باز کردن منو اصلی

پوران (خواننده)

خواننده و بازیگر زن درگذشته ایرانی

فرح‌دخت عباسی طاقانی با نام مستعار پوران (زادهٔ ۱۵ بهمن ۱۳۱۲ در تهران – درگذشتهٔ ۱۲ مهر ۱۳۶۹ در تهران) خواننده و بازیگر زن ایرانی بود.

پوران
Pouran.jpg
اطلاعات
نام اصلیفرح‌دخت عباسی طاقانی
نام مستعارپوران، بانوی ناشناس، بانو شاپوری
تولد۱۵ بهمن ۱۳۱۲
تهران
ملیتایران پرچم شاهنشاهی ایران (پیش از انقلاب ۱۳۵۷ خورشیدی)
مرگ۱۲ مهر ۱۳۶۹ (۵۶ سال)
بیمارستان خاتم الانبیاء تهران
علت مرگناراحتی کبد
سبک‌(ها)موسیقی سنتی ایرانی، موسیقی پاپ ایرانی
سال‌های فعالیت۱۳۳۰ تا ۱۳۵۷

زندگی‌نامهویرایش

پوران با نام اصلی «فرح‌دخت عباسی طاقانی» متولد ۱۵ بهمن ۱۳۱۲، در دههٔ ۳۰ یکی از مشهورترین خوانندگان ایران بود و این شهرت خود را تا اواسط دههٔ ۵۰ همچنان حفظ کرد. او ابتدا با نام «بانوی ناشناس» و سپس «بانو شاپوری» (نام خانوادگی همسر اولش) و بعد از آن با نام مستعار «پوران» پا در وادی هنر گذاشت.

از خویشاوندان سرشناس او می توان به عزت روحبخش (خاله)، مهین اسکویی (خواهر)، گیتی روحانی (خواهر)، انوشیروان روحانی (شوهرخواهر)، کارمن اسکویی (خواهر زاده) اشاره کرد. او خواهرزادهٔ بانو روحبخش، دیگر خواننده ایرانی آن دوران است که به‌وسیله او جذب آوازخوانی شد. همچنین بانو پوران خواهر همسر انوشیروان روحانی، موسیقیدان و آهنگساز برجسته و سرشناس ایرانی و خاله رضا روحانی از موسیقیدانان و آهنگسازان تحصیل‌کرده و جوان ایرانی است.[۱] پوران پس از اینکه تحصیلات متوسطه را در دبیرستان اسدی تهران به اتمام رساند، وارد هنرستان عالی موسیقی شد و از شاگردان عباس شاپوری (آهنگساز) گردید و در سال ۱۳۳۰ کار خوانندگی را با نام بانوی ناشناس آغاز کرد و در سال ۱۳۳۱ وارد رادیو ایران شد. او با نام بانوی ناشناس در صفحهٔ گرامافون می‌خواند که پس از آشنایی و ازدواج با همسر اول خود نام خانوادگی او را به عنوان نام مستعار خود برگزید.

پوران پس از ازدواجش با عباس شاپوری که ترانه‌ساز بسیاری از آفرینش‌های او بود، با نام بانو شاپوری شناخته شد و به فعالیت هنری خود ادامه داد. اما پس از جدایی از او، نام هنری پوران را برای خود برگزید. عباس شاپوری مدت هفت سال (از ۱۶ بهمن ۱۳۳۰ تا ۷ آبان ۱۳۳۷) پوران را تحت آموزش مستقیم خود قرار داد و حدود صد آهنگ برای وی ساخت و اجرا کرد.

بعد از جدایی عباس شاپوری (ویولن‌نواز و آهنگساز) به همسری حبیب روشن‌زاده (مفسر ورزشی تلویزیون) درآمد که این ازدواج دوم نیز منجر به طلاق شد. یک فرزند به نام شهریار شاپوری و دو فرزند به نام‌های امید و آرزو روشن‌زاده از وی باقی مانده‌است.
پوران پس از مدتی توانست وارد برنامه گلها شود، و فعالیت‌های او بیشتر ترانه‌خوانی بود. او در سال ۱۳۳۹ وارد کار سینما شد و در چندین فیلم بازی کرد.
پوران در دهه ۱۳۳۰ یکی از نامی‌ترین آوازخوانان ایران بود و برای یک دهه کامل و شاید هم بیشتر، یکی از بی‌رقیب‌ترین آوازخوانان ایران به شیوه خود بود و توانست شهرت خود را تا اواسط دهه ۵۰ همچنان حفظ کند. او سابقه خوانندگی در برنامه گلها (به عنوان مثال برنامه‌های شماره ۳۲۶ و ۳۵۰ هر دو در دستگاه ماهور و برنامه شماره ۴۴۴ در دستگاه همایون و برنامه شماره ۵۲۲ در آواز ابوعطا) را نیز به عنوان تصنیف خوان در کارنامه خود دارد. او با برخی از خواننده‌ها از جمله ویگن، عارف، منوچهر سخایی و حسین خواجه‌امیری ترانه‌های دوصدایی اجرا کرده‌است.

