باز کردن منو اصلی

عبدالمجید ریگی مشهور به عبدالمالک ریگی[۱] (زادهٔ ۱۳۶۱[۲] - درگذشتهٔ ۳۰ خرداد ۱۳۸۹) رهبر پیشین گروه شبه‌نظامی سنی جندالله بود؛ گروهی که در استان سیستان و بلوچستان به مبارزهٔ مسلحانه با جمهوری اسلامی ایران و کشتار شهروندان نظامی و غیرنظامی ایرانی می‌پرداخت.

عبدالمالک ریگی
Abdolmalek Rigi in Islamic Revolutionary Court.jpg
ریگی پس از دستگیری توسط مأموران ایران
محل تولد سیستان و بلوچستان
محل درگذشت زندان اوین، تهران
تاریخ درگذشت ۳۰ خرداد ۱۳۸۹
محل دفن گورستان خاوران[نیازمند منبع]
لقب ریگی
تابعیت ایرانی
درجه فرمانده کل
عملیات‌های مهم حادثه تاسوکی
بمب‌گذاری‌های زاهدان (۱۳۸۵)
بمب‌گذاری ۱۳۸۸ در زاهدان
انفجار در پیشین (۱۳۸۸)

گروه وی از سوی جمهوری اسلامی ایران، دولت پاکستان و ایالات متحده آمریکا[۳] به عنوان «یک گروه تروریستی» شناخته شده‌ بود. وی متهم به «قاچاق مواد مخدر، آدم‌ربایی و قتل برخی از مردم عادی و نظامیان ایرانی به ویژه اعضای سپاه پاسداران» بود.[۴]

ریگی در اسفند ۱۳۸۸ توسط وزارت اطلاعات ایران دستگیر شد و پس از آن جندالله محمدظاهر بلوچ را به عنوان جانشین وی معرفی کرد.[۵]

براساس گزارش وزارت اطلاعات ایران عبدالمالک ریگی با نام مستعار عبدالمجید برای ملاقات و دیدار با ریچارد هالبروک، نمایندهٔ ویژهٔ اوباما در امور افغانستان، که در قرقیزستان به سر می‌برد، از افغانستان به دبی رفته و از دبی راهی بیشکک بوده‌است.[۶] در فیلمی که از اعترافات او منتشر شده، او ادعا می‌کند که سرویس اطلاعاتی آمریکا برای ضربه زدن به ایران وعدهٔ کمک‌های وسیع اطلاعاتی، تضمین امنیت اعضای گروه و در اختیار گذاشتن پایگاه نظامی در افغانستان را به او داده و او برای مذاکرات نهایی با یک مقام عالی‌رتبه راهی پایگاهی در بیشکک بوده‌است. اعترافات ریگی (ویدئو). ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۶ فروردین ۱۳۹۶. وزارت دفاع آمریکا ادعای حمایت از گروهک جندالله و حضور عبدالمالک ریگی در مرکز ارتش آمریکا را رد کرده‌است.[۷] همچنین سخنگوی گروهک جندالله ادعا کرده اعترافات عبدالمالک ریگی با تهدید به تجاوز جنسی صورت گرفته‌است.[۸]

وی که به محاربه و فساد فی الارض محکوم شده بود، بامداد یکشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۸۹ به دار آویخته شد.[۹] گروه وی در پیامی که در پی اعدام عبدالمالک تحت عنوان «اطلاعیهٔ جنبش مقاومت مردمی ایران(جندالله) برای اعدام سرور مجاهدین و رهبر انقلابی امیر عبدالمالک ریگی(ره)» صادر کرد وی را متولد سال ۱۳۶۱ در زاهدان و عاشق شهادت از کودکی معرفی نمود.

فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد» به کارگردانی نرگس آبیار قسمتی از زندگی واقعی او را به تصویر کشیده‌است.[۱۰]

سال‌های نخست زندگی

عبدالمالک در سال ۱۳۶۱ در طایفه ریگی به دنیا آمده‌است. بنا بر ادعای ایرنا ریگی مدرسه نرفته‌است و تنها چند سال در یکی از حوزه‌های علمیهٔ سنی‌مذهبِ پاکستان به تحصیل مشغول بوده که از آن‌جا نیز اخراج شده‌است. ریگی از ۱۹ سالگی اسلحه به دست گرفته و هدف اصلی خود را دفاع از حقوق قوم بلوچ و اهل‌سنت در سیستان و بلوچستان اعلام می‌کرد.[۱۱]

شایعهٔ مرگ در سال ۱۳۸۴

روزنامه کیهان در ۷ آوریل ۲۰۰۵ مدعی شد ریگی طی عملیاتی در مرز ایران و افغانستان کشته شده‌است. [نیازمند منبع] ویدئویی که وی را زنده نشان می‌داد، ۱۱ آوریل پخش شد.[۱۲]

روابط عمومی وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران در ۱۶ فروردین ۱۳۸۵، با ارسال تکذیبیه‌ای، این خبر را تکذیب کرد.[۱۳]

مصاحبه با صدای آمریکا

بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، بخش فارسی صدای آمریکا در اوایل آوریل ۲۰۰۷ با عبدالمالک ریگی گفتگو کرد. این مصاحبه از سوی سخنگوی دولت جمهوری اسلامی ایران مورد انتقاد شدید قرار گرفت.[۴] اعتراضات گسترده‌ای نیز از سوی جوامع ایرانی-آمریکایی ابراز شد.[۱۴][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹]

دستگیری ریگی

بامداد سه شنبه، ۴ اسفند ۱۳۸۸، رادیو دولتی ایران به نقل از روابط عمومی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی گزارش کرد که مأموران این وزارتخانه عبدالمالک ریگی را بازداشت کرده‌اند.[۲۰] به دنبال دستگیری عبدالمالک مردم سیستان و بلوچستان با حضور در میدان‌ها شهر ضمن پخش شیرینی به جشن و شادمانی پرداختند.[۲۱][۲۲] ادعا شده که عبدالمالک ریگی با نام مستعار عبدالمجید برای ملاقات و دیدار با ریچارد هالبروک، نمایندهٔ ویژهٔ اوباما در امور افغانستان، که در قرقیزستان به سر می‌برد، از افغانستان به دبی رفته و از دبی راهی بیشکک بوده‌است.[۶]

نحوهٔ دستگیری

مصطفی محمدنجار، وزیر کشور ایران خبر از دستگیری او در خارج از کشور و انتقال او به ایران را داد. همچنین حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات اعلام نمود که ریگی توسط مأموران وزارت اطلاعات در خارج از کشور مدیریت شده و در داخل کشور دستگیر شده‌است.[۲۰][۲۳]

بر اساس برخی گزارش‌ها، ریگی با نام جعلی و گذرنامهٔ افغانی در یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ خطوط هواپیمایی قرقیزستان در مسیر دوبی به بیشکک در حال پرواز بوده‌است، که در آسمان ایران سه فروند جنگندهٔ نهاجا که از پایگاه هوایی بندرعباس برخاسته بودند، هواپیما را مجبور به فرود در فرودگاه بندرعباس کردند.[۲۴] گفته شد پدافند هوایی برای ترساندن هواپیما چند بار اقدام به شلیک هوایی نمود.[۲۵] بلافاصله پس از فرود هواپیما، نیروهای امنیتی ایران مستقیماً به سمت صندلی ریگی و همراهش رفته و آن‌ها را دستگیر کردند، و هواپیمای قرقیزی، پس از سه ساعت توقف و دریافت سوخت رایگان، ایران را ترک کرد.[۲۴]

