کیپ ورد

کشوری جزیره‌ای در باختر قاره آفریقا

مختصات: ۱۵°۰۶′۴۰″ شمالی ۲۳°۳۷′۰۰″ غربی / ۱۵٫۱۱۱۱۱°شمالی ۲۳٫۶۱۶۶۷°غربی / 15.11111; -23.61667

دماغهٔ سبز یا کِیپ وِرد یا کاپ ورد[۱۰] با نام رسمی جمهوری کیپ ورد (به پرتغالی: Cabo Verde) یک کشور جزیره‌ای متشکل از ۱۰ جزیره آتشفشانی در اقیانوس اطلس مرکزی است. این جزیره‌ها در فاصله ۵۷۰ کیلومتری از منطقه آفریقای غربی قرار دارد و وسعتی کمی بیشتر از ۴۰۰۰ کیلومتر مربع دارد. پایتخت کیپ ورد، شهر پرایا با ۱۲۴٬۶۶۱ نفر جمعیت واقع در جزیره سانتیاگو می‌باشد. مساحت کیپ ورد ۴٬۰۳۳ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۵۵۰۵۰۰ نفر است.[۱۱]

جمهوری کیپ ورد

República de Cabo Verde (زبان پرتغالی)
کیپ ورد
Repúblika di Kabu Verdi (Cape Verdean Creole)
Emblem کیپ ورد
Emblem
شعار: 
  • Unidade, Trabalho, Progresso (پرتغالی )
  • (انگلیسی: "Unity, Work, Progress"‎)
سرود: Cântico da Liberdade (پرتغالی )
(انگلیسی: "Chant of Freedom"‎)
Cape Verde (orthographic projection).svg
Location Cape Verde AU Africa.svg
پایتخت
و بزرگترین شهر
پرایا
۱۴°۵۵′ شمالی ۲۳°۳۱′ غربی / ۱۴٫۹۱۷°شمالی ۲۳٫۵۱۷°غربی / 14.917; -23.517
زبان(های) رسمیزبان پرتغالی[۱]
زبان(های) ملیCape Verdean Creole[۱]
دین(ها)
نام(های) اهلیتCape Verdean or Cabo Verdean[۳]
حکومتحکومت متمرکز نظام نیمه‌ریاستی جمهوری[۴]
خورخه کارلوس فونسکا
یولیسز کوریا ای سیلوا
قوه مقننهمجلس ملی
تشکیل
• استقلال از پرتغال
۵ ژوئیه ۱۹۷۵
۱۳ ژانویه ۱۹۹۰
مساحت
• کل
۴٬۰۳۳ کیلومترمربع (۱۵۵۷ مایل‌مربع) (166th)
• آبها (٪)
negligible
جمعیت
• برآورد سال ۲۰۱۶
۵۳۹٬۵۶۰[۵] (172nd)
• تراکم
۱۲۳٫۷ /به ازای هر کیلومترمربع (۳۲۰٫۴ /مایل‌مربع) (۸۹ام)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP)برآورد ۲۰۱۹ 
• کل
$۴٫۳۲۳ بیلیون
• سرانه
$۷٬۷۲۸[۶]
تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی)برآورد ۲۰۱۹ 
• کل
$۲٫۰۴۲ بیلیون
• سرانه
$۳٬۶۵۱[۶]
شاخص جینی (۲۰۰۸)۴۷٫۲[۷]
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۸) ۰٫۶۵۱[۸]
126ام
واحد پولاسکودوی کیپ ورد (CVE)
منطقه زمانییوتی‌سی–۱ (CVT)
• تابستان (ساعت تابستانی)
یوتی‌سی–۱ (not observed)
جهت رانندگیright
پیش‌شماره تلفنی+۲۳۸
دامنه سطح‌بالا.cv

کیپ ورد تا پیش از قرن پانزدهم میلادی خالی از سکنه بود و توسط کاوشگران پرتغالی کشف و مستعمره امپراتوری پرتغال گردید و اولین سکونت‌گاه‌های اروپایی را در آن تأسیس شدند. این منطقه به‌طور ویژه به عنوان منطقه تجارت برده در اقیانوس اطلس بنا گذاشته شد و در قرن شانزدهم و هفدهم میلادی رشد کرد و تاجران، کشتی‌ها و دزدان دریایی را به این منطقه جذب کرد. با پایان برده‌داری در قرن نوزدهم میلادی رونق اقتصادی این منطقه از بین رفت و مهاجرت به آن نیز پایان یافت. کیپ ورد به تدریج دوباره وضعیت تجاری خود را به عنوان توقف‌گاه میانی، در مسیرهای تجاری کشتی‌ها بازیافت. مجمع الجزایر کیپ ورد از سال ۱۹۵۱ خواستار استقلال از پرتغال شد و در سال ۱۹۷۵ به‌طور صلح آمیز مستقل شد.

