اسید لاکتیک
{{chembox https://doi.org/10.22037/afb.v10i4.42951 | verifiedrevid = ۴۷۷۰۰۲۵۰۳ | Name = Lactic acid | ImageFileL1 = Lactic-acid-skeletal.svg | ImageSizeL1 = 120px | ImageNameL1 = Skeletal formula of L-lactic acid | ImageCaptionL1 = L-Lactic acid | ImageFileR1 = Lactic-acid-3D-balls.png | ImageSizeR1 = 120px | ImageNameR1 = Ball-and-stick model of L-lactic acid | ImageFile2 = Racemic lactic acid sample.jpg | ImageSize2 = 200px | ImageCaption2 = DL-Lactic acid | IUPACName = 2-Hydroxypropanoic acid | OtherNames = Milk acid | Section1 = ! style="background: #F8EABA; text-align: center;" colspan="2" | شناساگرها |-
| شماره ثبت سیایاس
| ۵۰-۲۱-۵ , ۷۹-۳۳-۴ (L)
, ۱۰۳۲۶-۴۱-۷ (D)
|-
| کماسپایدر
| ۹۶۸۶۰
|-
| ChEBI
| CHEBI:422
|-
| ChEMBL
| {{#if:۳۳۰۵۴۶|CHEMBL۳۳۰۵۴۶
|-
| کد اِیتیسی
| G01 ,QP53AG02
|-
| جیمول-تصاویر سه بعدی | {{#if:CC(O)C(=O)O|Image 1 |-
| align="center" colspan="2" |
CC(O)C(=O)O
|-
| align="center" colspan="2" |
InChI=1S/C3H6O3/c1-2(4)3(5)6/h2,4H,1H3,(H,5,6)/t2-/m0/s1
Key: JVTAAEKCZFNVCJ-REOHCLBHSA-N
|- | Section2 = ! style="background: #F8EABA; text-align: center;" colspan="2" | خصوصیات |- | فرمول مولکولی | C3H6O۳ |- | جرم مولی | ۹۰٫۰۸ g mol−1 |-
| دمای ذوب
| L: 53 °C
D: 53 °C
D/L: 16.8 °C
|- | دمای جوش | ۱۲۲ °C @ 12 mmHg
|-
| Section4 = ! style="background: #F8EABA; text-align: center;" colspan="2" | ترموشیمی |-
| Std enthalpy of
combustion ΔcHo298
| 1361.9 kJ/mol 325.5 kcal/mol 15.1 kJ/g 3.61 kcal/g
|-
| Section5 = ! style="background: #F8EABA; text-align: center;" colspan="2" | ترکیبات مرتبط
|-
| دیگر آنیونها
| lactate
|-
| مرتبط با carboxylic acids
| acetic acid
glycolic acid
propionic acid
3-هیدروکسیپروپیونیک اسید
malonic acid
butyric acid
hydroxybutyric acid
|-
| ترکیبات مرتبط
| 1-پروپانول
ایزوپروپیل الکل
propionaldehyde
acrolein
sodium lactate
|-
}}
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Lactic-acid-3D-balls.png/350px-Lactic-acid-3D-balls.png)
اسید لاکتیک (به انگلیسی: Lactic acid) یک آلفاهیدروکسی اسید دستسان (کایرال) است که یکی از فراوردههای دگرگشت قندها در یاختههای انسان بوده و فرمول شیمیایی آن «C3H6O3» است. در pH بدن، اسید لاکتیک به شکل یونی آن یعنی لاکتات (C3H5O3-) وجود دارد. ازدیاد بیش از اندازه این ترکیب در یاختههای ماهیچهای سبب گرفتگی و درد ماهیچهها میشود.
مسیرهای سوخت و ساز
ویرایشاسید لاکتیک در بدن انسان به عنوان یکی از فراوردههای جانبی قندکافت، در صورت کمبود اکسیژنرسانی به بدن، ایجاد میگردد. هیدروکسی اسیدها گروهی از اسیدهای کربوکسیلیک هستند که یک گروه عاملی هیدروکسیل به آنها افزوده شدهاست. گلیکولیز در مواجهه با گلوکز طی ده مرحله واکنش آنزیمی صورت میگیرد که در آخرین مرحله در صورت شرایط غیر هوازی با احیا شدن پیرووات، لاکتات تولید میگردد.[۲]
لاکتات و مواد غیرقندی دیگر همانند گلیسرول و پیرووات میتوانند به گلوکز تبدیل شوند که به این عمل در بدن گلوکونئوژنز میگویند.[۲] اسید لاکتیک نقش بی هوازی دارد
تاریخچه
ویرایشاسید لاکتیک برای نخستین بار توسط کارل ویلهلم شیمیدان سوئدی در سال ۱۷۸۰ از شیر ترش جدا شد. نام نشان دهنده شکل ترکیبی لاکتاتی است که از کلمه لاتین برای شیر یاد میشود. در سال ۱۸۰۸، یونس یاکوب برسلیوس کشف کرد که اسید لاکتیک (در واقع L-lactate) نیز در طول اعمال بدن در ماهیچهها تولید میشود.[۳] ساختار اسید لاکتیک توسط یوهانس ویسلیسنوس در سال ۱۸۷۳ تعیین شد.
در سال ۱۸۵۶، لوئی پاستور، لاکتوباسیلوس و نقش آن را در ساخت اسید لاکتیک کشف کرد. سال ۱۸۹۵ داروخانه آلمانی بوهرینگر اینگلهایم شروع به تولید تجاری اسید لاکتیک کرد.
در سال ۲۰۰۶، تولید جهانی اسید لاکتیک به ۲۷۵۰۰۰ تن رسانده شد و میانگین رشد سالیانه آن به میزان ۱۰٪ بود.[۴]
جستارهای وابسته
ویرایشمنابع
ویرایش- ↑ Dawson, R. M. C. et al. , Data for Biochemical Research, Oxford, Clarendon Press, 1959.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Lindinger MI, Kowalchuk JM, Heigenhauser GJ (September 2005). "Applying physicochemical principles to skeletal muscle acid-base status". American Journal of Physiology. Regulatory, Integrative and Comparative Physiology. 289 (3): R891–4, author reply R904–910. doi:10.1152/ajpregu.00225.2005. PMID 16105823.
- ↑ Parks, Scott K.; Mueller-Klieser, Wolfgang; Pouysségur, Jacques (2020). "Lactate and Acidity in the Cancer Microenvironment". Annual Review of Cancer Biology. 4: 141–158. doi:10.1146/annurev-cancerbio-030419-033556.
- ↑ Roth, Stephen M. "Why does lactic acid build up in muscles? And why does it cause soreness?". Retrieved 23 January 2006.