آشپَزی یا پخت‌وپز یک توانمندی و فناوری برای فراهم آوردن غذا می‌باشد.[۱] به شخصی که آشپزی کند، آشپز گفته می‌شود.

ریشه‌شناسیویرایش

آشپزی یا در نوشتارهای کهن پارسی خوالیگری، عمل آماده‌کردن مواد غذایی برای مصرف است. به کسی که غذا را میپزد، آشپز میگویند. این اصطلاح معمولاً به معنی محدودتری به کار می‌رود، که اِعمال گرما به غذا برای تغییر شیمیایی طعم، بافت، ظاهر، یا خواص غذایی آن است.

تاریخویرایش

 
نقاشی زن آشپز اثر هنری Floris van Schooten

وقتی انسان در هزاران سال پیش آتش را کشف کرد، آشپزی ویژگی فرهنگی بسیار رایجی شد. هر کشور برای خود نوع خاصی از آشپزی دارد که بسیار گوناگون است. مثلاً، کشورهای آسیای میانه غذاها و طرز پختشان شبیه هم است؛ همین‌طور کشورهای اروپایی و آمریکایی. با کشف آتش آشپزی به وجود آمد. روش آشپزی در قدیم این گونه بوده که تکهٔ خام غذا را در آتش می انداختند تا پخته شود. روز جهانی آشپزی ۲۵ سپتامبر می باشد.

در طی تاریخِ انسان، ترفندهای آشپزی مختلفی ایجاد شده و به نسل‌های بعدی منتقل شده اند.

پختنویرایش

 
آشپزی در یک رستوران در مراکش

پختن به روش‌های مختلفی که مواد غذایی را به کمک حرارت دادن، آماده خوردن می‌کنند گفته می‌شود. پختن مواد غذایی ممکن است در یک ظرف در بسته و تحت فشار به نام زودپَز انجام شود. این روش، سرعت پخت را افزایش می‌دهد و ویتامین‌های غذا نیز بهتر در آن باقی می‌مانند. آشپزی همراه با گوش دادن به موسیقی بی‌کلام مانند جاز و کلاسیک و دیگر موسیقی‌ها فوق‌العاده جذاب‌تر و سرگرم‌کننده‌تر می‌شود و همچنین انگیزه را در آشپزی بیشتر می‌کند.[۲]

روش‌هاویرایش

ممکن است پختن به یکی از روش‌های زیر باشد:

واحدهای اندازه‌گیریویرایش

در آشپزی[۳]، آشپزها برای اینکه بتوانند به‌درستی به پخت‌وپز بپردازند، از واحدها و حجم‌های ثابتی استفاده می‌کنند. از جملهٔ این واحدها بدین‌ها می‌توان اشاره کرد:

  • پیمانه‌ها و قاشق‌ها
  • واحدهای حجم
  • واحدهای وزن
  • وعده‌های غذایی

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

مجله آشپزی باروکات

  1. غذا لند، دسامبر 2017
  2. مردمان بایگانی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine، بازدید: مارس ۲۰۰۹
  3. «دستور تهیه چیپس و پنیر».