باز کردن منو اصلی

وزارت اطلاعات

سازمان اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران
(تغییرمسیر از وزارت اطلاعات ایران)

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران (به‌اختصار: واجا) از وزارت‌خانه‌های دولت جمهوری اسلامی ایران است،[۳] که مسئولیت گردآوری و پرورش اطلاعات امنیتی و برون‌مرزی، حفاظت اطلاعات، فعالیت‌های ضدجاسوسی و مبارزه با تروریسم را برعهده دارد.[۴] هم‌اکنون در دولت دوازدهم سید محمود علوی بعنوان وزیر اطلاعات فعالیت میکند.

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران
Ministry of Intelligence of Iran logo.png
اطلاعات کلی سازمان
بنیادگذاری ۲۷ مرداد ۱۳۶۳
سازمان پیشین سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک)
ستاد تهران، ایران
مختصات: ۳۵°۴۵′۰۸″شمالی ۵۱°۲۷′۲۶″شرقی / ۳۵٫۷۵۲۳°شمالی ۵۱٫۴۵۷۱°شرقی / 35.7523; 51.4571
بودجهٔ سالانه ۵ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان (۱۳۹۸)[۱][۲]
وزیر مسئول سید محمود علوی، (وزیر اطلاعات)
سازمان بالادست قوه مجریه جمهوری اسلامی ایران
سازمان زیردست سازمان حراست کل کشور
دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی
وبگاه
vaja.ir

نیروی انسانیویرایش

تاکنون هیچگونه آمار رسمی از تعداد کارمندان، افسران اطلاعاتی و پرسنل شاغل در وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران منتشر نشده است، با این حال، وزارت دفاع آمریکا، در ژانویه ۲۰۱۳ میلادی، گزارشی ۶۴ صفحه‌ای دربارهٔ وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران منتشر نمود، که در این گزارش، به نقل از شخصی بنام مگنوس رانستورپ، تعداد پرسنل این وزارت‌خانه در حدود ۳۰ هزار نفر اعلام گردید.[۵][۶][۷] گرچه بخش اعظم از شمار کارکنان منتسب به وزارت اطلاعات، مربوط به آمار کارکنان سازمان حراست کل کشور می‌باشد، که از نیروهای حراست ادارات سایر وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی محسوب می‌شوند.[۸]

اعضای فعال این وزارتخانه در ادبیات رهبران جمهوری اسلامی، با لقب «سربازان گمنام امام زمان» شناخته می‌شوند.[۹]

وزیرانویرایش

اولین وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی؛ محمد ری‌شهری بود، که به همراه سعید حجاریان بعنوان پایه‌گذاران این وزارتخانه شناخته می‌شوند. وی بعدها منصب خود را در زمان دولت اول اکبر هاشمی رفسنجانی به علی فلاحیان تحویل داد. در این دوره فعالیت‌های وزارت اطلاعات، در داخل و خارج کشور گسترش پیدا کرد. در دولت سیدمحمد خاتمی؛ قربانعلی دری نجف‌آبادی جای فلاحیان را گرفت. در این دوره از حیات وزارت اطلاعات قتل‌های زنجیره‌ای اتفاق افتاد، به گونه‌ای که دری نجف‌آبادی ناگزیر به استعفا گردید. با رفتن دری نجف‌آبادی، علی یونسی رئیس وقت سازمان قضایی نیروهای مسلح پست وزارت اطلاعات را بر عهده گرفت. وی در اولین اقدام، فعالیت‌های اقتصادی وزارت اطلاعات، که در قالب بیش از ۱۰۰ شرکت و مؤسسه تجاری انجام می‌گرفت را متوقف نمود.[۱۰]

یونسی در اینباره می‌گوید[۱۱]:

وقتی وزیر اطلاعات شدم، آقای هاشمی ۲ بار با من بحث کردند و گفتند؛ «شیوه‌ای که شما در وزارت اطلاعات در پیش گرفته‌اید، این وزارتخانه را به شهرداری و تشکیلات بی‌خاصیت تبدیل کرده‌است، که هیچ‌کس نمی‌ترسد» و من هم به ایشان یادآور شدم که در همه جای دنیا به این روش می‌گویند؛ سرویس اطلاعاتی و ما هم باید به دنبال این موضوع برویم، که وزارت اطلاعات در خدمت مردم باشد.

