باز کردن منو اصلی

موشه دایان (در عبری: משה דיין) (به انگلیسی: Moshe Dayan (Kitaigorodsky)) (۱۶ اکتبر ۱۹۱۵–۲۰ مه ۱۹۸۱)یکی از مشهورترین فرماندهان نظامی نیروهای دفاعی اسرائیل و بعدها سیاست‌مدار اسرائیلی بود. او در بین سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۸ میلادی، فرماندهی ستاد کل فرماندهی و عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل را برعهده داشت و چهارمین ژنرال اسرائیلی در این مقام بود.

موشه دایان
Persconferenties, ministers, portretten, Bestanddeelnr 930-3763.jpg
موشه دایان
وزیر امورخارجه اسرائیل
مشغول به کار
۱۹۷۷ – ۱۹۷۹
نخست‌وزیرمناخم بگین
پس ازییگال آلون (کفیل)
پیش ازاسحاق شامیر
وزیر دفاع اسرائیل
مشغول به کار
۱۹۶۷ – ۱۹۷۴
رئیس جمهورلوی اشکول
ییگال آلون (کفیل)
گلدا مایر
پیش ازشیمون پرز
وزیر کشاورزی
مشغول به کار
۱۹۵۹ – ۱۹۶۴
نخست‌وزیردیوید بن گوریون
لوی اشکول
اطلاعات شخصی
زاده۱۶ اکتبر ۱۹۱۵
دیگانیا آلف، فلسطین، امپراطوری عثمانی
درگذشت۲۰ مهٔ ۱۹۸۱ (۶۵ سال)
تل‌آویو، اسرائیل
ملیت اسرائیل
شغلنظامی، سیاستمدار
مذهبیهودیت
خدمات نظامی
وفاداری بریتانیا
 اسرائیل
خدمت/شاخهFlag of the British Army (1938-present).svg ارتش بریتانیا
هگانا
Flag of the Israel Defense Forces.svg نیروهای دفاعی اسرائیل
سال‌های خدمت۱۹۳۲–۱۹۷۴
فرماندهفرمانده ستاد کل فرماندهی و عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل (۱۹۵۳–۱۹۵۸)
جنگ‌ها/عملیات‌هاجنگ جهانی دوم
جنگ عرب‌ها و اسرائیل
جنگ شش‌روزه
جنگ یوم کیپور

محتویات

عضویت در هگانا و جنگ جهانی دومویرایش

موشه دایان در سن ۱۴ سالگی به سازمان هگانا پیوست. ده سال پس از پیوستنش به هگانا توسط نیروهای انگلیسی دستگیر شد و دو سال را در زندان انگلیسی‌ها گذراند. نهایتاً در فوریه سال ۱۹۴۱ میلادی آزاد شد و به همراه سازمان هگانا به جنگ علیه آلمان نازی در طول جنگ جهانی دوم پرداخت. در طول جنگ بود که در اثر برخورد گلوله به شیشه دوربینی که در حال نگاه کردن ازآن به مواضع دشمن بود، چشم چپش را از دست داد.

جنگ استقلالویرایش

پس از پایان قیومیت بریتانیا بر فلسطین و اعلام استقلال کشور اسرائیل در سال ۱۹۴۸ و آغاز جنگ استقلال اسرائیل میان کشورهای عربی و کشور تازه تأسیس اسرائیل، مسئولیت نگهداری از منطقه استراتژیک دره اردن[نیازمند منبع] به وی و نیروهای تحت امرش واگذار شد. با نشان دادن قابلیت‌های فرماندهی در طول جنگ، توانست نظر فرماندهان ارشد نیروهای دفاعی اسرائیل را به خود جلب کند، به‌طوری‌که مسئولیت‌های مهم دیگر و فرماندهی یگان‌های بیشتری در طول جنگ استقلال به وی واگذار شد.

