابان احمد کافی
  • بلوار نماز
  • بلوار شیخ مفید
  • خیابان شهید نصیری نام قدیم (خیابان تخت جمشید)
  • بلوار هجرت (دانشگاه آزاد واحد پردیس - مساکن مهر - نجف شهر جدید)
  • خیابان بازار یا امام خمینی (رضاشاه کبیر)
  • خیابان ولی عصر نام قدیم (خیابان بهار)
  • خیابان ۱۷ شهریور نام قدیم (خیابان ۲۵ شهریور)
  • خیابان خواجه نظام الملک
  • خیابان شهید شفیعی نام قدیم (خیابان جابری) جابری اولین شهردار سیرجان بوده است.
  • میدان قدس (میدان گیتی نورد)
  • بلوار شیخ فضل‌الله نوری
  • بلوار امام رضا (ع)
  • بلوار چمران
  • میدان نیروی دریایی
  • میدان سنایی
  • خیابان خواجو
  • خیابان بروجردی
  • میدان امام حسین (ع)(یادبود انقلاب سفید)

فضای سبز شهری

ویرایش

سرانه فضای سبز شهری سیرجان نسبتاً بالا است.[۸] این فضای سبز به گونه‌ای است که بیشتر از میانگین سرانه فضای سبز کشور است و می‌توان شهر سیرجان را یک شهر سبز توصیف کرد. سرانه فضای سبز شهری سیرجان تا سال ۹۶ بیش از ۲۰ متر مربع بوده‌است.[۳۸]

پارک‌ها و بوستان‌ها

ویرایش

شهر سیرجان پارک‌ها و بوستان‌های متعدد دارد که از آن جمله می‌توان به این بوستان‌ها اشاره کرد:

  • بوستان مسافر
  • بوستان مهندس صبوری
  • بوستان شاهد
  • بوستان هادی (پارک کودک)
  • شهربازی سیرجان
  • بوستان سعدی
  • بوستان گلستان
  • بوستان یاسمن
  • بوستان بهارستان
  • بوستان فردوسی(۱۷ شهریور)
  • پارک بانوان
  • بوستان آزادگان
  • بوستان لاله
  • بوستان گلگهر
  • بوستان بنفشه
  • بوستان سرو
  • بوستان شفا
  • بوستان فارابی
  • بوستان الغدیر مکی آباد
  • بوستان ملت
  • پارک آبی دلفین سیرجان
  • پارک شهید آوینی (شهرک سمنگان)
  • پارک لادن (شهرک سمنگان)

اینترنت وایرلس رایگان پارک‌ها

ویرایش

دربرخی پارک‌های شهر سیرجان اینترنت وایرلس (بی‌سیم) رایگان به‌عنوان یکی از امکانات ارتباطی در دسترس شهروندان سیرجانی است.[۳۹]

فاصله تا سایر شهرها

ویرایش

اقتصاد

ویرایش

منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان

ویرایش

منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، که الگوی توسعهٔ مناطق ویژهٔ اقتصادی در سراسر ایران محسوب می‌شود، نخستین منطقهٔ ویژهٔ چندمنظوره در ایران است که با مجوز فعالیت‌های همه‌جانبه اقتصادی در بخش‌های صنعت، تجارت و خدمات به سرمایه‌گذاران فعال خدمات ارائه می‌دهد. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، در بهمن ماه سال ۱۳۷۰ بر مبنای تبصرهٔ ۲۰ قانون برنامهٔ اول توسعهٔ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تأسیس و از شهریورماه سال ۱۳۷۲ تأسیسات گمرکی، انبارهای نگهداری کالا و فاز اول تأسیسات زیربنایی به بهره‌برداری رسیده‌است. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، تمامی امکانات و تسهیلات لازم برای تولید و تجارت بین‌المللی را یکجا و به صورت قابل دسترسی فراهم آورده و شرایط و موقعیت آن برای سرمایه‌گذاری‌های صنعتی، تولیدی، تجاری و خدمات پشتیبانی منحصربه‌فرد است. تاکنون بالغ بر ۴۰ واحد تولیدی با سرمایه‌گذاری بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد ریال در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به بهره‌برداری رسیده و فضای انباری سرپوشیده بالغ بر ۲۰۰۰۰۰ مترمربع برای نگهداشت کالا در اختیار تجار و بازرگانان محترم داخلی و خارجی قرار می‌گیرد.[۴۰] معدن گل گهر سیرجان این معدن با ذخیره زمین‌شناسی ۱٬۰۱۹ میلیون تن، ذخیرهٔ قطعی ۱۰۰۰ میلیون تن و ذخیرهٔ احتمالی ۲۱۹ میلیون تن، بزرگ‌ترین معدن شناخته‌شدهٔ سنگ آهن خاورمیانه است

