دانشگاه فردوسی مشهد

دانشگاهی در شهر مشهد استان خراسان رضوی، ایران
(تغییرمسیر از دانشگاه مشهد)

دانشگاه فردوسی مشهد از دانشگاه‌های بزرگ مادر و دولتی سطح یک[۲] و زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران است که بر اساس نام حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر و حماسه‌سرای بزرگ ایران نام‌گذاری شده است. این دانشگاه که پیشنهاد بنیانگذاری آن به پیش از دهه بیست خورشیدی برمی‌گردد، سومین دانشگاه قدیمی ایران به‌شمار می‌آید که در سال ۱۳۹۸ جشن هفتادسالگی خود را برگزار کرد.[۳] دانشگاه فردوسی مشهد در زمان پهلوی از نظر علمی و آکادمیک زیر نظر دانشگاه جرج‌تاون آمریکا قرار داشت.[۴] دانشگاه فردوسی مشهد با دارا بودن ۱۳ دانشکده، ۸ پژوهشکده،[۵] بیش از ۲۵۰۰۰ دانشجوی داخلی و بین‌المللی و ۸۱۴ عضو هیئت علمی[۶]، به عنوان یکی از برترین دانشگاه‌های ایران و قطب علمی شرق کشور محسوب می‌گردد.[۷]

دانشگاه فردوسی مشهد
FUM Logo.png
نشان دانشگاه فردوسی مشهد
شعارخرد باید و دانش و راستی
نوعدولتی
بنیانگذاری شده۱۳۲۸
وابستگیوزارت علوم، تحقیقات و فناوری
رئیسمحمد کافی[۱]
اعضای هیئت علمی۸۱۴
کارمندان مدیریتی
  • دکتر رضا پیش‍قدم(معاون آموزشی)
  • دکتر حمیدرضا طاهری(معاون دانشجویی)
  • دکتر احمدرضا بهرامی(معاون پژوهشی)
دانشجویان۲۵٫۰۰۰
کارشناسی۱۱٬۵۰۰
تحصیلات تکمیلی۸٬۰۰۰
۲٬۵۰۰
موقعیتمشهد
وبگاه
سردر دانشگاه

این دانشگاه که در غرب مشهد و در منطقه وکیل‌آباد و مجاورت میدان آزادی این شهر قرار دارد، همه ساله و از طریق آزمون سراسری که زیر نظر سازمان سنجش آموزش کشور برگزار می‌شود، نسبت به پذیرش برترین رتبه‌های این آزمون در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری و در گروه‌های علوم ریاضی، علوم تجربی، علوم انسانی و گروه هنر و زبان‌های خارجی اقدام می‌نماید. همچنین با توجه به تحصیل بیش از ۲۰۰۰ دانشجوی خارجی از حدود سی کشور جهان، این دانشگاه دارای جایگاه اول در جذب دانشجویان بین‌المللی در میان دانشگاه‌های کشور قرار گرفته‌است.[۸][۹][۱۰]

طبق جدیدترین آمار منتشر شده از سوی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)، بر اساس کلیه شاخص‌ها (آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری، بین‌المللی‌سازی، اثرگذاری اقتصادی و خدمات اجتماعی، زیرساخت و تسهیلات)، این دانشگاه دارای رتبه دوم الی پنجم در بین کلیه دانشگاه‌های کشور می‌باشد.[۱۱] ریاست این دانشگاه در حال حاضر بر عهده دکتر محمد کافی،[۱۲] استاد تمام گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد است.[۱۳]

تاریخچهویرایش

 
مجسمه فردوسی در جشن هفتاد سالگی تأسیس دانشگاه فردوسی مشهد

با تبدیل آموزشگاه عالی بهداری در سال ۱۳۲۸ به دانشکده پزشکی، نخستین گام در راه تأسیس سومین دانشگاه ایران در شهر مشهد برداشته شد. در سال ۱۳۳۴ با صدور مجوز دیگری دانشکده ادبیات با پنج رشته جداگانه تأسیس یافت. با گسترش آموزش عالی در ایران به ترتیب دانشکده معقول و منقول (که بعداً به الهیات تغییر نام یافت) دانشکده علوم، دانشکده دندانپزشکی، دوره شبانه، دانشکده علوم دارویی و تغذیه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشکده مهندسی، مؤسسه بینایی سنجی، دبیرستان دانشگاه و مرکز تعلیمات به مجموعه دانشگاه مشهد که ازسال ۱۳۵۳ با انتخاب مهدی رضایی به دانشگاه فردوسی تغییر نام یافته بود افزوده شد.