تخریب مساجد و مسجد نبی حسینویرایش

در سال ۱۹۵۰ برخی از مساجد و مسجد نبی حسین در شهر عسقلان بدستور وی تخریب گردید. این بنا که به عقیده برخی از شیعیان و محل دفن راس الحسین بوده‌است مورد توجه و زیارت همه مسلمانان قرار داشت و به‌دلیل قدمت بالای آن که به قرن ۱۱ میلادی بازمی‌گشت از آثار باستانی فلسطین نیز به‌شمار می‌رفت. راز کلتر (Raz Kletter) باستان‌شناس یهودی می‌گوید که این بنا چنان تخریب گردید که حتی یک سنگ هم از آن باقی نماند.[۱]

فرماندهی ستاد کل ارتش اسرائیلویرایش

نگاه بسیار مثبت داوید بن گوریون اولین نخست‌وزیر اسرائیل به موشه دایان و شیمون پرز (که بعدها نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور اسرائیل شد)، باعث شد تا پله‌های ترقی در حیطه درجات نظامی را به سرعت طی کنند، تا نهایتاً موشه دایان در سال ۱۹۵۳ میلادی، به بالاترین درجه نظامی (راو آلوف) در ارتش اسرائیل دست یافت و تا سال ۱۹۵۸ میلادی، فرماندهی ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل را عهده‌دار شد.

در دوران جنگ کانال سوئز در سال ۱۹۵۶، فرماندهی جنگ را در مقام فرماندهی ستاد کل فرماندهی و عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل خود شخصاً برعهده گرفت که نهایتاً منجر به پیروزی نظامی اسرائیل شد.

جنگ شش روزهویرایش

در سال ۱۹۶۷ و جنگ شش روزه وی مقام وزارت دفاع اسرائیل را عهده‌دار بود و دستورها و پیش‌بینی‌های وی در طول جنگ شش روزه عامل مهمی در پیروزی نیروهای دفاعی اسرائیل بر ارتش‌های چند کشور عربی بود. اسرائیل در پایان جنگ شش روزه، نوار غزه، صحرای سینا، کرانه باختری رود اردن (شامل اورشلیم شرقی) و بلندی‌های گولان را تصرف کرد. در کل با پیروزی‌های بدست آمده و سرزمین‌های به غنیمت گرفته شده، مساحت اسرائیل ۳ برابر افزایش یافت[نیازمند منبع].

جنگ یوم کیپورویرایش

پس از مرگ لوی اشکول و انتخاب شدن گلدا مایر به مقام نخست‌وزیری اسرائیل، در سال ۱۹۷۳، موشه دایان همچنان در سمت وزیر دفاع اسرائیل باقی‌ماند. اما با غافلگیر شدن اسرائیل در حمله ناگهانی اعراب و اصرار موشه دایان مبنی بر تدافعی نگاه داشتن آرایش نیروهای ارتش اسرائیل در مقابله با اعراب، باعث شد تا در دو روز اول جنگ، نتیجه جنگ به نفع و پیشروی اعراب منجر شود. اما با تغییر استراتژی و دکترین نظامی اسرائیل مبنی بر «کشاندن جنگ به خاک دشمن»، اسرائیل خطوط مقدم ارتش مصر در صحرای سینا را درهم شکست و سپس با پیش روی گذاشتن کانال سوئز و نابودی کامل ارتش سوم مصر، به جبهه سوریه پاتکی نظامی زد و با موفقیت نیروهای ارتش اردن، سوریه و عراق را درهم کوبید و تا حومه دمشق را تا پایان جنگ گلوله‌باران می‌کرد.

وزارت خارجهویرایش

با وجود پیروزی در انتخابات کنست (پارلمان اسرائیل)، پیشنهاد مناخیم بگین، نخست‌وزیر وقت اسرائیل از حزب لیکود را مبنی بر قبول مقام وزارت خارجه اسرائیل را در سال ۱۹۷۷ میلادی پذیرفت.

 
گور موشه دایان در نحلل

نقش وی در مقام وزیر خارجه اسرائیل در تدوین پیمان صلح کمپ دیوید در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۸ و عقد اولین پیمان صلح میان طرفین جنگ اعراب و اسرائیل بود که به صلح میان مصر و اسرائیل انجامید، بسیار حایز اهمیت است.

مرگویرایش

نهایتاً موشه دایان بر اثر سکته قلبی در سال ۱۹۸۱ میلادی در تل‌آویو از دنیا رفت. جسد وی در نحلل که دهکدهٔ یهودی‌نشینی بود و موشه دایان در آنجا بزرگ شده و آنجا را بسیار دوست می‌داشت، دفن گردید.

منابعویرایش

  1. Rapoport، Meron. «History Erased». روزنامه هاآرتص. دریافت‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۱۲.