مراکز علمی و دانشگاهی

ویرایش

حوزه‌های علمیه

ویرایش
  • حوزه علمیهٔ حاج غلامرضا تخشید
  • حوزه علمیه خواهران نرجسیه[۴۱]
  • حوزه علمیه مفیدیه[۴۲]

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

ویرایش

بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مهم

ویرایش
  • بیمارستان دکتر غرضی سیرجان[۴۷]
  • بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی ثامن (ع)[۴۸]
  • بیمارستان ولایت (نیروی دریایی ارتش)
  • بیمارستان فوق تخصصی گل گهر (فراگیر سلامت ایرانیان)
  • اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی سیرجان http://ems.sirums.ac.ir/index.php/fa/
  • درمانگاه شفا
  • درمانگاه سیب
  • درمانگاه سلامت
  • درمانگاه رویان
  • درمانگاه امام رضا
  • درمانگاه آراد
  • درمانگاه حضرت زینب
  • درمانگاه فرهنگیان
  • درمانگاه هلال احمر
  • درمانگاه احمدی روشن (شهرک سمنگان)
  • درمانگاه شهید زندی نیا

تاریخچه اورژانس پیش بیمارستانی سیرجان

ویرایش

اورژانس پیش بیمارستانی سیرجان در سال ۱۳۷۶ فقط با یک پایگاه شهری به صورت روزانه شروع به کار کرد .اولین رئیس اورژانس سیرجان آقای سلجوقی و اولین تکنسینهای آن آقایان کرمی ، حبینی ، صالحی و اپراتور های قدیمی آن آقایان عربی و کامیاب بودند. از  سال ۱۳۷۹ خدمات اورژانس پیش بیمارستانی سیرجان به صورت شبانه روزی و تمام وقت انجام شد و در سال 1381 پایگاه اورژانس خانه سرخ و در همان سال پایگاه جاده ای زید اباد ( شهید رجایی ) ، خیر اباد ۲۲ بهمن راه اندازی شده و در فاصله سالهای 81 تا 84 پایگاههای صاحب الزمان ( کیلومتر 30 محور بندرعباس ) ، بلورد ، کران ( امیرالمومنین)  راه اندازی و تعداد پایگاههای عملیاتی به ۸ پایگاه رسید . پس از آن با راه اندازی پایگاه هماشهر ( حسین آباد ) و پلیس راه در ابتدای محور بندر عباس جنب پلیس راه در سال ۱۳۸۶تعداد پایگاهها به ۱۰ پایگاه افزایش یافت. در سال۱۳۸۷ دومین پایگاه شهری سیرجان در چهار راه فرهنگ درمانگاه سینا و یازدهمین پایگاه اورژانس هم افتتاح و در سال ۱۳۹۰ پایگاه اورژانس دارستان بعنوان دوادهمین پایگاه در ساختمان خیر ساز مرحوم رجایی راه اندازی شد .در سال 1395 به ترتیب پایگاه اورژانس زید آباد ( ابوالفضل ) در ساختمان بهذاشت شهر زید آباد به همت و هزینه مشترک اورژانس و خیرین راه اندازی و در سال 1396 با همت خیر غلامحسین زید آبادی و تلاش آقای حسین اسدی افتتاح شد . در سال 1396 پایگاه اورژانس پاریز در ساختمان اهدایی شهرداری پاریز و همت خیرین سلامت شهرستان راه اندازی و بعنوان چهارهمین