کیپ ورد همواره کشوری باثبات و دارای رتبه بالایی در مردم‌سالاری است.[۱۲] نظام حاکم بر کشور کیپ‌ورد، جمهوری چند حزبی با یک مجلس قانون‌گذاری است. رئیس‌جمهور و ۷۲ عضو مجلس ملی را مردم برای یک دورۀ پنج‌ساله انتخاب می‌کنند و رهبر حزب اکثریت، مقام اجرایی نخست‌وزیری را برعهده می‌گیرد.[۱۳]

تاریخویرایش

این جزایر از گدازه های آتشفشانی کف اقیانوس تشکیل شده اند و تا قرن پانزدهم میلادی و استقرار پرتغالی ها، خالی از سکنه بودند. تا پیش از کشف این جزیره خالی از سکنه بود، پرتغالی‌ها در سال ۱۴۵۶ کیپ ورد را کشف نمودند، این جزیره در سال ۱۴۹۵ به عنوان قسمتی از امپراتوری پرتغال درآمد. بیشتر ساکنان کنونی کاپ ورد را تلفیقی از پرتغالی‌ها و آفریقایی‌تباران تشکیل می‌دهند. به علت موقعیت کاپ ورد که بر سر راه اروپا، آفریقا و بَرّ جدید (منطقهٔ کارائیب) قرار داشت، تجارت برده از مهمترین فعالیت‌های اقتصادی کاپ ورد به‌شمار می‌رفت، تجارت برده تا زمان الغای بردگی در سال ۱۸۷۶ ادامه یافت. در قرن بیستم صنعت کشتیرانی در کاپ ورد رونق یافت.

 
۱۹۷۵–۱۹۹۲

در سال ۱۹۵۱ وضعیت کاپ ورد از مستعمرهٔ پرتغال به یکی از استان‌های فرادریای (ناحیه‌ فرادریایی) آن کشور تغییر کرد، در سال ۱۹۶۱ از طرف پرتغال به کلیهٔ ساکنان کاپ ورد تابعیت پرتغالی داده شد. جنبش‌های استقلال طلبانه به رهبری حزب آفریقایی برای استقلال گینهٔ بیسائو (دیگر مستعمرهٔ سابق پرتغال) و کاپ ورد که حزب آفریقا برای استقلال گینه و کیپ ورد به‌اختصار PAIGC نام داشت در سال ۱۹۵۶ شکل گرفتند.

 
استمپ امیلکار کابرال یکی از رهبران اصلی ضد استعمار و امپریالیسم‌ستیزی آفریقا

طی کودتایی در سال ۱۹۷۴ در پرتغال و پس از رها شدن کاپ ورد از جرگهٔ مستعمرات پرتغال، این کشور در ۵ ژوئیه ۱۹۷۵ از پرتغال اعلام استقلال کرد.

سیاستویرایش

سیاست داخلیویرایش

در سال ۱۹۷۵ آریستیدس پریرا رئیس جمهور کشور کیپ ورد شد. ریاست جمهوری وی تا سال ۱۹۹۱ ادامه یافت. در ۱۳ ژانویه ۱۹۹۱ نخستین انتخابات چندحزبی پس از استقلال در کیپ ورد برگزار شد، نتیجهٔ این انتخابات حکایت از شکست حزب آفریقایی برای استقلال کیپ ورد از حزب اقلیت حزب جنبش دموکراسی (MpD)[۱۴] به رهبری «آنتونیو مونتریو»[۱۵] داشت، او بار دیگر در سال ۱۹۹۶ در انتخابات پیروز و در سمت خود ابقا شد، در انتخابات ۲۲ مارس ۲۰۰۱ پدرو پیرس[۱۶] از حزب آفریقایی برای استقلال کاپ ورد با کسب ۵۱ ٪ آرا بر رقیبش، کارلوس ویه گا از حزب جنبش دموکراسی که فقط ۴۸ ٪ آرا را به دست آورد پیروز و رئیس‌جمهور کاپ ورد شد. پنج سال بعد در ۱۲ فوریه ۲۰۰۶ انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد پدرو ورونا پیرس با اکثریت آرا تا سال ۲۰۱۱ رئیس‌جمهور کاپ ورد باقی ماند. از سال ۲۰۱۱ تاکنون خورخه کارلوس رئیس جمهور این کشور است.