پوران بعد از انقلاب ۱۳۵۸ به همراه فرزندانش به آمریکا رفت و ساکن لوس انجلس شد و در غربت فعالیت هنری کمی همچون ضبط چند ویدیو برای آهنگ‌های مشهور قدیمی اش داشت و سرانجام در اواخر دهه ۶۰ شمسی به ایران بازگشت.

مرگویرایش

 
آرامگاه پوران

پوران در اوایل سال‌های دهه ۶۰ دچار ناراحتی های کبدی شد. او که در اواخر دهه ۶۰ به ایران بازگشته بود، با اوج گرفتن بیماری اش دوباره قصد رفتن به آمریکا جهت معالجه را داشت اما ممنوع الخروج شده بود و بخشی از اموال و دارایی هایش توسط حکومت، توقیف و مصادره شده بود. او بر اثر بیماری در بیمارستان خاتم الانبیاء تهران بستری شد. در روزهای بستری شدنش در بیمارستان، همسر سابقش عباس شاپوری در کنارش حضور داشت. پوران سرانجام در بیمارستان درگذشت و در امامزاده طاهر (کرج) به خاک سپرده شد.[۲]

بازخوانی آهنگ‌های پورانویرایش

پس از مرگ پوران برخی از ترانه‌های او در خارج از ایران بازخوانی شدند، شامل ترانه هم‌صدا با صدای معین در سال ۱۳۶۹، ترانه گلی جان توسط سیاوش قمیشی در سال ۱۳۹۴ و نیز ترانه خاطره‌ها با صدای لیلا فروهر که چهار آهنگ از پوران به نام‌های ویرون بشی ای دل، دیوونه تر از میشه، ای همصدای من، و جون منی با تنظیم منوچهر چشم آذر را شامل می‌شد. آهنگ «من چه کنم» پوران توسط شکیلا بازخوانی شده‌است.

آلبوم‌هاویرایش

ملا ممد جانویرایش

نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم
ملا ممد جان محلی افغانی انوشیروان روحانی انوشیروان روحانی (طبله: فرید زلاند)
امروز و فردا جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
زندگی راستی چه زود میگذره جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
ویرون بشی ای دل جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
صبح می‌شه شب می‌شه اسماعیل نواب صفا انوشیروان روحانی
اگه می‌شه برگرد اسماعیل نواب صفا انوشیروان روحانی
حالیته هما میرافشار اسدالله ملک
وای چه بلایی ای دل جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
زندگی آی زندگی جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی واروژان
می‌گردم دور دنیا اردلان سرافراز پرویز غیاثیان
عاشقی بد دردیه اردلان سرفراز پرویز غیاثیان

اشکم دونه دونهویرایش

نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم
اشکم دونه‌دونه جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
گلی جان شهابی عباس شاپوری
شانه ناصر رستگار نژاد برگرفته از ترانه "البنت الشلبی" فیروز
نیلوفر اسماعیل نواب صفا مجید وفادار
شکوفه‌ها جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
فرشته من جهانبخش پازوکی جهانبخش پازوکی
آهو کریم فکور انوشیروان روحانی
گل اومد بهار اومد بیژن ترقی مجید وفادار
شب خوش بود عبدالله الفت عباس شاپوری
شب‌های انتظار عبدالله الفت عباس شاپوری
غرور شکسته تیمورتاش مجید وفادار
چشمه کریم فکور عباس شاپوری

گل اومد بهار اومدویرایش

نام ترانه ترانه‌سرا آهنگساز تنظیم
گل اومد بهار اومد بیژن ترقی مجید وفادار
شب رؤیایی بیژن ترقی حبیب‌الله بدیعی
فتنه کریم فکور پرویز یاحقی
باغبان
سفری در شب نظام فاطمی مجید وفادار
عشق و فراموشی بیژن ترقی
حدیث آشنایی بیژن ترقی حبیب‌الله بدیعی
شب میایی (با منوچهر)
نغمه فروردین
گردش صحرا نیرسینا مجید وفادار
سازمن نیرسینا عباس شاپوری
  • یک کلاغ چهل کلاغ
  • عروسی

آثار سینماییویرایش

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. برنامه مسابقه استعدادهای خوانندگی استیج شبکه تلویزیونی من و تو سال 1394 قسمت 18.
  2. ایران نیازی به انقلاب نداشت؛ گفت‌وگو با حبیب روشن‌زاده

پیوند به بیرونویرایش