پایگاه اورژانس سیرجان شروع به فعالیت کرد . در سال 1397 پایگاه شهری نجف شهر با همت خیر محترم مرحومه پور حسینعلی از ساکنین شهر نجف شهر که زحمت ساخت پایگاه را کشیده بودند ، راه اندازی شد . در سال 1398 بعد از دو سال تلاش و رایزنی مسئول وقت اورژانس ( آقای نبی الله حیدر پور ) و مسئولین دانشکده علوم پزشکی و رفع موانع و کاستی ها اورژانس هوایی سیرجان افتتاح و بالگرد گه به صورت اجاره ای از هوانیروز ارتش گرفته شده بود در پد بیمارستان ثامن (ع) مستقر شد . در سال 1400 پایگاه اورژانس شهری 3 سیرجان افتتاح و در خانه سازمانی دانشکده واقع در بلوار سردار جنگل جنب خانه معلم راه اندازی شد و جمع پایگاههای اورژانس شهری سیرجان با احتساب پایگاه پلیس راه به 5 پایگاه افزایش یافت .در سال 1403 اورژانس شماره 4 شهری وششمین اورژانس شهری سیرجان جنب خوابگاه دامنشجویان دانشگاه صنعتی سیرجان افتتاح و راه اندازی شد . ساختمان این پایگاه در زمین دانشگاه صنعتی و با همکاری رئیس وقت دانشگاه صنعتی سیرجان ( آقای دکتر محمود آبادی ) ساخته شد . در خرداد ماه سال 1403 اولین پایگاه اورژانس بانوان سیرجان که در آن تکنسین های فوریتهای پزشکی بانوان خدمات رسانی می کردند در جنب ساختمان ستاد اورژانس سیرجان واقع در بلوار ابن سینا راه اندازی شد . اورژانس بانوان سیرجان دومین اورژانس بانوان استان ( بعد از رفسنجان ) و سومین اورژانس بانوان در جنوب شرق در آن تاریخ بود .

زیرساخت‌های ورزشی سیرجان

ویرایش

تا سال ۱۴۰۰ خورشیدی، هفده باشگاه ورزشی سیرجان در لیگ‌های برتر رشته‌های گوناگون ورزشی ایران فعالیت کرده‌اند.[۴۹] هم‌اکنون باشگاه فرهنگی ورزشی گل‌گهر با پوشش قریب به ۲۰۰۰ ورزشکار و با استفاده از ۶۰ نفر کادر فنی در غالب ۳۸ تیم ورزشی سعی در ارتقاء سطح کمی وکیفی ورزش شهرستان سیرجان و استان کرمان دارد. حضور حرفه‌ای در رشته‌های فوتبال و والیبال و همچنین حمایت از ورزش همگانی شهرستان و کارگری در سطح شرکت معدنی و صنعتی گل گهر، باعث ایجاد انگیزه، تحرک و پویایی بین نسل جوان شهر شده‌است و سلامتی و شادابی را نیز به فضای کارگری شرکت هدیه کرده‌است. حضور تیم‌های ورزشی باشگاه فرهنگی ورزشی گل‌گهر در لیگ‌های کشوری تبعات مثبت فراوانی را برای ورزش و اقتصاد شهر سیرجان به همراه دارد و علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، به صورت غیرمستقیم نیز باعث ایجاد اشتغال گردیده‌است. هم چنین حضور تیم‌های مختلف ورزشی در سیرجان باعث رونق هتل‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و گسترش صنعت توریسم داخلی نیز شده‌است.[۵۰]