وزارت امور خارجهٔ امارات، با انتشار بیانیه‌ای در تاریخ ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۰ میلادی، اعلام کرد که ریگی دو ساعت در فرودگاه دبی و بدون استفاده از نام واقعی‌اش حضور داشته‌است و وارد خاک دبی نشده بوده‌است. این بیانیه می‌افزاید: «طبق مدارک موجود در فرودگاه بین‌المللی دبی، روادیدی به اسم عبدالمالک ریگی وجود ندارد، بلکه این شخص از کابل وارد فرودگاه دبی شده و پس از دو ساعت انتظار در سالن ترانزیت فرودگاه به طرف قرقیزستان پرواز کرده‌است».[۲۶] معاون شرکت هواپیمایی ملی قرقیزستان در مصاحبه‌ای با رادیو اروپای آزاد ادعاهای مقامات ایرانی را تأیید کرد و گفت که ایرانی‌ها هواپیمای قرقیزی را مجبور به فرود در فرودگاه بندرعباس کرده، پس از دستگیری دو مسافر و توقف ۳–۴ ساعته اجازهٔ پرواز را به آن دادند.[۲۷] خبرگزاری بی بی سی در خبری ادعا کرد که وزارت امورخارجه قرقیزستان، تعقیب و متوقف کردن هواپیمای این کشور را در ایران تأیید کرده اما این که کسی از مسافران این هواپیما دستگیر و از هواپیما خارج شده باشد را تکذیب کرده است.[۲۸][۲۹] اما رادیو فردا در خبری به نقل از یکی از مقامات شرکت هواپیمایی ملی قرقیزستان این خبر که دو مسافر از هواپیمای به اجبار نشانده شده، پیاده شدند را تأیید کرد.[۳۰] پس از این رخداد دفتر مطبوعاتی وزارت امور خارجه قرقیزستان مدعی شد مدت شریمکلف، سفیر قرقیزستان در تهران در دیدار با محمدرضا شیبانی، معاون وزیر خارجه ایران نسبت به اقدام طرف ایرانی که هواپیمای مسافربری قرقیزی را وادار به فرود کرده بود، اعتراض کرده و ایران نیز نسبت به این فرود اجباری ابراز عذرخواهی کرده‌است.[۳۱]

حیدر مصلحی در توضیحات دستگیری ریگی اظهار داشت که این عملیات بدون کمک سرویس‌های اطلاعاتی خارجی بوده‌است.[۳۲] درحالی‌که شبکه الجزیره به نقل از خبرنگارش در اسلام‌آباد اعلام نمود که ریگی هفته قبل از اعلام بازداشت در ایران؛ توسط مقامات پاکستانی بازداشت و تحویل مقامات ایرانی شده‌بود.[۲۳][۳۳] همچنین محمد عباسی سفیر پاکستان در تهران گفت که دستگیری ریگی بدون همکاری پاکستان نمی‌توانست انجام شود.[۳۴] در ۸ فوریه، دو هفته قبل از دستگیری ریگی در دیدار رئیس مجلس ملی پاکستان با وزیر خارجه ایران اعلام شد که پاکستان چندین عضو جندالله را دستگیر و به ایران تحویل داده‌است و مقامات امنیتی پاکستان در تلاش جدی برای دستگیری دیگر اعضای این گروهند.[۳۵] مقامات پاکستانی معتقدند ایران با استفاده از اعترافات این اعضا توانسته مکان ریگی در افغانستان را پیدا کند و وی را تا دوبی تعقیب کند. ریگی تنها ۳۰ ساعت قبل از دستگیری افغانستان را به قصد دوبی ترک کرده بود تا به قرقیزستان سفر کند که این موضوع می‌تواند به معنای جستجوی مقری جدید و بیانگر احساس ناامنی وی در افغانستان باشد.[۳۶] استفان دودوانیو از پژوهشگران آشنا با گروه جندالله نیز قطع حمایت پاکستان از این گروه را تأیید می‌کند. به‌گفتهٔ او «واضح است که اگر در طول این هشت سال، ریگی و حامیانش می‌توانستند از مزایای ورود به قلمرو پاکستان - گاهی اوقات به همراه خانواده‌های خود - بهره ببرند، پس از چند حمله پیاپی نباید چنین مزایایی لغو شود، مگر این‌که سرویس امنیتی پاکستان دیگر احساس کرده باشد که حمایت از این گروه منفعتی عاید کشورشان نخواهد کرد.».[۳۷] وبگاه دیپلماسی ایرانی نیز از کمک پاکستان و آمریکا برای دستگیری ریگی خبر داده و آن را «نوعی همکاری میان دستگاه‌های اطلاعاتی ایران و پاکستان در سایه حمایت آمریکا» توصیف می‌کند.[۳۸]