پس از انقلاب اسلامی با تغییر در برخی واحدها و تفکیک دانشگاه علوم پزشکی از دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشکده دامپزشکی، آموزشکده کشاورزی شیروان، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم ریاضی، دانشکده هنر نیشابور، پژوهشکده علوم گیاهی، مرکز تحقیقات زمین لرزه‌شناسی، کالج دانشگاه، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست و دانشکده معماری و شهرسازی، یکی پس از دیگری به مجموعه واحدهای دانشگاه اضافه شد.[۱۴]

پردیس دانشگاهویرایش

 
معرفی پردیس دانشگاه فردوسی مشهد
 
نمایی از پردیس دانشگاه فردوسی مشهد در یک روز تابستانی
 
نمایی از پردیس دانشگاه فردوسی مشهد در یک روز پاییزی
 
نمایی از پردیس دانشگاه فردوسی مشهد در یک روز زمستانی

پردیس اصلی دانشگاه فردوسی مشهد که به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرک‌های دانشگاهی و پردیس‌های یکپارچه دانشگاه‌های کشور در مساحتی بیش از ۳۰۰ هکتار[۱۵] به صورت متمرکز و شامل کلیه دانشکده‌ها، پژوهشکده‌ها، ساختمان‌ها و بخشی بزرگ از مجموعه‌های فرهنگی، رفاهی، ورزشی و خوابگاه‌های دانشگاه می‌شود، از نظر جغرافیایی در یکی از مدرن‌ترین مناطق شهری غرب مشهد واقع شده و از شمال به میدان آزادی و بزرگ‌راه وکیل‌آباد، از شرق به بزرگ‌راه کلانتری، از جنوب به بلوار پیروزی و از شرق به بلوار باهنر منتهی شده‌است.[۱۶]

دانشگاه سبز[۱۷]ویرایش

دانشگاه فردوسی مشهد در عین قرارگیری در یکی از مناطق خشک و نیمه خشک کشور، دارای پردیسی سبز، با چشم‌اندازی مطلوب و دارای شرایط آب و هوایی مناسبی می‌باشد. دانشگاه فردوسی مشهد از سال ۱۳۸۱ و به عنوان اولین دانشگاه کشور، نسبت به تشکیل کمیته سبز و پردیس زیست‌محیطی دانشگاه اقدام نمود[۱۸] و در سال ۱۳۹۵ و بر اساس ابلاغیه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به «دانشگاه سبز» تغییر نام و ارتقاء یافت.[۱۸]

لازم است ذکر شود که بر اساس جدیدترین آمار منتشر شده از نظام رتبه‌بندی بین‌المللی گرین‌متریک (Green Metric) در سال ۲۰۲۰ که شاخص‌های دانشگاه‌های سبز دنیا را مورد سنجش قرار می‌دهد، دانشگاه فردوسی مشهد در روندی صعودی در رتبه ۳۳۷ام دانشگاه‌های سبز دنیا قرار گرفته‌است.[۱۹] همچنین در مقیاس رتبه‌بندی ملی و مابین دانشگاه‌های تراز اول کشور نیز در جایگاه دوم قرار دارد.[۲۰]

حمل‌ونقلویرایش

با توجه به وسعت پردیس دانشگاه، از وسائل نقلیه عمومی از جمله اتوبوس و ون برای تردد دانشجویان و کارکنان استفاده می‌شود. همچنین امکان استفاده از دوچرخه‌های اشتراکی از دیگر امکانات مرتبط می‌باشد. لازم است ذکر شود که دانشگاه فردوسی مشهد دارای مسیر سبز ویژه دوچرخه‌سواری و اسکوترهای برقی[۲۱] است که هم‌اکنون فاز اول آن از ابتدای درب شمالی این دانشگاه افتتاح شده‌است.[۲۲]

ورودی‌ها و دسترسی شهری[۲۳]ویرایش

  • ورودی شمالی: به عنوان درب اصلی دانشگاه فردوسی مشهد مطرح است که سردرب این دانشگاه نیز در آن واقع شده‌است. همچنین سازمان مرکزی دانشگاه و دانشکده الهیات و معارف اسلامی نیز در مجاورت این درب قرار دارند. این درب از نظر جغرافیایی به بزرگ‌راه وکیل‌آباد و پارک بزرگ ملت منتهی می‌شود. همچنین از حیث دسترسی شهری، خط شماره یک قطار شهری مشهد تحت عنوان ایستگاه «دانشگاه فردوسی مشهد - پارک ملت» و همچنین مرکز پایانه مسافربری درون‌شهری نیز در این مکان واقع شده‌است. لازم است ذکر شود که در حال حاضر این درب صرفاً جهت عبور افراد پیاده‌رو مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • ورودی شرقی: این درب از نظر جغرافیایی به بزرگ‌راه کلانتری و میدان آزادی منتهی می‌شود. همچنین از حیث دسترسی شهری، علاوه بر ایستگاه اتوبوس، در مجاورت خط شماره یک قطار شهری مشهد تحت عنوان ایستگاه «آزادی» قرار دارد.
  • ورودی غربی: این درب از نظر جغرافیایی به بلوار باهنر و پارک کوثر منتهی می‌شود. همچنین از حیث دسترسی شهری، علاوه بر ایستگاه اتوبوس، در مجاورت خط شماره یک قطار شهری مشهد تحت عنوان ایستگاه «کوثر» قرار دارد. دانشکده مهندسی و دانشکده علوم ریاضی در مجاورت این درب قرار دارند.
  • ورودی جنوب شرقی: این درب که از آن تحت عنوان درب رضوی یاد می‌شود، از نظر جغرافیایی به بلوار رضوی منتهی می‌شود. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی در مجاورت این درب قرار دارد.
  • ورودی جنوبی: این درب از نظر جغرافیایی به بزرگ‌راه پیروزی منتهی می‌شود. خوابگاه‌های پردیس سه، پنج، شش و هفت (دختران) در مجاورت این درب قرار دارند.
  • ورودی‌های فرعی و پیاده‌رو: در نقاط مختلف دانشگاه، درب‌هایی جهت عبور پیاده‌رو تعبیه شده‌است. از جمله این موارد می‌توان به درب شمال غربی در مجاورت دانشکده علوم ریاضی و بانک‌های داخلی مستقر در دانشگاه و درب کلینیک روان‌شناسی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی در بلوار باهنر اشاره داشت.