مجموعه‌های ورزشی

ویرایش
 
ورزشگاه شهید سلیمانی سیرجان
  • استادیوم بزرگ ۲۰ هزارنفری گهرپارک سیرجان(درحال ساخت)
  • استادیوم امام علی سیرجان
  • استادیوم تختی
  • استادیوم و مجموعه ورزشی شهید سلیمانی (اختصاصی گل گهر)
  • استادیوم و مجموعه ورزشی شماره ۲ گل گهر
  • استادیوم و مجموعهورزشی امام رضا (شهرک سمنگان)
  • استادیوم و مجموعه ورزشی الغدیر (حجت آباد)

مجموعه ورزشی گل گهر

ویرایش

مجموعه ورزشی گل گهرسیرجان شامل استادیوم و سایر امکانات ورزشی است که در شهر سیرجان واقع شده‌است. از امکانات آن می‌توان به استادیوم فوتبال، استخر سرپوشیده، سالن چندمنظوره سرپوشیده، کورت اسکواش، سالن کشتی و سالن ژیمناستیک اشاره کرد.[۵۱]

تیم‌های شاخص ورزشی در لیگ‌های کشور

ویرایش

سیرجان از شهرهای ورزشکار پرور است و در تربیت جوانان ورزشکار درصدر هست. تیم‌ها و باشگاه‌های گوناگونی از این شهر در لیگ‌های کشور حضور دارند.

همچنین تیم والیبال گل گهرسیرجان نیز در لیگ دسته اول والیبال ایران حضور دارد.

رسانه‌ها

ویرایش

از نشریات محلی سیرجان می‌توان به هفته‌نامه‌های پاسارگاد،[۵۶] سخن تازه،[۵۷] نگارستان،[۵۸] صبح سیرجان، نگین و پایگاه‌های خبری سیرنا و سیرجان رویداد[۵۹] اشاره کرد.

