کلروفرم مایع بی‌رنگ با بویی بسیار تند و زننده است. بخار آن سمی و بسیار خطرناک است و تنفس طولانی آن می‌تواند کشنده باشد. فرمول شیمیایی این ترکیب شیمیایی CHCl3 است. کلروفرم، یک حلال قطبی است و کاربرد فراوانی در سنتز ترکیبات آلی دارد.

کلروفرم
Chloroform displayed.svg Chloroform 3D.svg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۶۷-۶۶-۳ ✔Y
پاب‌کم ۶۲۱۲
کم‌اسپایدر ۵۹۷۷ ✔Y
UNII 7V31YC746X ✔Y
شمارهٔ ئی‌سی 200-663-8
KEGG C13827 ✔Y
ChEBI CHEBI:35255 ✔Y
ChEMBL CHEMBL۴۴۶۱۸ ✔Y
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس FS9100000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
  • ClC(Cl)Cl

  • InChI=1S/CHCl3/c2-1(3)4/h1H ✔Y
    Key: HEDRZPFGACZZDS-UHFFFAOYSA-N ✔Y


    InChI=1/CHCl3/c2-1(3)4/h1H
    Key: HEDRZPFGACZZDS-UHFFFAOYAG

خصوصیات
فرمول مولکولی C۱H۱Cl۳
جرم مولی ۱۱۹٫۳۸ g mol−1
شکل ظاهری مایع بیرنگ
چگالی 1.483 g/cm3
دمای ذوب −۶۳٫۵ درجه سلسیوس (−۸۲٫۳ درجه فارنهایت؛ ۲۰۹٫۷ کلوین)
دمای جوش ۶۱٫۲ درجه سلسیوس (۱۴۲٫۲ درجه فارنهایت؛ ۳۳۴٫۳ کلوین)
انحلال‌پذیری در آب 0.8 g/100 mL (20 °C)
ضریب شکست (nD) 1.4459
ساختار
شکل مولکولی Tetrahedral
خطرات
کدهای ایمنی R۲۲, R۳۸, R40, R48/20/22
شماره‌های نگهداری , S36/37
خطرات اصلی Harmful (Xn), Irritant (Xi), Carc. Cat. 2B
لوزی آتش
Flammability (red): no hazard codeReactivity (yellow): no hazard codeSpecial hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال
آمریکا Permissible
exposure limit (PEL)
50 ppm (240 mg/m3) (OSHA)
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

کاربردویرایش

در گذشته از کلرو فرم به عنوان ماده بیهوش‌کننده بیمار در اتاق عمل استفاده می‌شد. از این ماده هزاران تن در صنایع یخچال‌سازی و ساخت تفلون تولید و در طبیعت رها می‌شود. همچنین برای تهیه فلوروکربن، ۲۲ سردکننده، چاشنی و تهیه تترافلورواتیلن و پلی تترافلورواتیلن و سایر مواد شیمیایی به کار برده می‌شود. همچنین به عنوان حلال، تهیه عصاره، حشره کش، مواد نگهدارنده و شیرین‌کننده محصولات داروئی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تاریخچهویرایش

The Discovery of Chloroform, زبان اشاره، ۱۹۱۳

کلروفرم توسط سه محقق مستقل از یکدیگر کشف شد. کلروفرم در سال ۱۸۳۱ توسط شیمیدان فرانسوی اوژن سوبرن کشف شد که آن را از استون (2-propanone) و همچنین اتانول از طریق اثر پودر سفیدکننده کلر (هیپوکلریت کلسیم) تولید نمود. پزشک آمریکایی ساموئل گوتری نیز این ترکیب را تولید کرد. به‌طور مستقل، یوستوس فون لیبیش نیز به همین ترکیب دست یافت.

مضراتویرایش

کلروفرم یکی از خطرناکترین هیدروکرین‌های کلردار فرّار است. تنفس، بلع و تماس آن با پوست زیان‌آور است ممکن است سبب بیهوشی، فلج دستگاه تنفسی، توقف ضربان قلب و مرگ دیر رس به علت ضایعات کبدی و کلیوی شود. گاهی به عنوان تدخین استفاده می‌شود. کلروفرم چربی پوست را می‌شوید و باعث تحریک آن می‌شود. در تماس حاد با کلروفرم علائم مشاهده شده عبارتند از: سر درد، تهوع، احساس مستی، خستگی، گیجی، اضطراب، التهاب، بیهوشی، افت تنفسی، انجماد و مرگ در حالت بیهوشی. مرگ ممکن است در اثر فلج شدن دستگاه تنفسی یا از کار افتادن قلب باشد. در اثر تماس مزمن علائم مشاهده شده عبارتند از: علائم عصبی و گوارشی شبیه افراد معتاد به الکل و همچنین بزرگ شدن کبد، التهاب سمی کبد و تجمع چربی در کبد.

منابعویرایش

  • ویکی‌پدیای انگلیسی