ستیز اسرائیل و اعراب


کشورهای عربی و اسرائیل به‌طور رسمی ۶ بار در سال‌های ۱۹۴۸، ۱۹۵۶، ۱۹۶۷، ۱۹۷۳، ۱۹۸۲، ۱۹۹۶ و ۲۰۰۶ با یکدیگر وارد جنگ شدند. در جنگ‌های ۱۹۷۳، ۱۹۹۶ و ۲۰۰۶ طرف عربی پیروزی‌‌های نسبی داشت؛ اما در سایر نبردها شکست خورد.

ستیز اسرائیل و اعراب
زمان ۱۹۴۸ - ۱۹۵۶ - ۱۹۶۷ - ۱۹۷۳ - ۱۹۸۲ - ۱۹۹۶ - ۲۰۰۶
مکان غرب آسیا و شمال آفریقا
نتیجه در جنگ‌های ۱۹۷۳، ۱۹۹۶ و ۲۰۰۶ طرف عربی پیروزی‌‌های نسبی داشت؛ اما در سایر نبردها شکست خورد.
جنگندگان
Flag of Israel.svg اسرائیل عرب‌ها




جنگ ۱۹۴۸ (نکبت)ویرایش

 
مواضع نیروهای عربی در جنگ 1948

در سال ۱۹۴۸ قیومیت بریتانیا بر فلسطین در روز ۱۴ مه پایان یافت و در همان روز اسرائیل رسماً اعلام موجودیت کرد. جنگجویان صهیونیست به مناطق عرب نشین فلسطین حمله‌ور شدند و دست به پاکسازی نژادی و کشتار فلسطینی‌ها زدند. پس از استمداد اعراب فلسطین از کشورهای عربی، ارتش‌های کشورهای عربی شامل مصر، اردن، عراق، سوریه و لبنان و نیز گروهی از چریک‌های داوطلب عرب به محدوده کشور تازه تأسیس از چند جبهه حمله بردند. این جنگ از ماه مه ۱۹۴۸ تا ژوئیه ۱۹۴۹ به طول انجامید که نهایتاً به شکست اعراب منتهی شد. دلیل اصلی این شکست، برتری عددی جنگجویان صهیونیست بر سربازان و جنگندگان عرب بود. همچنین نیروهای صهیونیست برخلاف قطعنامه‌های سازمان ملل از دوره‌های آتش بس در این جنگ استفاده نموده و توان نظامی خود را به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش دادند.








جنگ ۱۹۵۶ (تجاوز سه‌جانبه)ویرایش

پس از روی کار آمدن جمال عبدالناصر و اعلام ملی شدن کانال سوئز، اسرائیل به قدرت‌های استعماری انگلستان و فرانسه پیوست و در اقدامی مشترک به مصر حمله‌ور شد. در این حمله، صحرای سینا به تصرف نیروهای اسرائیل درآمد؛ اما به دلیل فشارهای جامعه بین المللی و دولت آمریکا، اسرائیل و نیروهای انگلیسی و فرانسوری مجبور شدند خاک مصر را ترک گویند. [نیازمند منبع]مجمع عمومی سازمان ملل تهاجم به مصر را محکوم کرد و خواهان آتش‌بس فوری شد، اگر چه انگلیس و فرانسه آن را وتو کردند؛ اما نهایتاً کانال سوئز برای مصر، ملی اعلام شد.

 
مرزها و مواضع نیروهای متخاصم در جنگ 1956











جنگ ۱۹۶۷ (نکسه)ویرایش

در ژوئن ۱۹۶۷ میلادی، نیروهای اسرائیلی در حمله‌ای برق‌آسا و غافلگیرکننده به خاک مصر، سوریه و اردن حمله کردند. در این تجاوز و طی شش روز، اراضی عربی وسیعی شامل صحرای سینا، کرانه باختری رود اردن، نوار غزه، ارتفاعات جولان و شهر قنیطره به اشغال درآمد و اسرائیل تمامی بیت المقدس(اورشلیم) و مسجد الاقصی را تصرف نمود. در پایان این جنگ، اراضی تحت اداره اسرائیل به بیش از ۳ برابر افزایش پیدا کرد.

با این جنگ حدود ۱ میلیون نفر [نیازمند منبع] دیگر از عرب‌ها مناطق اشغال شده توسط اسرائیل آواره شدند و کشور اسرائیل با تسلط بر بلندی‌های جولان سوریه به ۵۵ کیلومتری دمشق نزدیک شد.

قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت در پایان جنگ، اسرائیل را ملزم به تخلیه مناطق اشغال شده توسط اسرائیل کرد، اما این قطعنامه تاکنون به مرحله اجرا درنیامده‌است؛ بلکه اسرائیل تنها از صحرای سینا عقب نشینی کرد و همچنان کرانه باختری، نوار غزه و بلندی‌های جولان در اشغال اسرائیل می‌باشد.

 
مناطق اشغالی سال 1967












جنگ ۱۹۷۳ (جنگ رمضان)ویرایش

کشورهای عربی پس از شکست‌های قبلی و خدشه دار شدن غرور ملی آن‌ها توسط ارتش اسرائیل، تصمیم به جبران این شکست‌ها گرفتند و در یک عملیات غافلگیرکننده در سال ۱۹۷۳ اقدام به حمله به استحکامات خط بارلو واقع در شرق کانال سوئز و ارتفاعات جولان کردند. نیروهای مصری توانستند از خط مشهور بارلو بگذرند و شرق کانال سوئز را تصرف کنند. نیروهای سوری نیز در بلندی‌های جولان پیشروی کردند. در ضدحمله نیروهای اسرائیلی، خطوط نیروهای مصری و سوری در جولان و کانال سوئز شکسته شد و برخی از مناطق متصرفه مجددا از دست رفت. در پایان این جنگ و در هنگام انعقاد قرارداد آتش‌بس نیروهای مصری قسمت‌های شمالی ساحل شرقی کانال سوئز را در اختیار داشتند؛ اما ارتش اسرائیل نیز از یک نقطه از کانال سوئز گذشته و در غرب کانال سوئز پیشروی کرده بود. در جبهه سوریه هم بخش‌های دیگری از ارتفاعات جولان به تصرف اسرائیل درآمد؛ ولی در جریان مذاکرات آتش بس که با وساطت هنری کسینجر، وزیر خارجه وقت آمریکا انجام شد، نیروهای اسرائیلی مجبور شدند از شرق کانال سوئز به طور کامل عقب نشینی نمایند و همچنین بخش محدودی از بلندی‌های جولان شامل شهر قنیطره را به سوریه بازپس دهند. درحصول دستاوردهای این جنگ، تحریم نفتی اعراب به رهبری ملک فیصل(پادشاه وقت عربستان) نقش مهمی داشت.

 
ملک فیصل بن عبدالعزیز







جنگ ۱۹۸۲ (جنگ اول لبنان)ویرایش

در سال ۱۹۸۲ نیروهای اسرائیلی از هوا و زمین به لبنان حمله‌ور شدند و با استفاده از برتری تجهیزاتی و عملیاتی توانستند تا بیروت، پایتخت لبنان پیشروی نمایند. اسرائیل نام این عملیات را عملیات صلح برای الجلیل نامید. در جریان این عملیات، جنایت‌های متعددی علیه غیرنظامیان صورت گرفت که کشتار دسته جمعی فلسطینی‌ها در دو اردوگاه صبرا و شتیلا از بقیه مشهورتر است. هدف از این عملیات، اخراج سازمان‌های مسلح فلسطینی و ارتش سوری از لبنان، روی کارآوردن دولتی دست نشانده در این کشور و استقرار نیروهای مزدور لبنانی در طول مرزهای لبنان و اسرائیل بود. پس از پیروزی‌های اولیه ارتش اسرائیل و ظهور مقاومت مسلحانه در لبنان، دستاوردهای پیروزی اسرائیلی از دست رفت و در نهایت اسرائیل مجبور شد در سال ۲۰۰۰ میلادی به طور کامل از مناطق متصرفه در سال ۱۹۸۲ عقب نشینی نماید.

 
نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان






جنگ ۱۹۹۶ (عملیات خوشه‌های خشم)ویرایش

اسرائیل در ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ حمله وسیعی را علیه لبنان به نام «عملیات خوشه‌های خشم» و به بهانه انهدام توان موشکی حزب الله لبنان و جلوگیری از شلیک این موشک‌ها به شمال اسرائیل آغاز کرد. در این عملیات که ۱۶ روز به طول انجامید، مناطق مسکونی «بقاع»، «بیروت» و «جبل» در لبنان مورد شدیدترین حملات از زمان جنگ سال ۱۹۸۲ قرار گرفت که موجب کشته‌شدن صدها غیرنظامی لبنانی شد. در یک نمونه از جنایات اسرائیل در این جنگ علیه شهروندان لبنان که بازتاب وسیعی در سطح جهان داشت، بیش از صد غیرنظامی ساکن روستای قانا که از گلوله‌باران روستاهای خود فرار کرده و به مرکز نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل پناه آورده بودند، مورد حمله بمب‌افکن‌های اسرائیل قرار گرفته و قتل‌عام شدند. سازمان ملل پس از انجام تحقیقی درباره این بمباران و با صدور گزارشی، اسرائیل را مقصر اعلام نمود. آمریکا تلاش کرد مانع انتشار این گزارش شود؛ اما پطرس غالی، دبیرکل وقت سازمان ملل، تسلیم فشارهای آمریکا نشد و به همین دلیل آمریکا با تجدید دوره دبیرکلی او مخالفت کرد و نماینده دیگری از آفریقا (کوفی عنان) دوره این کشور در پست دبیرکلی سازمان ملل را ادامه داد.

ناکامی اسرائیل در جنگ ۱۹۹۶ تأثیر چشمگیری در انتخابات بعدی این رژیم داشت. در این انتخابات که در ماه مه همان سال برگزار گردید، شیمون پرز، نخست وزیر وقت در انتخابات شکست خورد و به جای او، بنیامین نتانیاهو سکان‌دار قدرت در اسرائیل شد.

 
تصویری از شهدای روستای قانا






جنگ اسرائیل و حزب الله لبنان (۲۰۰۶)ویرایش

الگو:نوشتار اصلی: جنگ سی و سه روزه

جنگ اسرائیل و لبنان، در لبنان معروف به جنگ ژوئیه و در اسرائیل معروف به جنگ دوم لبنان، نام مجموعه درگیری‌هایی است که از تاریخ ۱۲ ژوئیه سال ۲۰۰۶ بین ارتش اسرائیل و حزب الله لبنان به وقوع پیوست و دامنه آن شمال اسرائیل و سراسر لبنان را دربرگرفت و با صدور قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد در تاریخ ۱۴ اوت ۲۰۰۶ پایان یافت، در این جنگ، اسرائیل به هدف خود یعنی نابودی حزب الله نرسید. بسیاری از کارشناسان امور نظامی (در داخل اسرائیل و خارج از آن) این جنگ را یک شکست تحقیرکننده برای اسرائیل در برابر حزب الله می‌دانند.

 
سربازان اسرائیلی در حال خروج از لبنان پس از شکست در جنگ 33 روزه









منابعویرایش

  • حسن واعظی (۱۳۷۹نبرد نابرابر (روند ظهور و سقوط رژیم صهیونیستی)، تهران: انتشارات سروش، شابک [[ویژه:منابع کتاب/964

-435-542-3|۹۶۴ -۴۳۵-۵۴۲-۳]] مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک) کاراکتر line feed character در |شابک= در موقعیت 4 (کمک)

  • یان بلک، بنی موریس (۱۳۷۲جنگ‌های نهایی اسرائیل، تاریخ ناگفته جنگ‌های اسرائیل، ترجمهٔ جمشبد زنگنه، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
  • دکتر قاضی اسماعیل ربابه (۶۸استراتژی اسرائیل، ترجمهٔ محمد رضا فاطمی، نشر سفید تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)