اف‌ان فال (FN FAL) با نام کامل تفنگ اتوماتیک سبک (به فرانسوی: Fusil Automatique Leger) یکی از معروف‌ترین و رایج‌ترین انواع تفنگ جنگی در قرن بیستم است. این تفنگ ۷٫۶۲ میلی‌متری که در شرکت بلژیکی فابریک ناسیونال طراحی شده و از سال ۱۹۵۳ تولید آن آغاز شد مورد استفاده ارتش‌های بیش از ۷۰ کشور دنیا قرار گرفته و دست‌کم ۱۰ کشور به تولید آن اقدام کرده‌اند.

اف‌ان فال
FN FAL rifle.JPG
نوع تفنگ جنگی
اولین سازنده Flag of Belgium.svg بلژیک
تاریخچه خدمت‌رسانی
در خدمت ۱۹۵۴ تاکنون
تاریخچه محصول
طراحی‌شده ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۳
تولید فابریک ناسیونال
تولیدشده ۱۹۵۳ تاکنون
تعداد ساخت بیش از ۲ میلیون
مشخصات
وزن ۴٫۳ کیلو (مدل استاندارد ۵۰٫۰۰)، ۵٫۹۵ (مدل لوله‌سنگین -فالو- ۵۰٫۴۱)، ۵٫۹۵ (مدل لوله‌کوتاه ۵۰٫۶۳)
طول ۱۰۹ سانتی‌متر (۵۰٫۰۰)، ۱۱۲٫۵ (۵۰٫۴۱)، ۷۴٫۸ (قنداق بسته - ۵۰٫۶۳)
خدمه تک‌نفره

کالیبر ۵۱×۷٬۶۲ میلی‌متر ناتو
سرعت خروج گلوله از اسلحه ۸۴۰ متر بر ثانیه
حداکثر برد برد مؤثر: ۴۶۰ متر

اف‌ان فال در دوران جنگ سرد توسط بیشتر کشورهای عضو ناتو و متحدان آن‌ها به عنوان سلاح سازمانی انتخاب شد و به همین جهت به «دست راست جهان آزاد» مشهور شده بود. اف‌ان فال از این منظر جایگاهی مشابه کلاشنیکف در کشورهای عضو پیمان ورشو و متحدان آن‌ها را داشت. امروزه این تفنگ در بیشتر کشورها با تفنگ‌های مدرن‌تر جایگزین شده اما هنوز هم در برخی نقاط دنیا از آن استفاده می‌شود.

محتویات

تاریخچهویرایش

تاریخچه طراحی اف‌ان فال به سال ۱۹۴۶ باز می‌گردد که فابریک ناسیونال (با نام اختصاری اف‌ان) قصد داشت تا تفنگ هجومی جدیدی را با استفاده از فشنگ متوسط ۷٫۹۲x۳۳ آلمانی‌ها طراحی کند. این فشنگ نخستین بار در تفنگ اس‌ت‌ژ۴۴ آلمانی‌ها در جنگ جهانی دوم با موفقیت آزمایش شده بود. تیم طراح این تفنگ همزمان در حال طراحی یک تفنگ جنگی هم بود که مثل تفنگ‌های کلاسیک آن دوران از فشنگ‌های پرقدرت بلند استفاده می‌کرد. در نتیجه هر دو تفنگ طراحی شده توسط این تیم از لحاظ مکانیکی کاملاً شبیه هم بودند. همزمان بریتانیایی‌ها در حال طراحی تفنگ جدیدی با استفاده از فشنگ متوسط دیگری با نام ٫۲۸۰ بریتانیایی (۷x۴۳ م‌م) بودند و بلژیکی‌ها نیز در ادامه تحقیق خود این فشنگ را برای تکمیل تفنگ مورد نظر خود انتخاب کردند.

در سال ۱۹۵۰ نمونه اولیه تفنگ اف‌ان فال بلژیکی‌ها، و تفنگ انگلیسی‌ها که ئی‌ام-۲ نام داشت توسط ارتش آمریکا آزمایش شد. نمونه اولیه فال تحسین آمریکایی‌ها را برانگیخت اما آن‌ها با استفاده از فشنگ متوسط موافق نبودند و بر استفاده از فشنگ پرقدرت تی۶۵ به عنوان فشنگ استاندارد ناتو اصرار داشتند. اف‌ان تفنگ خود را برای فشنگ‌های تی۶۵ (فشنگ پرقدرت ۷٫۶۲x۵۱ ناتو) بازطراحی کرد و نخستین نمونه فال با کالیبر ۷٫۶۲ در سال ۱۹۵۳ آماده شد.

در آن زمان تصور می‌شد که با انتخاب این کالیبر آمریکایی‌ها اف‌ان فال را به عنوان سلاح اصلی خود خواهند برگزید و فابریک ناسیونال هم اجازه تولید این تفنگ را به تمام متفقین جنگ جهانی بدون دریافت هزینه‌ای خواهد داد و در نتیجه امکان انتخاب یک سلاح مشترک برای تمام اعضای ناتو فراهم خواهد شد. اکثر کشورهای ناتو بلافاصله پس از نهایی شدن طرح اف‌ان فال آن را به عنوان سلاح سازمانی خود برگزیدند اما آمریکایی‌ها در نهایت مدل کاملاً اصلاح‌شده تفنگ ام۱ را با عنوان ام۱۴ بر اف‌ان فال ترجیح دادند. در تحقیقات ارتش آمریکایی کیفیت این دو تفنگ برابر ارزیابی شده بود اما آن‌ها با توجه به سهولت بیشتر تولید ام۱۴ با توجه به وجود خط تولید ام۱ و شباهت آن با ام۱ و همچنین بومی بودن طرح ام۱۴ آن را به تفنگ بلژیکی ترجیح دادند.

کانادایی‌ها اولین کشوری بودند که استفاده رسمی از این تفنگ را آغاز کردند. آن‌ها در سال ۱۹۵۵ نسخه کمی اصلاح‌شده فال را با نام سی۱ به عنوان سلاح سازمانی خود برگزیدند و تولید سی۱ و نوع لوله‌سنگین (برای آتش اتوماتیک بیشتر) آن سی۲ را آغاز کردند. انگلیسی‌ها از سال ۱۹۵۷ همین کار را با نوع نیمه‌اتوماتیک فال با نام اس‌ال‌آر ال۱ای۱ که معمولاً همراه با دوربین ۴x بود، انجام دادند. اتریش هم در سال ۱۹۵۸ تولید فال را با عنوان اس‌ت‌ژ. ۵۸ در کارخانه اسلحه‌سازی اشتایر آغاز کرد. در سال‌های بعد کشورهای متعدد دیگری به استفاده از این تفنگ روی آوردند. موفقیت فال در صورتی که بلژیکی‌ها اجازه تولید این تفنگ را در آلمان غربی می‌دادند، حتی از این هم بیشتر می‌شد اما رد درخواست آلمانی‌ها برای تولید این تفنگ باعش شد تا آن‌ها مجوز تولید تفنگ‌های ستمی را از اسپانیا دریافت کنند و تفنگ ژ۳ که بر اساس آن در کارخانه هکلر و کخ ساخته شد بعدها به مهمترین رقیب اف‌ان فال تبدیل شد.

کاربرانویرایش

 
نیروهای حافظ صلح نیجریه با سلاح فال در سومالی.
 
سرباز کویتی در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱
 
سرباز آلمانی در تمرین نظامی مشترک با آمریکا در سال ۱۹۶۰. فال با نام ژ۱ مدتی مورد استفاده ارتش آلمان غربی بود.
 
سربازان جامائیکایی در تمرین نظامی، ۲۰۰۲
 
تمرین سربازان زن ذخیره مالزی، ۱۹۹۰
 
سی۲ مدل لوله‌سنگین فال در کانادا، ۱۹۸۳

سازمان‌های غیردولتیویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ ۱٫۱۹ ۱٫۲۰ ۱٫۲۱ ۱٫۲۲ ۱٫۲۳ ۱٫۲۴ ۱٫۲۵ ۱٫۲۶ ۱٫۲۷ ۱٫۲۸ ۱٫۲۹ ۱٫۳۰ ۱٫۳۱ ۱٫۳۲ ۱٫۳۳ ۱٫۳۴ ۱٫۳۵ ۱٫۳۶ ۱٫۳۷ ۱٫۳۸ ۱٫۳۹ ۱٫۴۰ ۱٫۴۱ ۱٫۴۲ ۱٫۴۳ ۱٫۴۴ ۱٫۴۵ ۱٫۴۶ ۱٫۴۷ ۱٫۴۸ ۱٫۴۹ ۱٫۵۰ ۱٫۵۱ ۱٫۵۲ ۱٫۵۳ ۱٫۵۴ ۱٫۵۵ ۱٫۵۶ ۱٫۵۷ ۱٫۵۸ ۱٫۵۹ ۱٫۶۰ ۱٫۶۱ Jones, Richard D. Jane's Infantry Weapons 2009/2010. Jane's Information Group; 35th edition (January 27, 2009). ISBN: 978-0-7106-2869-5.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ ۲٫۹ "Report: Profiling the Small Arms Industry - World Policy Institute - Research Project". World Policy Institute. November 2000. Retrieved 2010-07-15. 
  3. http://books.google.com/books?id=cchLfXrXpH4C&pg=PA62&lpg=PA62
  4. Ezell, 1988, p. 276
  5. http://www.vietnamwar.govt.nz/photo/762mm-calibre-l1a1-self-loading-rifle 7.62mm calibre L1A1 Self Loading Rifle New Zealand History Online
  6. "Licensed and unlicensed production of FN Herstal products, to August 2006". Small Arms Survey. Retrieved 2010-04-10. 
  7. "Nigeria - Arms Procurement and Defense Industries". 1991-06. Retrieved 2010-04-10.  Check date values in: |date= (help)
  8. "DOSSIER - The Question of Arms in Africa". Agenzia Fides. Retrieved 2010-04-10. 
  9. Afonso, Aniceto and Gomes, Carlos de Matos, Guerra Colonial (2000), ISBN: 972-46-1192-2, pp. 183-184, 358-359
  10. Afonso, Aniceto and Gomes, Carlos de Matos, Guerra Colonial (2000), ISBN: 972-46-1192-2, pp. 358-359
  11. "Gaddafi forces 'intercept arms from Qatar'". 2011-07-05. Retrieved 2011-07-05. 
  12. The military rifle cartridges of Rhodesia Zimbabwe: from Cecil Rhodes to Robert Mugabe. - Free Online Library
  13. Ezell, 1988, p. 328
  14. Small Arms Illustrated, 2010
  15. Bishop, Chris. Guns in Combat. Chartwell Books, Inc (1998). ISBN: 0-7858-0844-2.
  16. Современное стрелковое оружие мира - Автоматы и штурмовые винтовки
  17. Anthony Davis (4 August 2003). "Philippine security threatened by small arms proliferation". Jane's. Archived from the original on 16 April 2007. The 1970s saw the first and largest influx of modern weaponry into Mindanao. At the outset of the insurgency this included several thousand Libyan-donated Belgian FN-FAL 7.62mm rifles, as well as 60mm and 81mm mortars and Soviet-manufactured RPG-2 rocket-propelled grenade launchers. 
  18. "David Thompkins Interview". GWU. 14 February 1999. Retrieved 17 October 2011. 

پیوند به بیرونویرایش