واکنش‌ها به دستگیری

واکنش‌های داخلی

  • گروه جندالله در واکنش به این رخداد، آمریکا، بریتانیا و سازمان‌های اطلاعاتی منطقه را به همکاری با جمهوری اسلامی برای دستگیری رهبر خود متهم کرد و هشدار داد که حکومت ایران باید منتظر حملاتی باشد که هرگز به فکر و خیالش هم نبوده‌است.[۳۹]
  • در حوزهٔ فرهنگی، مؤسسه سینمایی سوره و وزارت فرهنگ و ارشاد ایران فردای دستگیری عبدالمالک ریگی توافق کردند که ساخت یک فیلم سینمایی از این ماجرا را از سال ۱۳۸۹ آغاز کنند که در سال ۱۳۹۷ فیلمی با همین موضوع به نام شبی که ماه کامل شد به کارگردانی نرگس آبیار ساخته شد.[۴۰]
  • محمود احمدی‌نژاد فردای روز دستگیری ریگی، در طی سخنرانی در جمع مردم بیرجند اظهار داشت: «مدعیان غربی اگر می‌خواهند تروریست بگیرند، مبارزه با تروریسم را از ایران یاد بگیرند. ایران تروریست‌ها را با برنامه‌ریزی دقیق، قاطع و کمک الهی و بدون اینکه قطره خونی به زمین بریزد دستگیر می‌کند.»[۴۱]
  • ناصر مکارم شیرازی: «این جنایتکار عمر کوتاهی کرد و عاقبت او هم معلوم است، امیدواریم نیروهای مختلف کشور ما به هوش بوده و بتوانند جلوی شرارت‌های دیگر را بگیرند زیرا در سایه امنیت است که می‌توانند کارهای مختلف را انجام دهند.»[۴۲]
  • در پی این اقدام، ۲۰۸ نماینده مجلس شورای اسلامی از نیروهای اطلاعاتی و نظامی دخیل در این موفقیت تشکر کردند.[۴۳]

واکنش‌های خارجی

  • دولت بریتانیا از دستگیری عبدالمالک ریگی، استقبال کرد و آن را ضربه‌ای به تروریسم دانست.[۳۹]

اعترافات

اعترافات پس از دستگیری

بنابر اعترافات عبدالمالک ریگی در ابتدای دستگیری، آمریکا به او و گروهش قول همکاری و حمایت داده‌بود و سیا با آنان رابطه داشت.[۴۴][۴۵]

پس از این گفته‌ها، محمدرضا نقدی (فرمانده سازمان بسیج مستضعفین) اعترافات ریگی را اثر «اسلام ناب محمدی» دانست و گفت اگر اوباما هم به ایران بیاید، تحت تأثیر این اسلام به خطاهای خود اعتراف می‌کند.[۴۶]

اعترافات بعدی

عبدالمالک در اعترافاتی که ایراد کرد، از ارتباطش با مقامات ناتو در افغانستان،[۴۷] عناصر اسرائیلی و آمریکایی و پیشنهاد آن‌ها برای کمک‌های مالی و فراهم کردن فهرست افرادی که باید در تهران ترور شوند، سخن رانده‌است.[۴۸]

ریگی بعد از دستگیری پیام ویدئویی برای شورای مرکزی جندالله فرستاد. این فیلم ویدئویی با ویدئوی‌های اعترافات پخش شده از تلویزیون جمهوری اسلامی فرق داشت. وی در این ویدئو از کشته شدگان جندالله به عنوان «شهید» یاد می‌کند و از کشته شدگان دولتی به عنوان «رفتگان».[۴۹] وی در این ویدئو خواهان پرهیز جندالله از هرگونه انتقام‌جویی شد اما جندالله تهدید به انتقام‌گیری شدید کرده‌است. علی‌رغم ادعای رئیس کل دادگستری سیستان و بلوچستان و دادستان زاهدان مبنی بر محاکمه علنی ریگی در زاهدان[۵۰] محاکمه غیرعلنی و اعدام وی در تهران بود.[۵۱][۵۲][۵۳][۵۴]

اعدام

عبدالمالک ریگی پس از آنکه در یکی از شعبه‌های دادگاه انقلاب اسلامی تهران به ریاست قاضی توحیدی به اعدام از طریق آویختن از چوبه دار به اتهام ۱۵ فقره آدم‌ربایی مسلحانه، قتل عمدی ده‌ها نظامی و غیرنظامی، بمب‌گذاری، سرقت مسلحانه و موارد متعدد دیگری محکوم شد، سرانجام سحرگاه روز یکشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۸۹ در زندان اوین اعدام شد.[۵۵]