ساختمان‌ها و اماکنویرایش

  • سازمان مرکزی
  • مرکز اطلاع‌رسانی و کتابخانه مرکزی
  • موزه دانشگاه فردوسی مشهد
  • مرکز اسناد و مفاخر دانشگاه
  • انگاریوم (آسمان‌نما دانشگاه فردوسی مشهد)
  • مسجد حضرت زهرا
  • مسجد امام رضا
  • انتشارات دانشگاه
  • مرکز توسعه فناوری‌های پیشرفته
  • شبکه آزمایشگاهی
  • مرکز رفاهی (شماره یک و دو)
  • مهمان‌سرای دانشگاه فردوسی
  • معاونت فرهنگی، اجتماعی و دانشجویی
    • مدیریت رفاه و سلامت
      • مجموعه خوابگاه‌های پردیس (دختران)
      • مجموعه خوابگاه‌های فجر (پسران)
      • غذاخوری‌ها (فجر، پردیس، مهر، زیتون و یاس)
      • کافه تریا (خوابگاه‌ها و دانشکده‌ها)
      • مرکز بهداشت و درمان
    • مدیریت تربیت بدنی
      • مجتمع آبی پردیس
      • مجموعه ورزشی ۲۲ بهمن
      • سالن ورزشی جهان پهلوان تختی
      • سالن ورزشی امام رضا
      • سالن ورزشی امام علی
      • سالن ورزشی کوثر
      • مجموعه روباز تنیس خاکی
      • اماکن ورزشی روباز (پردیس و دانشکده‌ها)
      • اماکن ورزشی خوابگاهی
    • مدیریت فرهنگی و فعالیت‌های داوطلبانه
    • مرکز مشاوره و توانمندسازی
    • مرکز آفرینش‌های هنری
    • تالار رودکی
  • مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات
  • شرکت تعاونی مصرف (فروشگاه زنجیره‌ای)
  • سالن اجتماعات مرکزی

مرکز اطلاع‌رسانی و کتابخانه مرکزیویرایش

 
نمایی داخلی از مرکز اطلاع‌رسانی و کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد

قدمت ایجاد اولین مرکز اطلاع رسانی و کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد به اوايل سال ۱۳۵۰ هجری شمسی و در قالب ساختمان كوچكي در مقابل دانشكده ادبيات و علوم انسانی برمی‌گردد. يك سال بعد، این مرکز به ساختمانی با وسعت ۶۵۰ متر مربع به خارج دانشگاه انتقال يافت، سپس مجددا به ساختماني در پرديس دانشگاه منتقل شد. در سال ۱۳۷۲ وسعت كتابخانه ابتدا به ۸۵۰ مترمربع و به تدريج به ۲۴۰۰ متر مربع افزايش يافت اما همچنان پاسخ‌گوی نیاز مخاطبین دانشگاه نبود. با توجه به این امر و با عنايت به تصويب طرح احداث ساختمان مركز اطلاع‌رساني و كتابخانه مركزی، در سال ۱۳۹۱ مرکز جدید در فضایی به مساحت بالغ بر ۸۹۰۰ متر مربع در قالب ۳ طبقه احداث گردید. پس از احداث این مرکز، فرآیند ادغام برخی از کتابخانه‌های مرتبط با دانشکده‌ها با کتابخانه جدید آغاز گردید.[۲۴]

مرکز اطلاع‌رسانی و کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد در حال حاضر دارای بخش‌های امانت کتاب، آموزش (برگزاری نشست‌ها و کارگاه‌های علمی)، مشاوره اطلاعاتی و پژوهشی، اطلاع‌رسانی، نشریات، پایان‌نامه‌ها، سازمان‌دهی و فهرست‌نویسی منابع، علم‌سنجی، مرجع و گنجینه‌های اهدایی می‌باشد. طبقه منفی یک این مرکز به صورت کامل به بخش‌های امانت کتب فارسی، امانت کتب بین‌المللی و سالن مطالعه عمومی اختصاص یافته است. همچنین طبقه اول به لابی، موزه ابزارهای تاریخی حوزه کتاب‌داری و واحدهای اداری تقسیم‌بندی شده است. نهایتا طبقه دوم این مرکز شامل واحدهای آموزش، پژوهش، پایان‌نامه‌ها، مرجع، انتشارات، کافه تریا و فضای مطالعه عمومی تخصیص یافته است. لازم به ذکر است که بخش امانت این کتابخانه دارای بیش از ۱۸۰٫۰۰۰ نسخه کتاب فارسی و ۸۵٫۰۰۰ نسخه کتاب لاتین می‌باشد.[۲۵]

دانشکده‌ها، پژوهشکده‌ها و واحدهای وابستهویرایش

دانشگاه فردوسی مشهد در حال حاضر دارای ۱۳ دانشکده، ۸ پژوهشکده، ۲ مرکز پژوهشی، ۲ گروه پژوهشی و موسسات وابسته علمی، پژوهشی و فرهنگی می‌باشد که در ادامه به تفکیک قید شده است:

دانشکده‌هاویرایش

 
دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتیویرایش

دانشکده ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد با هدف تامین نیروی انسانی متخصص و ماهر به عنوان دومین واحد آموزش عالی در سطح شهر مشهد با راه‌اندازی گروه زبان و ادبیات فارسی در سال ۱۳۳۴ هجری شمسی تاسیس گردید. در سال بعد، رشته‌های زبان و ادبیات انگلیسی و زبان و ادبیات فرانسه ایجاد شد. پس از گذشت یک سال دیگر، رشته‌های تاریخ و جغرافیا در این دانشکده آغاز به کار نمود. رشته زبان‌شناسی نیز در سال ۱۳۴۲ فعالیت خود را آغاز کرد.

در سال ۱۳۵۱ رشته زبان و ادبیات عرب از دانشکده الهیات به این دانشکده منتقل شد. همچنین رشته علوم اجتماعی که به عنوان رشته‌ای فرعی از سال ۱۳۵۰ افتتاح شده بود، از سال ۱۳۶۴ به عنوان رشته‌ای مستقل به پذیرش دانشجو اقدام نمود. رشته روان‌شناسی نیز که از سال تحصیلی ۱۳۵۰–۱۳۴۹ تا پایان سال تحصیلی ۱۳۵۳–۱۳۵۲ در این دانشکده دایر بود، از سال تحصیلی ۱۳۵۴–۱۳۵۳ از این دانشکده جدا شد. دوره کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از سال ۱۳۴۹ و دوره دکتری این رشته در سال ۱۳۵۵ به‌طور مستقل دانشجو پذیرفت و نخستین دانش‌آموخته آن در سال ۱۳۶۲ از رساله خود دفاع کرد.

هم‌اکنون در دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۹ گروه آموزشی و ۸ رشته تحصیلی کارشناسی فعالیت دارند. این دانشکده در حال حاضر دارای تعداد ۱۰۰ عضو هیئت علمی شاغل شامل ۱۴ استاد، ۳۳ دانشیار، ۵۰ استادیار و ۲ مربی می‌باشد.[۲۶]

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده ادبیات و علوم انسانی:

 
دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده الهیات و معارف اسلامیویرایش

دانشكده الهيات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسى مشهد در سال ۱۳۳۷ به نام دانشكده علوم معقول و منقول با دو رشته معقول (فلسفه و حكمت اسلامى) و منقول (فقه) تاسيس شده است. از سال ۱۳۴۸ نام اين دانشكده، به الهيات و معارف اسلامى تغيير يافته و در سه رشته: فقه و مبانى حقوق‏اسلامى، فلسفه و كلام اسلامى، فرهنگ اسلامى و رابطه آن با تمدن ايرانى دانشجو پذيرفته است. افزون بر اين، از سال ۱۳۴۹ دو گروه آموزشى به نام‌هاى مبانى تشيع و اديان و مذاهب، قرآن و حديث و متون عربى به عنوان دو رشته فرعى فعاليت آموزشى داشته است.

در سال ۱۳۶۲ كه دانشگاه‌ها پس از یک وقفه سه ساله بازگشايى شدند، كليه رشته‏هاى اين دانشكده در هم ادغام شده و به نام رشته «الهيات و معارف اسلامى» با دو گرايش دبيرى و آزاد به كار خود ادامه داد. در بهمن‌ماه ۱۳۶۵ رشته آزاد الهيات به پنج گرايش: فقه و مبانى حقوق اسلامى، فلسفه و كلام اسلامى، علوم قرآنى و حديث، فرهنگ اسلامی (تاريخ و تمدن اسلامى) و مبانی تشيع و اديان و مذاهب تقسيم گرديد.

از سال تحصيلى ۷۰- ۱۳۶۹ دانشكده داراى پنج گروه آموزشى: مبانی تشيع و اديان و مذاهب (ادیان و عرفان تطبیقی)، تاریخ و تمدن اسلامی، علوم قرآن و حدیث، فقه و مبانی حقوق اسلامی، فلسفه و حکمت اسلامی بود که در سال ۱۳۸۳ گروه معارف اسلامی نیز به دانشکده الهیات پیوست. این دانشکده در حال حاضر دارای ۶ گروه آموزشی و ۵۶ عضو هیئت علمی شاغل شامل ۸ استاد، ۲۱ دانشیار و ۲۷ استادیار می‌باشد.[۲۷]

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده الهیات و معارف اسلامی:

  • فلسفه و حکمت اسلامی
  • فقه و مبانی حقوق اسلامی
  • علوم قرآن و حديث
  • تاريخ و تمدن اسلامی
  • اديان و عرفان تطبيقی
  • معارف اسلامی
 
دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده علومویرایش

دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۴۰ تاسیس شد. پذیرش دانشجو در رشته ریاضی - فیزیک از سال ۱۳۴۱ آغاز گردید. در سال ۱۳۴۴ رشته ریاضی - فیزیک منحل و رشته‌های ریاضی، فیزیک و شیمی با پذیرش ۵۰ دانشجو در هر گروه جایگزین آن شد. رشته‌های زمین‌شناسی و زیست‌شناسی در سال ۱۳۴۶ تاسیس گردیدند. رشته آمار که قبلا با ریاضی مشترک بود در سال ۱۳۶۷ به‌طور مستقل دانشجو پذیرفت. رشته کامپیوتر در سال ۱۳۶۸ از گروه ریاضی جدا و به صورت مستقل تشکیل و به دانشکده مهندسی منتقل گردید. طرح تاسیس دانشکدهٔ علوم ریاضی در سال ۱۳۷۵ به تصویب رسید و این دانشکده نیز در قالب رشته‌هایی جداگانه در سال ۱۳۷۶ شروع به فعالیت نمود. دانشکده علوم در حال حاضر دارای ۹۳ عضو هیئت علمی شاغل شامل ۳۴ استاد، ۳۴ دانشیار و ۲۵ استادیار می‌باشد.

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده علوم:

دانشکده علوم اداری و اقتصادیویرایش

دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۶۶ با هدف تامین و تربیت نیروی انسانی متخصص کشور در زمینه‌های اقتصاد، مدیریت، حسابداری، حقوق و علوم سیاسی تاسیس شد. فعالیت‌های آموزشی دانشکده از مهرماه سال ۱۳۶۷ با پذیرش ۱۲۰ دانشجو در سه رشته کارشناسی: اقتصاد بازرگانی، حسابداری و مدیریت بازرگانی آغاز شد. در سال‌های بعد به ترتیب رشته‌های کارشناسی حقوق، اقتصاد نظری و مدیریت دولتی به رشته‌های قبلی اضافه شدند. توسعه فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی این دانشکده با تاسیس دوره‌های کارشناسی ارشد علوم اقتصادی و کارشناسی ارشد (معادل) توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی در سال ۷۳ ادامه یافت.

ایجاد دوره روزانه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دوره شبانه رشته‌های کارشناسی مدیریت بازرگانی و حقوق درسال‌های ۷۳ و ۷۴، کارشناسی اقتصاد بازرگانی در سال ۷۶ و علوم سیاسی در سال تحصیلی ۷۸ موجبات گسترش بیشتر فعالیت‌های آموزشی این دانشکده را فراهم نمود. سپس کارشناسی ارشد حسابداری در سال ۸۳، کارشناسی ارشد حقوق (گرایش جزا و جرم‌شناسی) در سال ۸۵، کارشناسی ارشد علوم سیاسی در سال ۸۵، دکترای علوم اقتصادی و کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی در سال ۸۶ و کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی و دکترای مدیریت در دو گرایش رفتار سازمانی و منابع انسانی در سال ۸۷ به دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشکده اضافه گردیدند. دانشکده علوم اداری و اقتصادی در حال حاضر دارای ۵۱ عضو هیئت علمی شاغل شامل ۱۲ استاد، ۱۹ دانشیار و ۲۰ استادیار می‌باشد.

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده علوم اداری و اقتصادی:

 
دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده کشاورزیویرایش

دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۵۲ با هدف تامین نیروی انسانی متخصص و ماهر در رشته‌های گوناگون کشاورزی تاسیس شد. هدف کلی تاسیس چنین دانشکده‌ای در شرق کشور، تامین نیروی انسانی در سطح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری جهت پیشبرد فعالیت‌های برنامه‌ریزی، تولید، تبدیل، نگهداری و توزیع محصولات کشاورزی و مواد غذایی بوده است.

مرکز تحقیقات قارچ‌های خوراکی، مزرعه تحقیقاتی، گلخانه تحقیقاتی، مرکز تحقیقات دام و طیور، مرکز تحقیقات گاو شیری، مرکز پژوهشی فناوری‌های نوین، مجتمع صنایع غذایی، ایستگاه هواشناسی، مرکز آمار اطلاعات و امور رایانه دانشکده کشاورزی و گلخانه تحقيقاتی، از جمله واحدهای زیرمجموعه این دانشکده به شمار می‌روند.[۲۸]

همچنین کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌های کشت و بافت، مهندسی ژنتیک، ژنومیکس و متابولیت‌های گیاهی، ماشین ابزار، ماشین‌های کشاورزی، آزمون و ارزیابی ماشین‌های کشاورزی، آزمون بافت مواد کشاورزی و غذایی، بیوگاز، پردازش تصویر و بینایی ماشین، بیوسوخت‌ها، موتور و تبدیل انرژی، حاصل‌خیزی خاک، بیولوژی خاک، خاک‌شناسی عمومی، فیزیک خاک، کشت بافت، گیاهان زینتی، فیزیولوژی گیاهی، تغذیه، تغذیه دام، آنالیز دستگاهی، فیزیولوژی حیوانی، اتاق بلدرچین، کشت سلولی، بیان ژن، پپروتیومیکس، الکتروفورز، جوجه‌کشی، کنسروسازی، فرآورده‌های گوشتی، فرمولاسیون و ارزیابی حسی مواد غذایی، بیوفیزیک، بسته‌بندی، تحقیقات عالی در شیمی مواد غذایی، قنادی و تنقلات، تکنولوژی قند، تکنولوژی لبنیات، میکروبیولوژی مولکولی، میکروبیولوژی صنعتی، فرآوری صیفی‌جات، شیمی آلی، تحقیقات بیماری شناسی، تحقیقات حشره‌شناسی، سم‌شناسی، کنه‌شناسی، کنترل بیولوژیک و پاتولوژی حشرات، مکانیک خاک، نقشه‌برداری، هیدرولیک و مکانیک سیالات، کیفیت آب و مصالح ساختمانی، بخشی از امکانات گروه‌های آموزشی این دانشکده می‌باشد.[۲۹]

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده کشاورزی:

دانشکده مهندسیویرایش

 
دانشکده مهندسی

براساس مصوبه یکصدوچهارمین نشست شورای گسترش آموزش عالی مورخ پنجم اسفند ۱۳۵۳و با هدف ایجاد یک قطب مهندسی قوی و مناسب در شرق ایران و ایجاد امکانات و شرایط مناسب برای پرورش استعدادهای فنی جوانان، تامین نیروی انسانی متخصص، اجرای طرح‌های صنعتی و استقلال علمی و صنعتی کشور، دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی تاسیس گردید.

دانشکده مهندسی در مهرماه ۱۳۵۴ با پذیرش ۳۰ دانشجو در رشته برق و ۳۰ دانشجو در رشته مکانیک فعالیت خود را آغاز کرد، ولی به دلیل عدم تامین کادر آموزشی، رشته مهندسی برق تعطیل شد و دانشجویان این رشته به سایر دانشگاه‌ها منتقل شدند و بعدها پس از تامین کادر آموزشی از سال ۱۳۵۸، بار دیگر فعالیت رشته مهندسی در رشته الکترونیک آغاز شد.

به دنبال انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ و با ادغام دانشکده مهندسی و دانشگاه کار و پیشه شاخه مشهد، تعداد اعضای هیئت علمی و دانشجویان آن به یک‌باره افزایش چشم‌گیری یافت. پیش از این تاریخ، دانشکده مهندسی دانشگاه کار و پیشه، در سه رشته الکترونیک، الکتروتکنیک و راه و ساختمان فعالیت آموزشی چشمگیری داشت. گروه کامپیوتر در سال ۱۳۶۷ در دانشکده علوم تاسیس و یک سال بعد به دانشکده مهندسی پیوست. گروه مهندسی شیمی در سال ۱۳۷۰ و دو سال پس از آن، گروه مهندسی متالورژی و مواد تاسیس گردید و گروه مهندسی صنایع نیز در سال ۱۳۸۵ به گروه‌های آموزشی دانشکده افزوده شد.

در حال حاضر این دانشکده با زیربنایی بالغ بر ۴۸۰۰۰ متر مربع و با دارا بودن ۱۸۰ عضو هیئت علمی شاغل شامل ۶۱ استاد، ۶۳ دانشیار و ۶۱ استادیار در ۷ رشته و ۳۷ گرایش با امکانات و تجهیزات کارگاهی، آزمایشگاهی و تحقیقاتی قابل ملاحظه، به عنوان قطب مهندسی شرق کشور به حساب می‌آید. همچنین چهار مرکز پژوهشی فعال شامل مراکز پژوهشی بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش آلودگی هوا، منابع آب و محیط زیست، برق و کامپیوتر و مهندسی ساخت، تولید و خدمات خودرو در دانشکده به فعالیت مشغول می‌باشند.[۳۰]

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده مهندسی:

 
دانشکده علوم ورزشی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده علوم ورزشیویرایش

دانشكده‌ علوم ورزشی دانشگاه‌ فردوسي‌ مشهد در سال‌ ۱۳۷۲ با هدف‌ تربيت‌ و تامين‌ نيروی ‌انسانی متعهد و متخصص‌ در حوزه تربيت‌ بدنی تاسيس‌ گرديد. پیش‌تر، گروه‌ آموزشی تربيت‌ بدنی در سال‌ ۱۳۶۶ تحت ‌پوشش‌ دانشكده‌ علوم‌ تربيتی و روان‌شناسی ‌فعاليت‌ آموزشي‌ خود را با پذيرش‌ ۴۲ دانشجو در مقطع‌ دبيريی تربيت‌ بدني‌ و علوم‌ ورزشی آغاز كرد. در سال‌ ۱۳۷۲ با تاسيس‌ دانشكده‌ تربيت‌ بدنی و علوم‌ ورزشی، این گروه از دانشكده‌ علوم‌ تربيتی و روان‌شناسی جدا شد. در حال‌حاضر اين‌ دانشكده دارای رشته تربيت‌ بدنی و علوم‌ ورزشی در مقطع كارشناسی و مقطع كارشناسي ارشد و دکتری می‌باشد.

دانشكده‌ تربيت‌ بدني‌ و علوم‌ ورزشي‌ علاوه بر تربيت‌ و پرورش‌ نيروهای متخصص‌، هر ساله ‌به‌ بيش‌ از ۶۰۰۰ نفر از دانشجويان‌ ساير رشته‌های دانشگاهي‌ در محل‌ دانشكده‌، واحد آموزشي تربيت‌ بدني‌ عمومی یک و دو ارائه‌ می‌دهد. ساختمان جدید این دانشکده در قضایی به وسعت ۲۰۰۰ متر مربع و سه طبقه در سال ۱۳۹۴ افتتاح گردید. این دانشکده دارای ۲۴ عضو هیئت علمی شاغل شامل ۵ استاد، ۷ دانشیار و ۱۲ استادیار می‌باشد.

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده علوم ورزشی:

 
دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده معماری و شهرسازیویرایش

دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۸۴ و در راستای تربیت نیروهای متخصص این حوزه بنیان‌گذاری و در مهرماه همان سال کار خود را با پذیرش ۷۱ دانشجوی دختر و پسر آغاز کرد.[۳۲] این دانشکده دارای امکاناتی نظیر آتلیه‌های طراحی، کلاس‌های نظری، اتاق‌های ژوژمان، کارگاه‌ها مواد و مصالح، سالن همایش، انتشارات، کتابخانه و ... می‌باشد. همچنین این دانشکده مجهز به آزمایشگاه محیط سالم (HBC) در راستای تحقق دانشگاه سبز و ایفای نقش موثر در حفظ و بهبود محیط زیست می‌باشد. این مرکز که به عنوان اولین آزمایشگاه بررسی مسائل معماری و شهرسازی ایران در حوزه سلامت راه‌اندازی شده است در نظر دارد تا با انجام تحقیقات آزمایشگاهی به دستورالعمل‌هایی برای طراحی دست یابد.[۳۳]

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده معماری و شهرسازی:

 
دانشکده دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکده دامپزشکیویرایش

گستردگی وسعت استان خراسان، فراوانی جمعيت دامی و همچنين همجواری با چندین كشور همسايه با جمعيت پرشمار دامی و تامین نیروی انسانی متخصص جهت ارائه خدمات بهداشتی درمانی از جمله مهم‌ترين عوامل بنیان‌گذاری دانشکده دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد بوده است. این دانشکده در سال ۱۳۷۰ به صورت رسمی کار خود را با پذیرش ۴۸ دانشجو در مقاطع كاردانی و دكتری حرفه‌ای دامپزشكی آغاز نمود. دانشجویان این دانشکده در حال حاضر در قالب شش رشته دکتری تخصصی و دکتری عمومی، پنج رشته دستیاری، هفت رشته کارشناسی ارشد و دو رشته کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی و بهداشت مواد غذایی مشغول به فعالیت هستند. ساختمان دانشکده دامپزشکی در محوطه پردیس دانشگاه و در فضایی بالغ بر ۱۶ هزار متر مربع مورد بهره‌برداری قرار گرفته و دارای فضاهای آموزشی، پژوهشی، اداری، کتابخانه، و آزمایشگاه‌های متعدد (آناتومی، آسیب‌شناسی، بافت‌شناسی، فارماکولوژی، فیزیولوژی، ایمنی‌شناسی، آبزیان، بهداشت و مواد غذایی، بیوتکنولوژی، بیوشیمی، پاتولوژی، میکروبیولوژی، ویروس‌شناسی و انگل‌شناسی) می‌باشد.[۳۴]

گروه‌های آموزشی موجود در دانشکده دامپزشکی:

  • گروه علوم پايه
  • گروه پاتوبيولوژی
  • گروه بهداشت مواد غذايی و آبزيان
  • گروه علوم درمانگاهی، بهداشت و پيشگيری از بيماری‌های دامی
بیمارستان تخصصی دانشکده دامپزشکیویرایش

بيمارستان تخصصی دانشكده دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد علاوه بر دارا بودن فضاهای آموزشی و پژوهشی، با بهره‌برداری از تجهيزات مورد نياز جهت ارايه خدمات بالينی تخصصی به دام‌های ارجاعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۳۵]

دیگر دانشکده‌هاویرایش

پژوهشکده‌هاویرایش

مراکز پژوهشیویرایش

گروه‌های پژوهشیویرایش

قطب‌هاویرایش

  • قطب شاهنامه و فردوسی
  • قطب مطالعات اقتصاد زیستی و غذای سالم
  • قطب آنالیز روی ساختارهای جبری
  • قطب مدل‌سازی و محاسبات روی سیستم‌های خطی و غیرخطی
  • قطب مطالعات سقط جنین و مرگ‌ومیر نوزاد دام‌های نشخوارکننده
  • قطب گیاهان زراعی ویژه
  • قطب حبوبات سرمادوست (نخود و عدس)
  • قطب مدیریت کم آبیاری و آب‌های نامتعارف
  • قطب هیدروکلوئیدهای طبیعی ایران
  • قطب رایانش نرم و پردازش هوشمند اطلاعات

دیگر واحدهاویرایش

افرادویرایش

مشاهیرویرایش

رؤسای دانشگاه فردوسی مشهدویرایش

دانشگاه فردوسی مشهد ابتدا با عنوان مؤسسه آموزش عالی صحیفه سجادیه و رساله حقوق توسط آیت الله لطفیان سرگزی پیشنهاد و پس از مدتی به فردوسی تغییر نام داد -براساس تشکیلات سازمانی مصوّب مجلس شورای اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم تحقیقات و فناوری کلیه امور دانشگاه توسّط رئیس دانشگاه با همکاری معاونان وی اداره می‌شود. وی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی، انتخاب می‌شود و محور و مسؤول اصلی اتخاذ تصمیمات و عملکرد دانشگاه، برطبق ضوابط و مقرّرات مربوط است.

