باز کردن منو اصلی

شمس‌الدین محمد بن عبدالله کاتبی نیشابوری شاعر و خطاط شهیر ایرانی قرن نهم هجری قمری است.

تولدویرایش

وی در روستای طرق، نزدیک ترشیز و نیشابور، به دنیا می داد و به همین سبب او را نیشابوری و ترشیزی نیز خوانده‌اند.

تحصیلاتویرایش

کاتبی شعر و ادبیات و خوش‌نویسی را در نزد سیمی نیشابوری آموخت؛ تا این که کاتبی، نیشابور را به قصد هرات رها کرد و در هرات به خدمت بایسنقر میرزا پسر شاهرخ میرزا رسید؛ و قصایدی را نیز در مدح او سرود. پس از آن محمد کاتبی به استرآباد، مازندران، گیلان، شروان و آذربایجان سفر کرد. در شروان، منوچهرشاه شروانی را چندین بار مدح کرد و از او صله دریافت کرد. پس از آن در آذربایجان، اسکندر قره‌یوسف، یکی از شاهزادگان قراقویونلو را ستایش کرد. در گیلان، به ابراهیم پسر شاهرخ میرزا خدمت کرد. آن‌گاه کاتبی، روی به اصفهان نهاد و به خدمت صاین‌الدین علی بن محمد ترکه پیوست و در نزد او اصول عرفان و تصوف را آموخت. پس از مدّتی، کاتبی به استرآباد بازگشت.

درگذشتویرایش

کاتبی در استرآباد و در سال ۸۳۹ هجری دراثر گایی زیاد مرد وبا یا طاعون درگذشت.

آثارویرایش

از کاتبی منظومه‌هایی چون گلشن ابرار (منظومه)، ده باب، محبّ و محبوب، سی‌نامه، مجمع‌البحرین و تجنیسات برجای مانده است. دیوان او مرکب از قصایدی در حمد خدا، ستایش پیامبر اسلام و برخی شاهان و امیران است. کاتبی، در قصاید به استقبال شاعرانی چون خاقانی و کمال‌الدین اسمعیل رفته است.

منابعویرایش

  • ذبیح‌الله صفا (۱۳۴۲تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن‌سینا، ص. ۴۴۸
  • ایرج سعادتمند توندری (۱۳۸۴ترشیز ۱ - (نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر)، مشهد: موسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، ص. ۲۹۶، شابک ۹۶۴-۲۴۹-۰۵۵-۰ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک)