پلنگ برفی

گونه‌ای از پلنگیان
پلنگ برفی
Snow leopard in Afghanistan.jpg
تصویری از یک پلنگ برفی در ولسوالی واخان، افغانستان
وضعیت بقا
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خوارسانان
زیرراسته: گربه‌سانان
تیره: گربه‌ایان
زیرخانواده: پلنگیان
سرده: پلنگ‌مانندها
Species: P. uncia
نام علمی
Panthera uncia
(شربر، ۱۷۷۵)
Snow leopard range.png
زیستگاه پلنگ برفی (رنگ سبز)
مترادف

Uncia uncia
(پوکوک، ۱۹۳۰)

پلنگ برفی (نام علمی: Panthera uncia) یک گونۀ از گربه‌های بزرگ است که در کوه‌های مرتفع آسیای میانه، هیمالیا، تبت و شمال افغانستان زندگی می‌کند.

این حیوان در گذشته در یک سردۀ مخصوص به خود به نام uncia (اونسیا) طبقه‌بندی می‌شد اما براساس مطالعات ژنتیکی جدید در سردۀ پلنگ‌مانندها قرار گرفته‌است و با اینکه از نظر ظاهری به پلنگ شباهت بیشتری دارد اما نزدیک‌ترین خویشاوند آن ببر است.

پلنگ برفی معمولاً در ارتفاع ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۵۰۰ متری زندگی می‌کنند اما گاهی در هیمالیا به ارتفاع بالای ۵٬۵۰۰ متر هم می‌روند و در بخش‌های شمالی زیستگاه خود در ارتفاع ۶۰۰ تا ۱٬۵۰۰ متری هم مشاهده شده‌اند.

پلنگ‌های برفی از بقیه پلنگ‌مانندها کوچک‌ترند. بر روی پوست آن‌ها روزت‌های (خال‌های رز شکل) تیره رنگ وجود دارد. ویژگی‌های پلنگ برفی متناسب با نواحی سرد و کوهستان‌های صخره‌ای و پرشیب است. برای مثال پای کوتاه جلو و پای بلند عقبی به حرکت در شیب‌های تند کمک می‌کند و پنجه‌های بزرگ برای حرکت در برف مناسب است. دم آن‌ها بسیار بلند است و این هم برای تعادل بهتر و هم برای آن است که در سرما آن را به دور بدن خود حلقه کنند. دماغ بزرگ و قفسه‌سینۀ بزرگ برای تنفس هوای رقیق و سرد کوهستان مناسب است و موهای انبوه بلند با پوست ضخیم و پشمی گرمای بدن را نگه می‌دارد. موی آن‌ها به رنگ زرد دودی و مایل به قهوه‌ای است. گوش‌های این جانور برای دفع کمتر گرما، گرد و کوچک است.

پلنگ‌های برفی در اسارت تا ۱۲ سال عمر کرده‌اند. بالغ‌ها معمولاً ۳۵ تا ۵۵ کیلو وزن دارند و طول بدن آن‌ها ۷۵ تا ۱۳۰ سانتیمتر است؛ در دو تا سه سالگی به بلوغ جنسی می‌رسند و در اواخر زمستان روابط جنسی جفتگیری کرده و معمولاً دو یا سه بچه در اواخر بهار به دنیا می‌آورند.

پلنگ برفی در تبت و قسمت‌های دیگر چین جمعیت بیشتری دارد و در زیستگاه‌های آسیای میانه و هیمالیا کمیاب شده‌است.

از دیگر ویژگی‌های پلنگ برفی که در سایر پلنگ‌مانندها مشاهده نشده باید به صدای جیغ مانند (به سبب نداشتن خشک‌نای) و چشم سبز کمرنگ اشاره نمود.

با توجه به حضور پلنگ برفی در مناطق بسیار صعب‌العبور و دور از دست و پنهان‌کاری بسیار این جانور تعداد و مناطق دقیق محل زیست آن مشخص نیست و اطلاعات کمی هم از عادات رفتاری آن در دست است. یک برآورد جمعیت این حیوان را ۴ تا ۷ هزار قلاده اعلام کرده‌است.

پلنگ برفی حیوانی گوشت‌خوار و شکارچی فرصت‌طلبی است و تقریباً از هر منبع گوشتی که به دست آورد از جمله لاشه و حیوانات اهلی تغذیه می‌کند. آن‌ها توان شکار حیواناتی با دو تا چهار برابر وزن خودشان مثل تار هیمالیایی، غرم، گوسفند آبی هیمالیا، بز مارخور، اسب و شتر را دارند و به سراغ شکارهای کوچک‌تر نظیر خرگوش صحرایی و جوندگان و پرندگانی چون کبک و خروس برفی هم می‌روند. احتمالاً به‌جز یاک نر بالغ تمام حیوانات دیگری که در محل زیست پلنگ برفی حضور دارند می‌توانند طعمه آن باشند.

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

منابعویرایش

  • "منبع جعبه‌زیست". ویکی‌پدیای انگلیسی. Retrieved 23 November 2008.