په‌کا (به روسی: Пулемёт Калашникова به معنی تیربار کلاشنیکوف و به اختصار ПК ) تیربار چندمنظوره ساخت کشور اتحاد جماهیر شوروی می‌باشد و در سال ۱۹۶۵ معرفی و بکار گرفته شد. طراح این سلاح سرگرد میخائیل کلاشنیکف بوده و طراحی آن نیز بر اساس تفنگ اتوماتیک معروف کلاشنیکف صورت گرفته‌است و تغذیه آن از طریق نوارهای ۲۵ فشنگی انجام می‌شود که می‌توان آن‌ها را به یکدیگر متصل کرده و در جعبه‌های مخصوص حمل نوار فشنگ با ظرفیت ۱۰۰، ۲۰۰ و ۲۵۰ عددی قرار داد.

پی‌کا
7,62 KK PKM Helsinki 2012.JPG
مسلسل همه منظوره PKM با پایه مدرن پلیمری مشکی و جعبه مهمات 100 گلوله
نوع
  • اسلحه اتوماتیک جوخه
  • مسلسل چندمنظوره
  • خاستگاهاتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
    تاریخچه خدمت
    خدمت1961–در حال حاضر
    استفاده شده توسطSee Users
    جنگ‌هاجنگ ویتنام
    جنگ مرزی جنوب آفریقا
    جنگ داخلی کامبوج
    جنگ یوم کیپور
    جنگ کامبوج و ویتنام
    جنگ چین و ویتنام
    جنگ شوروی در افغانستان
    جنگ ایران و عراق
    جنگ اول چچن
    جنگ‌های یوگسلاو
    جنگ دوم کنگو
    جنگ دوم چچن
    War in Afghanistan
    جنگ عراق
    اختلاف مرزی کامبوج و تایلند
    جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸
    جنگ داخلی لیبی (۲۰۱۱ )
    جنگ داخلی سوریه
    جنگ در دونباس
    جنگ داخلی یمن (۲۰۱۵ میلادی)[۱]
    و جنگ های دیگر
    تاریخچه تولید
    طراحمیخائیل کلاشنیکف
    تعداد ساخته شدهOver 1,000,000
    مدل‌های مختلفPK, PKT, PKM, PKP
    ویژگی‌ها
    وزنPK: ۹ کیلوگرم (۱۹٫۸۴ پوند) (gun + integral bipod) + ۷٫۷ کیلوگرم (۱۶٫۹۸ پوند) (tripod).
    PKM: ۷٫۵ کیلوگرم (۱۶٫۵۳ پوند) (gun + integral bipod) + ۴٫۵ کیلوگرم (۹٫۹۲ پوند) (tripod).
    PKTM (tank): ۱۰٫۵ کیلوگرم (۲۳٫۱۵ پوند)[۲][۳][۴][۵]
    طولPK: ۱٬۲۰۳ میلیمتر (۴۷٫۴ اینچ)
    PKM: ۱٬۱۹۲ میلیمتر (۴۶٫۹ اینچ)
    PKT: ۱٬۰۹۸ میلیمتر (۴۳٫۲ اینچ)
    طول لولهPK(M): ۶۰۵ میلیمتر (۲۳٫۸ اینچ) (without muzzle device)
    PKT: ۷۷۲ میلیمتر (۳۰٫۴ اینچ)

    فشنگ۷٫۶۲×54mmR
    عملکردGas-operated, open bolt
    نواخت تیرPK, PKM: 650 rounds/min
    PKT: 700 - 800 rounds/min
    Practical: 250 rounds/min
    سرعت سیر دهانهPK, PKM: ۸۲۵ متر بر ثانیه (۲٬۷۰۷ فوت بر ثانیه)
    PKT: ۸۵۵ متر بر ثانیه (۲٬۸۰۵ فوت بر ثانیه)
    برد موثرPK(M): ۱٬۰۰۰ متر (۱٬۰۹۴ یارد) (100–1,500 m sight adjustments)
    PKT: ۱٬۵۰۰ متر (۱٬۶۴۰ یارد) (100–1,500 m sight adjustments)[۶]
    برد نهاییPK(M): ۳٬۸۰۰ متر (۴٬۱۵۶ یارد)
    PKT: ۴٬۰۰۰ متر (۴٬۳۷۴ یارد)
    سامانه تغذیهnon-disintegrating metal belts in 100 and 200/250 round ammunition boxes
    نشانه رویTangent iron sights (default);
    Optical, Night-vision, Thermal and Radar sights[۷]
    PKM DD-ST-85-01257.JPEG

    پی‌کا به عنوان جانشینی برای تیربار متوسط گرینوف (گرینف) و تیربار سبک آرپی‌دی وارد ارتش شوروی شد و با توجه به شباهتش به تیربار گرینوف در ایران به نام گرینوف نیز معروف شد.