پانویس

ویرایش
  1. استانداری کرمان: شهرداران بیست و دو شهر استان کرمان منصوب شدند[پیوند مرده]
  2. «بانک اطلاعاتی آکو، لیست پلاک‌های خودروهای ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۲.
  3. پارسا نجمی نژاد (۹ اسفند ۱۳۹۴–۱۲:۴۳). «نتایج نهایی انتخابات مجلس در کرمان». ایسنا. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. سروش نیا شهردار سیرجان شد[پیوند مرده]
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ وثوقی رهبری، علی‌اصغر. تاریخ سیرجان. کرمان: انتشارات مرکز کرمان‌شناسی، ۱۳۷۶ خورشیدی، شابک ‎۹۶۴−۶۴۸۷−۰۱−۷.
  6. «شهر الکترونیک سیرجان - سیرجان ازنگاه رسانه ها». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ مارس ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۱۱.
  7. دربارهٔ شهرداری سیرجان
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ طرح‌های عمرانی شهرداری سیرجان
  9. مؤید محسنی، علی اکبر. نشریهٔ فرهنگ سیرجان، سال ۱۳۳۶، ص ۲۴
  10. گور، ژان. ترجمه منصوری، ذبیح‌الله. خواجهٔ تاجدار. تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۶. ص ۱۷۲
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ وزی‍ری ک‍رم‍ان‍ی، اح‍م‍دع‍ل‍ی. ت‍ص‍ح‍ی‍ح و ت‍ح‍ش‍ی‍هٔ باستانی پریزی، م‍ح‍م‍داب‍راه‍ی‍م. تاریخ کرمان. ت‍ه‍ران: انتشارات ع‍ل‍م‍ی، ۱۳۷۰
  12. https://www.sked.co.ir/index.aspx?page_=form&order=show&lang=1&sub=0&PageId=32&PageIDF=0&tempname=SkedMain بایگانی‌شده در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine دربارهٔ سیرجان
  13. http://www.ssez.ir/index.aspx?siteid=81&pageid=161 بایگانی‌شده در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine وبگاه منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان
  14. کویر نمک سیرجان
  15. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.
  16. علی سیرجان
  17. بادگیر چپقی[پیوند مرده]
  18. «سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۷.
  19. تاریخی سیرجان[پیوند مرده]
  20. دوقلوی سیرجان[پیوند مرده]
  21. مهر:معرفی یخدان‌های دوقلوی سیرجان
  22. «بنای شاه فیروز». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۴.
  23. «بنای شاه فیروز». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۱۸.
  24. «معرفی موزه‌های شهر سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۷.
  25. «خبرگزاری ایسنا: افتتاح موزه دستبافته‌های عشایری سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۷.
  26. «خبرگزاری فارس: ثبت سیرجان به عنوان شهر جهانی گلیم». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۷.
  27. خبرگزاری ایرنا: سیرجان، شهر جهانی گلیم
  28. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :0 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ ۲۹٫۲ ۲۹٫۳ «وبگاه جامع هتلداری ایران، فهرست هتل‌های ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۱.
  30. بازار تاریخی سیرجان
  31. http://semega.ir/ مرکز خرید زیگورات سنتر سیرجان
  32. https://www.hyperstariran.com/fa/Stores/HyperstarDetails/Kerman/Sirjan%20Hypermarket
  33. عمومی شهرستان سیرجان[پیوند مرده]
  34. قدس سیرجان افتتاح شد[پیوند مرده]
  35. «تعداد اتوبوس‌های شهر سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۴.
  36. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ فوریه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۹ نوامبر ۲۰۱۹.
  37. https://www.isna.ir/news/99060201161/پایانه-مسافربری-بعثت-سیرجان-افتتاح-شد/پایانه مسافربری بعثت شهر سیرجان به بهره‌برداری رسید]
  38. «مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری سیرجان در گفتگو با نشریه پاسارگاد عنوان کرد: سرانه فضای سبز هر سیرجانی ۲۰ متر مربع است». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۷.
  39. اینترنت بی‌سیم رایگان در پارک‌های سیرجان
  40. ویژه اقتصادی سیرجان[پیوند مرده]
  41. نام در حوزه علمیه نرجسیه سیرجان[پیوند مرده]
  42. علمیه برادران سیرجان به بهره‌برداری رسید[پیوند مرده]
  43. صنعتی سیرجان[پیوند مرده]
  44. آزاد اسلامی واحد سیرجان[پیوند مرده]
  45. [sirjanpnu.ac.ir///دانشگاه پیام نور سیرجان]
  46. «پایگاه دانشکده علوم پزشکی سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷.
  47. «بیمارستان غرضی سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۵ نوامبر ۲۰۱۷.
  48. «تولد سه قلوها در بیمارستان امام رضا سیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۴.
  49. https://www.armanekerman.ir/news/121784/۴-هزار-پروژه-نیمه-تمام-ورزشی-کشور-وجود-سیرجان-تبدیل-یک-شهر-شده
  50. «سایت باشگاه گل گهرسیرجان». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ دسامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲.
  51. «ورزشگاه اختصاصی گل گهر». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۹.
  52. https://www.isna.ir/news/1403011809029/%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF
  53. https://www.mizan.news/4259567/اعلام-ردهبندی-کامل-لیگ-برتر-بسکتبال/
  54. https://www.toluekerman.ir/news/note3/news-sirjan223
  55. خبری: شطرنجبازان سیرجانی تاریخ سازی کردند
  56. هفته نامه پاسارگاد سیرجان[پیوند مرده]
  57. هفته نامه سخن تازه[پیوند مرده]
  58. هفته نامه نگارستان سیرجان[پیوند مرده]
  59. سیرنا

پیوند به بیرون

ویرایش

http://ems.sirums.ac.ir/اورژانس سیرجان

الگو:راه‌آهن در ایران

  1. پایگاه خبری سیرجان رویداد (۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۳). «پایگاه خبری سیرجان رویداد».