با روی کار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد، غلامحسین محسنی اژه‌ای که در قوه قضائیه، قاضی ویژه وزارت اطلاعات بود، به این سمت منصوب گردید. پس از برکناری اژه‌ای، مدتی محمود احمدی‌نژاد سرپرست وزارت اطلاعات شد و در دولت بعد حیدر مصلحی به عنوان وزیر اطلاعات از مجلس رأی اعتماد گرفت. وزارت مصلحی با وجودی که وی یک بار استعفا داده بود و رئیس‌جمهور وقت، محمود احمدی‌نژاد نیز با استعفای وی موافقت کرده بود، با حمایت سیدعلی خامنه‌ای تا پایان فعالیت دولت دهم ادامه پیدا کرد. با آغاز کار دولت حسن روحانی، وی سید محمود علوی را به مجلس معرفی نمود. هم‌اکنون سید محمود علوی به عنوان هفتمین وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، تصدی این وزارتخانه را برعهده دارد.

مدرسه حقانیویرایش

تعدادی از وزرای اطلاعات و نیز بسیاری از معاونین وزیر و مقامات ارشد وزارت اطلاعات، همچون محمد محمدی ری شهری، علی فلاحیان، علی یونسی، مصطفی پورمحمدی، غلامحسین محسنی اژه‌ای و روح‌الله حسینیان از مدرسه حقانی فارغ‌التحصیل شده‌اند.

دانشگاه اطلاعات و امنیت ملیویرایش

وزارت اطلاعات دارای واحد آموزشی مستقل بنام؛ دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی است، که در سال ۱۳۶۵ بعنوان زیرمجموعه‌ای از وزارت اطلاعات و با نام دانشگاه امام باقر فعالیت خود را آغاز نمود. این دانشگاه در سال ۱۳۹۵ به دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی تغییر نام داد.[۱۲]

بازداشتگاهویرایش

قوه قضائیه از سال ۱۳۸۵ مجوز ایجاد و مالکیت بازداشتگاهی مستقل را در اختیار وزارت اطلاعات قرار داده است.[۱۳]

وزیرانویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «بیشترین بودجه ۹۸ به آموزش‌ و پرورش رسید». خبرگزاری تسنیم. ۴ دی ۱۳۹۷.
  2. سهم وزارتخانه‌ها در بودجه ۱۳۹۵ + جدول - خبرگزاری مشرق
  3. «در وزارت اطلاعات ایران چه می‌گذرد؟». بی‌بی‌سی فارسی.
  4. «قانون تأسیس وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی». وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران. دریافت‌شده در ۲۸ آذر ۱۳۹۴.
  5. How Iran would retaliate if it comes to war
  6. گزارش پنتاگون دربارهٔ وزارت اطلاعات ایران، رادیو بین‌المللی فرانسه
  7. پنتاگون: اطلاعات ایران ۳۰ هزار کارمند دارد که بسیاری در عملیات خارجی شرکت دارند، العربیه فارسی
  8. «شرايط استخدام در وزارت اطلاعات چيست؟». باشگاه خبرنگاران جوان.
  9. «جانیان با نام و نشان از صف سرباز». پیک نت. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژوئن ۲۰۱۲.
  10. http://www.tabnak.ir/fa/news/277718/چرافعالیت-اقتصادی-وزارت-اطلاعات-تعطیل-شد
  11. «یونسی وزیر اطلاعات سابق فاش کرد: طرح مسئله هولوکاست به شدت به نفع اسرائیل تمام شد». عبرت نیوز. ۹ آذر ۱۳۸۷.
  12. شرایط قبولی در دانشگاه وزارت اطلاعات - وب‌گاه دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی
  13. دورنمای تحولات در وزارت اطلاعات ایران، بی‌بی‌سی فارسی

پیوند به بیرونویرایش