    پی‌کا از فشنگ‌های ۷٫۶۲x۵۴ میلی‌متری استفاده کرده و نواخت تیر آن ۶۵۰ تا ۸۵۰ در دقیقه‌است. سرعت گلوله ۸۲۵ متر بر ثانیه و برد مؤثر آن ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر است. وزن آن در مدل اولیه ۹ کیلوگرم و در مدل پ‌کاام ۷٫۵ کیلوگرم است. این سلاح از موفق‌ترین مسلسل‌های دنیا بوده که هنوز هم به عنوان تیربار خط مقدم پیاده‌نظام و سلاح خودروهای رزمی در نیروهای مسلح روسیه استفاده می‌شود و به بسیاری از کشورهای دیگر دنیا نیز صادر شده و در برخی از این کشورها تولید می‌شود.

    تعداد کل پی‌کاهای تولیدشده بیش از یک میلیون قبضه برآورد می‌شود. بقاپذیری بالا، حساسیت کم نسبت به عوامل محیطی همچون گرد و غبار، قیمت ارزان، وزن سبک از امتیازهای این تیربار نسبت به تیربارهای معروف هم‌رده خود است که آن را سلاحی مناسب برای نبردهای چریکی و نامتقارن و همچنین استفاده به عنوان یک تیربار سبک و تفنگ اتوماتیک جوخه می‌سازد هرچند که نواخت تیر، قابلیت آتش پیوسته و دقت آن در سنجش با تیربارهای همانند غربی همچون ام‌ژ۳ آلمانی و اف‌ان ام‌آژ بلژیکی پائین‌تر است.

    گونه‌هاویرایش

    این سلاح دارای مدل‌های گوناگون شامل قابل حمل توسط سرباز، قابل نصب بر روی هلیکوپتر و قابل نصب بر روی خودروهای رزمی زرهی است.

    • پی‌کاام (تیربار مدرن کلاشنیکف) (به روسی: ПК Модернизированный به اختصارPKM) مدل کنونی و نسخهٔ بهبودیافته و سبک‌تر پی‌کا با وزن خالی ۷٫۵ کیلوگرم که از سال ۱۹۶۹ تولید می‌شود.
    • پی‌کاام‌اس (تیربار مدرن سوارشونده کلاشنیکف) (به روسی: ПКМ Станковый به اختصارPKMS) مدل سنگین‌تر برای نصب بر روی سه‌پایه با وزن ۱۲ کیلوگرم
    • پی‌کاام‌اس‌ان (تیربار مدرن سوارشونده دید در شب کلاشنیکف) (به روسی: ПКМС Ночной به اختصارPKMSN) یک مدل مخصوص از نوع سوارشونده بر روی سه‌تایه با قابلیت نصب دوربین دید در شب
    • پی‌کاتی (تیربار تانک) (به روسی: ПК Танковый به اختصارPKT) مدل مخصوص نصب بر روی تانک و خودروهای زرهی دیگر
    • PK Pecheneg جدیدترین مدل پ‌کا که در سال ۱۹۹۹ به عنوان سلاح اتوماتیک جوخه طراحی شد. در این مدل نیازی به تعویض پیاپی لوله نیست و امکان آتش مستمر بیشتری برای پیاده‌نظام فراهم می‌شود.