از ۱ فوریه ۲۰۰۱ نیز، خوزه ماریا پریرا نوس نخست‌وزیر کاپ ورد شد.

سیاست خارجیویرایش

کیپ ورد عضو جنبش عدم تعهد می‌باشد و با تمامی کشورها روابط دوستانه دارد. آنگولا، برزیل، چین، لیبی، کوبا، فرانسه، آلمان، پرتغال، اسپانیا، سنگال، روسیه، لوگزامبورگ و آمریکا در پرایا سفارتخانه دارند. اغلب فعالیت‌های سیاست خارجی کیپ ورد در آفریقا است.

کیپ ورد در بسیاری از همایش‌های بین‌المللی در مورد مسائل اقتصادی و سیاسی شرکت می‌کند و از سال ۲۰۰۷ تحت توافقنامه کوتونو در وضعیت همکاری ویژه با اتحادیه اروپا است.[۱۷]

 
خورخه کارلوس و باراک اوباما به همراه همسرانشان در کاخ سفید

جغرافیاویرایش

جمهوری کاپ ورد مجمع الجزایری است واقع در غرب آفریقا، اقیانوس اطلس شمالی و غرب سنگال و ۱۰۰۰ کیلومتری جزایر قناری قرار گرفته است. از مهمترین شهرهای کاپ ورد می‌توان به میندلو در جزیرهٔ سائو ویسنته با ۷۰٬۶۱۱ نفر جمعیت و سائو فیلیپه در جزیرهٔ فوگو با ۲۷٬۸۲۶ نفر جمعیت اشاره کرد. از دیدگاه اقلیمی، کاپ ورد دارای آب و هوایی در کل نسبتاً معتدل، گرم، تابستان‌هایی خشک، و بارش‌هایی ناچیز و بسیار نامنظم می‌باشد، همچنین کاپ ورد کشوری شیب‌دار، ناهموار، کوهستانی و آتشفشانی است، بلندترین نقطهٔ کاپ ورد، پیکو دو فوگو با ۲۸۲۹ متر ارتفاع در جزیرهٔ فوگو واقع شده‌است. همچنین، آب‌های فیروزه‌ای رنگ و زلالی که این کشور را محاصره کرده، نمونه‌های رنگارنگی از زندگی زیر آب را در خود جای داده است.

شهرهای مهمویرایش

از مهمترین شهرهای کاپ ورد می‌توان به میندلو در جزیرهٔ سائو ویسنته با ۷۰٬۶۱۱ نفر جمعیت و سائو فیلیپه در جزیرهٔ فوگو با ۲۷٬۸۲۶ نفر جمعیت اشاره کرد.[۱۸]

ترتیب شهر جمعیت (۲۰۰۵) ناحیه
۱ پرایا ۱۱۳٫۳۶۴ پرایا
۲ میندلو ۷۰٫۶۱۱ سائو ویسنته
۳ سانتا ماریا ۱۷٫۲۳۱ سال
۴ پدرا بادژو ۹٫۴۸۸ سانتاکروز
۵ سائو فیلیپه ۸٫۱۸۹ سائو فیلیپه
۶ آسومادا ۷٫۹۲۷ سانتا کاترینا
۷ تارافال ۶٫۴۶۳ تارافال
۸ اسپارگوس ۶٫۱۷۳ سال

محیط زیستویرایش

جمهوری کاپ ورد محیط زیست عادی دارد که در آن حیواناتی زندگی می‌کنند که معمولی است که حیوانات مختلف آفریقایی که در این جزیره وجود دارند. سانتیاگو که مملو است از درخت‌های موز و جنگل های انبوه، طیف وسیعی از جاذبه‌های گردشگری را ارائه می‌کند.