سی‌دی اعترافات ریگی

محمود احمدی‌نژاد در تاریخ ۲۶ مهر ۱۳۹۰ در مصاحبهٔ زنده با شبکهٔ تلویزیونیِ الجزیره انگلیسی از ارسال سی‌دی اعترافات ریگی برای اوباما و دبیرکل سازمان ملل خبر داد. وی گفت: «اگر جریانات تروریستی دنیا ریشه‌یابی شوند، مشخص خواهد شد که همهٔ آن‌ها به بدنهٔ دولت آمریکا متصل هستند.»[۵۶]

مستند الجزیره

در روز یکشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۸ شبکه خبری الجزیره قطر با پخش مستندی با عنوان «آتش افروزان» تصاویر محرمانه‌ای از هشام عزیزی (معروف به هشام بلوچی و ابوحفص بلوچی) رهبر سابق گروه انصار الفرقان پیش از کشته شدنش منتشر کرد که نشان می‌دهد دولت بحرین از او خواسته تا با عبدالمالک ریگی ارتباط برقرار کند و از فرودگاه نظامی چابهار و مراکز سپاه تصویربرداری کند.[۵۷][۵۸] در این مستند همچنین صحبت‌هایی از هشام بلوچی منتشر شد که نشان می‌دهد دولت بحرین از گروه جندالله برای انجام مأموریت‌های جاسوسی و انجام عملیات امنیتی در خاک ایران حمایت کرده‌است.[۵۸]

پانویس

  1. عبدالمالک ریگی اعدام شد<
  2. «سخنگوی وزارت خارجهٔ پاکستان: اسلام‌آباد از دستگیری عبدالمالک ریگی خرسند است - Irna». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۴ فوریه ۲۰۱۰.
  3. By Paul Richter (4 November 2010). "U.S. designates anti-government Iran militant group as terrorist". Los Angeles Times. p. politics. Retrieved 5 November 2010.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران از اقدام رادیو صدای آمریکا برای گفتگو با قاچاقچی و تروریست فراری «عبدالمالک ریگی» اظهار تاسف کرد» خبرگزاری فارس
  5. آمریکا ادعای حمایت از جندالله و ریگی را 'ساختگی و مضحک' خواند
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «ناگفته‌های عملیات دستگیری ریگی». پایگاه خبری تحلیلی فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۳-۱۸.
  7. «آمریکا ادعای حمایت از جندالله و ریگی را 'ساختگی و مضحک' خواند». فارسی BBC.
  8. «"اعترافات ریگی با تهدید به تجاوز جنسی صورت گرفته"». فردانیوز.
  9. [عبدالمالک ریگی اعدام شدhttp://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/06/100619_u03-rigi-execution.shtml]
  10. «فیلم «شبی که ماه کامل شد»؛ نقد و بررسی و هر آنچه باید دربارهٔ آن بدانید». fararu.com. ۲۱ بهمن ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۰۵.
  11. اختصاصی / سخنگوی وزارت خارجه پاکستان: اسلام‌آباد از دستگیری عبدالمالک ریگی خرسند است - Irna
  12. Iran Sunni rebels video shows killing of officer: TV بایگانی‌شده در ۲۳ ژوئن ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine The Boston Globe
  13. وزارت کشور کشته شدن عبدالمالک ریگی را تأیید نکرد خبرگزاری فارس
  14. «Press TV - VoA interviews Iranian terrorist culprit in a sign of backing». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۰.
  15. [۱] بایگانی‌شده در ۱۰ آوریل ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine (in Persian)
  16. Iranian speaker says U.S. supports "terrorists" - swissinfo
  17. آفتاب - چرا VOA با عبدالمالک ریگی مصاحبه کرد؟
  18. «واکنش ایران به اقدام رسانه‌های آمریکا در تطهیر چهره عبدالمالک ریگی». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ فوریه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۰.
  19. ریگی حاصل دوران اصلاحات است! - roozonline.com
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ «وزارت اطلاعات ایران: عبدالمالک ریگی دستگیر شد». وبگاه رسمی بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۰.
  21. بازتاب دستگیری ریگی روزنامه همشهری
  22. خوشحالی مردم کرمان از دستگیری عامل حادثه دارزین/قدردانی از مسئولان خبرگزاری آفتاب به نقل از خبرگزاری مهر
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ (www.dw.com)، Deutsche Welle. «ابهام‌های دستگیری رهبر جندالله | ایران | DW | 23.02.2010». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۲۲.
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ «کامرسانت: چگونه ایران تروریست سنی را دستگیر کرد». خبرگزاری ریانووستی. ۶ اسفند ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۸۸.
  25. «جزئیات اختصاصی برنا از نحوه دستگیری ریگی». خبرگزاری برنا. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ فوریه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۰.
  26. «امارات ورود ریگی را به خاک این کشور تکذیب کرد». شبکهٔ العربیه. ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۰.
  27. Kyrgyzstan Confirms Iran Intercepted Plane, Arrested Two Passengers رادیو اروپای آزاد، ۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۰
  28. روز آن لاین
  29. «قرقیزستان: خبر بازداشت مسافران خارجی هواپیمای قرقیز حقیقت ندارد». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۰ اسفند ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۸۸.
  30. «Kyrgyzstan Confirms Iran Intercepted Plane, Arrested Two Passengers». RadioFreeEurope. 2010/2/24. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  31. «اعتراض جمهوری قرقیزستان به تهران در مورد فرود اجباری هواپیمای این کشور در ایران». ار. اف. ای - RFI. ۲۰۱۰-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۰۵.
  32. «مصلحی: دستگیری ریگی بدون کمک سرویسهای اطلاعاتی خارجی بوده». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۰.
  33. «جندالله دستگیری ریگی را تأیید کرد». وبگاه رسمی بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۰.
  34. «رهبر جندالله با همکاری پاکستان دستگیر شده‌است». وبگاه رسمی بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۰.
  35. Pakistan extradites Jundallah terrorists to Iran بایگانی‌شده در ۱۱ فوریه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine پرس تی‌وی، ۸ فوریهٔ ۲۰۱۰
  36. Rigi’s detention by Iran clears controversy[پیوند مرده] پاکستان آبزرور، ۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۰
  37. همکاری پاکستان با ایران برای دستگیری عبدالمالک ریگی دویچه‌وله، ۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۰
  38. پشت پرده دستگیری عبدالمالک ریگی دیپلماسی ایرانی، ۴ اسفند ۱۳۸۸
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ واکنش‌ها به دستگیری عبدالمالک ریگی بی‌بی‌سی فارسی
  40. Iran to make a movie about Rigi's arrest بایگانی‌شده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine پرس تی‌وی، ۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۰
  41. مبارزه با تروریست را از ایران یاد بگیرید وبگاه روزنامه ایران
  42. دستگیری عبدالمالک ریگی باعث سرفرازی نیروهای مختلف کشور شد[پیوند مرده]
  43. شرور شرق در آسمان، زمین‌گیر شد روزنامه جام جم
  44. «فیلم: اعترافات عبدالمالک ریگی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۰.
  45. «اولین متن کامل اعترافات عبدالمالک ریگی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۱۰.
  46. «نقدی: اوباما هم مثل ریگی اعتراف خواهد کرد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۰.
  47. جدیدترین اعترافات ریگی منتشر شد، چهارشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۹.
  48. تروریست عضو جندالله اعدام شد[پیوند مرده]، پرس تی‌وی.
  49. YouTube - Abdul Malik Rigi Jundullah.wmv در یوتیوب
  50. «عبدالمالک ریگی علنی محاکمه می‌شود». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۰.
  51. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «واکنش‌ها به اعدام عبدالمالک ریگی | DW | 21.06.2010». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۰۵.
  52. «تهران می‌گوید عبدالمالک ریگی در زندان اوین به دار آویخته شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۰۵.
  53. «عبدالمالک ریگی اعدام شد». www.asriran.com. ۳۰ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۰۵.
  54. «خبرگزاری فارس - عبدالمالک ریگی مزدور آمریکا و انگلیس سحرگاه امروز اعدام شد». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۰-۰۶-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۰۵.
  55. عبدالمالک ریگی اعدام شد
  56. «احمدی‌نژاد: «سی‌دی» برای اوباما فرستادیم». روزنامهٔ شرق. ۲۷ مهر ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۷ مهر ۱۳۹۰.
  57. «الجزیره از جوخه ترور بحرین در ایران پرده برداشت». ایرنا. ۲۴ تیر ۱۳۹۸.
  58. ۵۸٫۰ ۵۸٫۱ «مستند افشاگرانه الجزیره دربارهٔ طرح‌های خرابکارانه رژیم بحرین و برافروختن جنگ مذهبی». خبرگزاری تسنیم. ۲۴ تیر ۱۳۹۸.

جستارهای وابسته

منابع

پیوند به بیرون