    ورود به تجهیزات دفاعی ایرانویرایش

    نخستین آشنایی نیروهای مسلح ایران با این سلاح مربوط به زمان جنگ ایران و عراق بوده‌است. جایی‌که کشور شوروی در راستای کمک‌های شوروی به عراق در جنگ ایران و عراق، اقدام به فروش نفربرهای زرهی بی‌ام‌پی-۱ به ارتش عراق کرد. بر روی این نفربرها مسلسل پی‌کا نصب شده بود و بعد از به غنیمت گرفته شدن تعدادی از این نفربرها توسط نیروهای ایرانی، ایران با این مسلسل آشنایی پیدا کرد. پیش از آن تعداد کمی از تیربارهای گرینوف که تیربار متوسط اصلی شوروی قبل از تولید پی‌کا بود، در نیروهای مسلح ایران موجود بود و به همین جهت پی‌کا هم به گرینوف معروف شد. در دوران جنگ با توجه به نیاز ایران به اسلحه و توقف خط تولید تیربار ژ۳ به دلیل عدم همکاری آلمانی‌ها، ایران به خرید سلاح روی آورده و سلاح‌های روسی از جمله تیربار پی‌کا با توجه به فراوانی، قیمت پائین و استفاده و نگهداری آسان بهترین انتخاب بودند. بعد از پایان جنگ، سازمان دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح اقدام به بررسی عملکرد و قابلیت‌های این مسلسل نمود و آن را مناسب جهت به‌کارگیری در نیروهای پیاده ایران دانست. از این رو در سالهای بعد اقدام به خریداری چند محموله از این سلاح جهت استفاده در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی زمینی سپاه پاسداران و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران نمود. این سلاح هم‌اکنون نیز یکی از سلاح‌های عملیاتی یگان‌های پیاده نیروهای نظامی ایران می‌باشد و در کنار تیربار ام‌ژ۳ به عنوان دو تیربار کاربرد عمومی اصلی نیروهای مسلح ایران استفاده می‌شود.

    کاربرانویرایش

     
    سرباز مجارستانی مسلح به مسلسل PK.
     
    سرباز لهستانی با مسلسل PKM.
     
    شلیک یک مسلسل PKC توسط سرباز ارتش عراق به عنوان بخشی از آموزشگاه پیاده نظام.
     
    سرباز سوریه با مسلسل PKM.
     
    سرباز مغولی با مسلسل PKM با دید تلسکوپی.

    منابعویرایش

    1. Yemen War 2015 - Heavy Clashes On The Saudi Border As Houthi Rebels Attack Saudi Military Outposts (به عربی). Yemen. 2015. Event occurs at 6:14. Retrieved 19 June 2015.
    2. http://www.zid.ru/eng/products/47/detail/225
    3. http://www.zid.ru/eng/products/47/detail/224
    4. http://www.zid.ru/eng/products/47/detail/222
    5. http://www.zid.ru/eng/products/47/detail/223
    6. https://fas.org/man/dod-101/sys/land/row/weg2001.pdf OPFOR Worldwide Equipment Guide, Sep 2001, DEPARTMENT OF THE ARMY, TRADOC DCSINT, Threat Support Directorate, 700 Scott Avenue, Bldg 53, FORT LEAVENWORTH, KS, 66027-1323, page 1-5
    7. "Sights". Russian Close Combat Weapon. Moscow: Association "Defense Enterprises Assistance League". 2010. ISBN 978-5-904540-04-3.
    8. ۸٫۰۰ ۸٫۰۱ ۸٫۰۲ ۸٫۰۳ ۸٫۰۴ ۸٫۰۵ ۸٫۰۶ ۸٫۰۷ ۸٫۰۸ ۸٫۰۹ ۸٫۱۰ ۸٫۱۱ ۸٫۱۲ ۸٫۱۳ ۸٫۱۴ ۸٫۱۵ ۸٫۱۶ ۸٫۱۷ ۸٫۱۸ ۸٫۱۹ ۸٫۲۰ ۸٫۲۱ ۸٫۲۲ ۸٫۲۳ ۸٫۲۴ ۸٫۲۵ ۸٫۲۶ ۸٫۲۷ ۸٫۲۸ ۸٫۲۹ ۸٫۳۰ ۸٫۳۱ ۸٫۳۲ ۸٫۳۳ ۸٫۳۴ ۸٫۳۵ ۸٫۳۶ ۸٫۳۷ ۸٫۳۸ ۸٫۳۹ ۸٫۴۰ Jones, Richard D. Jane's Infantry Weapons 2009/2010. Jane's Information Group; 35 edition (January 27, 2009). ISBN 978-0-7106-2869-5.
    9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ «G3 Defence Magazine August 2010». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۲.
    10. «Small Arms Survey - Working Papers» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ ژوئیه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۲.
    11. Type 80 7.62mm General Purpose Machine Gun. Retrieved on September 11, 2008.
    12. Puolustusvoimat[پیوند مرده]
    13. «Swedish Defence Forces». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۲.
    14. NVA

    پیوند به بیرونویرایش