تقسیمات کشوریویرایش

کاپ ورد دارای ۱۷ بخش می‌باشد:

شماره جزیره
سانتو آنتائو ریبیرا گرانده
پل
پورتو نووو
سائو ویسنته
سائو نیکولائو Sao Nicolau ریبیرا براوا
۱۸ تارافال د سائو نیکولائو
سائو ویسنته سائو ویسنته
سانتا لوئیزا
۱۶ سال Sal سال
۱۵ بوآ ویشتا Boa Vista بوآ ویشتا
  • ۱۴-مایو
  • -۱۷ریبیرا براوا
شماره جزیره
۱ تارافال
۲ سائو میگوئل Sao Miguel
۳ سائو سالوادور دو موندا
۴ سانتا کروز Santa Cruz
۵ سائو دومینگوس Sao Domingos
۶ پرایا Praia
۷ ریبیرا گرانده د سانتیاگو Ribeira Grande
۸ سائو لورنسو دوس اوگئوس
۹ سانتا کاتارینا
۱۰ براوا براوا Brava
۱۱ سائو فیلیپه Sao Filipe فوگو
۱۲ سانتا کاتارینا دو فوگو Santa Catarina
۱۳ موستئیروس Mosteiros
۱۹ سائو ویسنته
Sao Vicente
۲۰ پورتو نووو Porto Novo سانتو آنتائو
۲۱ ریبیرا گرانده
۲۲ پل Paul

وضعیت آب و هواییویرایش

وضعیت آب‌وهوای سالانه دما میزان بارش (م. م)
ژانویه
۷۵°F
۲۴°C
۵٫۳mm
فوریه
۷۵°F
۲۴°C
۳٫۸mm
مارس
۷۷°F
۲۵°C
۱٫۳mm
آوریل
۷۷°F
۲۵°C
۰٫۰mm
مه
۷۸°F
۲۵°C
۰٫۰mm
ژوئن
۷۹°F
۲۶°C
۰٫۰mm
ژوئیه
۸۱°F
۲۷°C
۰٫۸mm
اوت
۸۴°F
۲۹°C
۱۴٫۱mm
سپتامبر
۸۵°F
۲۹°C
۳۳٫۶mm
اکتبر
۸۳°F
۲۹°C
۶٫۵mm
نوامبر
۸۱°F
۲۷°C
۲٫۵mm
دسامبر
۷۷°F
۲۵°C
۱٫۶mm

اقتصادویرایش

واحد پول کاپ ورد، اسکودو با واحد جزء (سنتاوو) نام دارد. به دلیل موقعیت مکانی کاپ ورد در قسمت شرقی اقیانوس اطلس و در مسیر کشتی‌ها و خطوط هواپیمایی، دولت این کشور سعی در گسترش بنادر و افزودن بر گنجایش فرودگاه‌های کاپ ورد و به‌طور کلی نوسازی ناوگان ترابری این کشور را دارد، در همین راستا اتحادیهٔ اروپا و بانک جهانی نیز کمک‌های مالی بسیار زیادی به این کشور طی سالهای اخیر ارائه داده‌اند.

مردمویرایش

 
آوازه‌خوان پابرهنه یکی از خوانندگان کیپ ورد

نژاد ۷۱ ٪ کیپ وردی‌ها، کریول (دورگهٔ سفید و سیاه)، ۲۸ ٪ سیاه آفریقایی و ۱ ٪ نیز سفید اروپایی هستند. دین ۹۱ ٪ مردم کاپ ورد نیز کاتولیک و ۹ ٪ پروتستان است. زبان رسمی کاپ ورد، پرتغالی است، در کنار پرتغالی، کریولو[۱۹] که آمیزه‌ای از زبان پرتغالی و زبان‌های آفریقای غربی است نیز رایج است. این مجمع الجزایر جایی است که انواع فرهنگ های مختلف اروپایی، آفریقایی و حتی برزیلی در هم می آمیزند و این همزیستی در همه چیز، از غذا تا موسیقی مشهود است.[۲۰]

کرئول ها (دورگه‌ها) ۷۱ درصد از جمعیت کیپ‌ورد را تشکیل می‌دهند و در حدود ۹۸ درصد از آنان مسیحی‌اند و ۶۰ درصد از آنان شهرنشین‌اند.[۲۱]

جمعیتویرایش

 
هرم جمعیت در کیپ ورد

جمعیت کشور کیپ‌ورد حدود ۴۹۱,۵۷۵ نفر است (۲۰۱۰) و تراکم نسبی آن به ۱۲۹.۹ نفر در کیلومتر مربع می‌رسد. رشد سالانۀ جمعیت این کشور ۱.۸ درصد است.

نیروهای مسلحویرایش

نیروهای مسلح کیپ ورد بخشی از وزارت دفاع است و از دو بخش اصلی گارد ملی و گارد ساحلی تشکیل می‌شود.

گارد ملیویرایش

 
تفنگداران دریایی کیپ ورد

گارد ملی مهم‌ترین شاخه از نیروهای مسلح جهت دفاع از کشور است و مسئول عملیات زمینی، دریایی و امنیت داخلی است. این شاخه از بخش‌های زیر تشکیل می‌شود:

  • فرماندهی قلمرویی
    • فرماندهی ناحیه نظامی یکم
    • فرماندهی ناحیه نظامی دوم
    • فرماندهی ناحیه نظامی سوم
  • گروه‌های نظامی
    • نیروی پلیس
    • تفنگداران دریایی
    • لشکر توپخانه

گارد ساحلیویرایش

 
قایق گشت دریایی متعلق به گارد ساحلی

گارد ساحلی شاخه‌ای از نیروهای مسلح کیپ ورد است که مسئولیت دفاع و حفاظت از منافع ملی اقتصادی کشور را در دریا و پشتیبانی هوایی و دریایی نیروهای مسلح در عملیات‌های آبی-خاکی را بر عهده دارد. این شاخه از بخش‌های زیر تشکیل می‌شود:

  • فرماندهی گارد ساحلی
  • مرکز عملیات امنیت دریایی
  • اسکادران دریایی
  • اسکادران هوایی

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :0 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. https://www.britannica.com/place/Cabo-Verde/Religion
  3. John Kerry (8 July 2014). "On the Occasion of the Republic of Cabo Verde's National Day". U.S. Department of State. Retrieved 11 July 2014. On behalf of President Obama and the people of the United States, I send best wishes to Cabo Verdeans as you celebrate 39 years of independence on July 5.
  4. Neto, Octávio Amorim; Lobo, Marina Costa (2010). "Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries". شبکه تحقیقات علوم اجتماعی. SSRN 1644026.
  5. "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Retrieved 10 September 2017.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org.
  7. "GINI index". World Bank. Archived from the original on 20 December 2013. Retrieved 26 July 2013.
  8. "Human Development Report 2019" (PDF). برنامه عمران ملل متحد. 10 December 2019. Retrieved 10 December 2019.
  9. "People and Society – Cape Verde". Archived from the original on 15 January 2014. Retrieved 27 August 2017.
  10. http://www.hamshahrionline.ir/details/47400
  11. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۳ نوامبر ۲۰۱۹.
  12. «EIU Democracy Index 2019 - World Democracy Report». www.eiu.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۱۳.
  13. «کیپ ورد؛ جزایری باثبات و توریستی». euronews. ۲۰۱۴-۱۱-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۱۳.
  14. MPD
  15. Antonia Monterio
  16. Pedro Verona Pires
  17. «کیپ کجاست جزایر کیپ ورد: عکس ها ، فیلم ها ، جاذبه ها ، جایی که کشور کیپ ورد در نقشه جهان واقع شده است». kupitspining.ru. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۱۳.
  18. «کیپ ورد کجاست؟». معرفی جاهای دیدنی ایران و جهان. ۲۰۱۹-۱۲-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۱۳.
  19. Crioulo
  20. «بلیط هواپیما به کیپ ورد - مجمع الجزایری است واقع در غرب آفریقا». مجله سفرستان (سایت خرید بلیط هواپیما). ۲۰۱۷-۱۰-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۱۳.
  21. «کیپ ورد کجاست؟». معرفی جاهای دیدنی ایران و جهان. ۲۰۱۹-۱۲-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۱۳.

منابعویرایش

  • ویکی‌پدیای انگلیسی