فیض‌آباد (افغانستان)

شهری در ولایت بدخشان، افغانستان

مختصات: ۳۷°۷′۱۹″ شمالی ۷۰°۳۵′۰″ شرقی / ۳۷٫۱۲۱۹۴°شمالی ۷۰٫۵۸۳۳۳°شرقی / 37.12194; 70.58333

فیض‌آباد
تصویری از فیض‌آباد
اطلاعات کلی
نام رسمی: فیض‌آباد
کشور: افغانستان Flag of Afghanistan.svg
ولایت:

بدخشان

ولسوالی: فیض‌آباد
نام‌های قدیمی: جوزگون‌دره - جوزان
فیض‌آباد بر افغانستان واقع شده‌است
فیض‌آباد

مردم
جمعیت ۵۰٬۰۰۰ نفر
زبان‌های گفتاری: زبان فارسی (لهجۀ بدخشانی) و ازبکی
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا: ۱٬۲۰۰ متر

فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان در شمال خاوری افغانستان است که در امتداد رودخانه‌ای به نام کوکچه شکل گرفته می‌باشد. این شهر در ارتفاع ۱٬۲۰۰ متری از سطح دریا واقع شده و نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ نفر باشنده دارد.

تاریخچهویرایش

فیض‌آباد سرزمینی باستانی با فراز و نشیب‌های تاریخی و جغرافیایی است که در بخشی از درۀ کوکچه واقع شده و اخیراً بخش بالایی ولسوالی یفتل را به بافت شهری خود ضمیمه کرده است.

نام پیشین آن جوزان یا جوزگون‌دره بوده که به معنی شهر و محل گردو است. روزگاری میریار بیگ بدخشی خرقه‌ای را که گفته می‌شد از آن پیامبر اسلام است در راه سمرقند به هند به دست آورد و به ولایت بدخشان آورد که زیارتگاهی برای نگهداری این خرقه در این شهر ساخته شد و از آن پس نام جوزان از سال ۱۱۰۹ قمری، برابر با ۹۸–۱۶۹۷ میلادی به فیض‌آباد تغییر یافت.[۱] انتقال این خرقه به جوزگون دره در محرم ۱۱۰۹ ه‍.ق به وسیلۀ شیخ محمد ضیا و شیخ محمد نیاز انجام شد.

در سال ۱۷۶۸ میلادی احمدشاه درانی خرقه را به قندهار برد و برای آن معبدی به نام خرقۀ پیامبر بنا کرد.

فیض‌آباد در سال ۱۸۲۷ میلادی به دستور امیرنشین شهر کندز با خاک یکسان شد؛ به‌طوری که تا مدتی ولسوالی جُرم (گیلان) به عنوان مرکز ولایت بدخشان قرار گرفت. در سال ۳۹–۱۸۳۸ میلادی بازسازی فیض‌آباد آغاز شد و مرکز تجارت در سرتاسر بدخشان گردید. در گرداگرد این شهر هفت دژ ساخته شده بود که مخروبه‌های بعضی از آن‌ها هنوز مشهود است.

در سال ۱۹۸۰ شوروی این شهر را تصرف کرده و در آن پادگان نظامی بزرگی بنا کرد.

اماکن دیدنیویرایش

از جای‌های تاریخی می‌توان به مجسمه‌هایی که در ماه پیش به کابل آورده شده اشاره کرد.

سرشناسانویرایش

استاد برهان‌الدین ربانی رئیس‌جمهور پیشین افغانستان زادۀ بخش یفتلِ شهر فیض‌آباد ولایت بدخشان است.

یادداشت‌هاویرایش

  1. Iranica: FAYŻĀBĀD

منابعویرایش

  • عبدالحسین سعیدیان (۱۳۸۳شهرهای جهان، نشر علم و زندگی