رؤسای دانشگاه فردوسی مشهد از ابتدا تا کنون
نام و نام خانوادگی آغاز تصدّی پایان تصدّی
دکتر حسین سامی راد ۱۳۳۷ ۱۳۴۱
دکتر ضیاء الدین اسماعیل بیگی ۱۳۴۱ ۱۳۴۷
دکتر محسن ضیایی ۱۳۴۷ ۱۳۴۸
دکتر عبدالله فریار ۱۳۴۸ ۱۳۵۲
دکتر نصرالله مقتدر مژدهی ۱۳۵۲ ۱۳۵۴
دکتر سید جلال متینی ۱۳۵۴ ۱۳۵۶
دکتر پرویز آموزگار ۱۳۵۶ ۱۳۵۷
دکتر سیروس سهامی ۱۳۵۷ ۱۳۵۸
دکتر غلامعلی ادریسیان ۱۳۵۸ ۱۳۵۸
دکتر مهدی اعتمادی ۱۳۵۹ ۱۳۶۴
دکتر حسین اشتیاق حسینی ۱۳۶۴ ۱۳۶۹
دکتر عبدالرسول کاظم‌پور ۱۳۶۹ ۱۳۷۵
دکتر علی سرافراز یزدی ۱۳۷۵ ۱۳۷۷
دکتر عبدالرضا باقری ۱۳۷۷ ۱۳۸۴
دکتر علیرضا عاشوری ۱۳۸۴ ۱۳۹۲
دکتر محمد کافی ۱۳۹۲ تاکنون

پیوند به بیرونویرایش

پانویسویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۱۴.
  2. «رتبه‌بندی و ارزیابی دانشگاه‌های دولتی تحت نظارت وزارت علوم در سال ۱۳۹۹–۱۳۹۸ اعلام شد». وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۲۳.
  3. ایرنا (13 آذرماه 1398). «جشن هفتاد سالگی دانشگاه فردوسی مشهد آغاز شد». https://www.irna.ir/. ایرنا - خبرگزاری جمهوری اسلامی. دریافت‌شده در 5 آگوست 2021. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  4. Problems and Issues in Higher Education: Perspectives on Iran-United States Educational Relations and Influences. pp.8
  5. دانشگاه فردوسی مشهد. «لیست دانشکده‌ها و پژوهشکده‌های دانشگاه فردوسی مشهد». دانشگاه فردوسی مشهد.
  6. دانشگاه فردوسی مشهد. «سامانه اطلاعات علمی اعضاء هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد». http://scimet.um.ac.ir/. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  7. دانشگاه فردوسی مشهد. «دانشگاه فردوسی مشهد در یک نگاه». دانشگاه فردوسی مشهد.
  8. «تحصیل بیش از 2000 دانشجوی خارجی در دانشگاه فردوسی مشهد». ایسنا. ۲۰۱۹-۱۲-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  9. «رتبه اول دانشگاه فردوسی در جذب دانشجویان بین‌المللی در کشور». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۹-۱۲-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  10. سیستم، مدیر (۲۰۱۹-۰۷-۰۸). «دانشگاه فردوسی مشهد در یک نگاه». دانشگاه فردوسی مشهد. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  11. «رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی ایران». ur.isc.ac. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  12. «Ferdowsi University of Mashhad - Mohammad Kafi - Personal Data». m.kafi.profcms.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۲۳.
  13. دانشگاه فردوسی مشهد. «رئیس دانشگاه فردوسی مشهد». دانشگاه فردوسی مشهد.
  14. «تاریخچه دانشگاه فردوسی مشهد». دانشگاه فردوسی مشهد. ۱۳ بهمن ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۶ مارس ۲۰۰۹.
  15. اداره حفاظت فیزیکی و انتظامات دانشگاه فردوسی مشهد. «اداره حفاظت فیزیکی و انتظامات دانشگاه فردوسی». https://edf.um.ac.ir. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  16. سیستم، مدیر (۲۰۱۸-۰۴-۱۶). «نقشه دانشگاه». دانشگاه فردوسی مشهد. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  17. «صفحه اصلی». green.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ «معرفی دانشگاه سبز». green.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  19. greenmetric.ui.ac.id https://greenmetric.ui.ac.id/rankings/overall-rankings-2020/um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  20. «دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه سبز ایران». green.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  21. «دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه سبز ایران». green.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  22. زاده، عبدی (۲۰۱۹-۰۹-۲۴). «افتتاح مسیر ویژه دوچرخه در پردیس دانشگاه فردوسی مشهد». دانشگاه فردوسی مشهد. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  23. سیستم، مدیر (۲۰۱۸-۰۴-۱۶). «نقشه دانشگاه». دانشگاه فردوسی مشهد. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  24. «معرفی کتابخانه». library.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  25. «بخش‌های کتابخانه». library.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  26. «معرفی و تاریخچه». adabiyat.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۱.
  27. دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد. «معرفی و تاریخچه». http://theology.um.ac.ir/. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  28. «معرفی و تاریخچه». agriculture.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۳.
  29. «دانشکده کشاورزی در یک نگاه». agriculture.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۳.
  30. «معرفی». eng.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
  31. «ایجاد گروه مهندسی نساجی در دانشگاه فردوسی مشهد». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۷-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۲۳.
  32. «تاریخچه». faru.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۹.
  33. «امکانات دانشکده». faru.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۹.
  34. «معرفی دانشکده». vet.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۹.
  35. «معرفی دانشکده». vet.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۹.
  36. «افتتاح مرکز خراسان شناسی در دانشگاه فردوسی با حضور وزیر علوم». www.iscanews.ir. ۲۰۲۱-۰۷-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.