باز کردن منو اصلی

فرهاد فخرالدینی (زادهٔ ۲۱ اسفند ۱۳۱۶ در تبریز[۱]) موسیقی‌دان، آهنگساز و رهبر ارکستر اهل ایران است. او به مدت ۱۱ سال رهبر ارکستر ملی ایران بود و هم‌اکنون یکی از اعضای شورای عالی خانه موسیقی ایران است.[۲]

فرهاد فخرالدینی
Farhad Fakhreddini 02 (cropped).jpg
اطلاعات
تولد ۱۳۱۶(۸۱ سال)
تبریز
ملیت ایرانی
سبک‌(ها) موسیقی سنتی ایرانی
موسیقی فیلم
موسیقی کلاسیک
ساز(ها) ویولن
پیانو
سال‌های فعالیت از سال ۱۳۴۷ و با فیلم شوهر آهو خانم آهنگ‌سازی فیلم را شروع کرد
سازهای برجسته
ویولن
علت معروف‌شدن موسیقی سریال های «سربداران»، «بوعلی سینا»، «روزی روزگاری»، «امام علی» و «کیف انگلیسی»
بنیانگذار در سال ۱۳۷۷ ارکستر موسیقی ملی ایران را بنیان گذاشت
فرهاد فخرالدینی - جشنواره موسیقی فجر ۱۳۹۴

پدرش محمدعلی فخرالدینی متخلص به «محزون» (۱۳۶۵–۱۲۷۸)، از شعرای آذربایجان بود که نزد مردم آن سرزمین از احترام خاصی برخوردار بود.[۳] برادر بزرگش فخرالدین فخرالدینی، عکاس نامدار پرتره است.[۴] برادر کوچکترش فاروق فخرالدینی ضمن اشتغال به حرفه عکاسی، از ورزشکاران بنام بوده و سال‌ها سمت مربی‌گری تیم ملی والیبال ایران را به عهده داشته‌است.[۵]

محتویات

زندگی‌نامهویرایش

فخرالدینی نواختن ویلون را از کودکی آغاز کرد[۶] و تحصیلات موسیقی‌اش را در هنرستان عالی موسیقی ملی[۱] و «مؤسسه موسیقی‌شناسی» -که تنها برای یک دوره چهار ساله در سال‌های دههٔ ۴۰ در تهران بنیاد شده بود-گذراند.[۷] هنوز تحصیلاتش در هنرستان عالی به پایان نرسیده بود که از طرف حسین دهلوی (ریاست وقت هنرستان) به تدریس در آن‌جا دعوت شد.[۸] از اساتیدی که فخرالدینی نزد آن‌ها موسیقی را فراگرفته می‌توان از احمد مهاجر، ابوالحسن صبا، علی تجویدی و امانوئل ملیک اصلانیان نام برد.[۹]

فعالیت حرفه‌ایویرایش

او از سال ۱۳۴۷ و با شوهر آهو خانم آهنگ‌سازی فیلم را شروع کرد و تا به امروز برای بیش از ۱۵ فیلم و سریال موسیقی ساخته‌است.[۱۰] در سال ۱۳۵۲ همهٔ ارکسترهای موجود در سازمان رادیو تلویزیون در هم ادغام شدند و ارکستر بزرگ سازمان را به وجود آوردند. در مسابقه‌ای که برای گزینش رهبر این ارکستر برگزار شد، فخرالدینی بیشترین امتیاز را آورد و از آن سال تا سال ۱۳۵۸ سرپرستی و رهبری ارکستر رادیو و تلویزیون را بر عهده داشت.[۷]

موسیقی‌شناسیویرایش

فخرالدینی در سال‌های پس از انقلاب و با دشواری‌هایی که برای کار با ارکستر و برگزاری کنسرت‌های بزرگ پیش‌آمد، بیشتر به موسیقی فیلم پرداخت. در این میان موسیقی او برای مجموعه‌های تلویزیونی سربداران، امام علی و بوعلی سینا با استقبال بسیار روبرو شدند.[۷] موسیقی متن مجموعه‌های تلویزیونی روزی روزگاری و کیف انگلیسی از دیگر ساخته‌های او هستند.

افتخاراتویرایش

وی به درخواست استادش دکتر مهدی برکشلی برای اولین بار تنبور خراسان را به روش ابونصر فارابی که با روایت خود فارابی نوشته و به وسیله دکتر برکشلی شرح داده شده بود، پس از شش ماه پرده بندی نمود. طی کنفرانسی که از طرف هنرستان، در تاریخ ۲۲ بهمن ۱۳۴۱ ترتیب داده شد ساز جدید را نواخت[۱۱]

فخرالدینی در سال ۱۳۶۵ برای فیلم «گزارش یک قتل» و در سال ۱۳۶۶ برای فیلم «پرستار شب» برندهٔ جایزهٔ «بهترین موسیقی متن» از جشنوارهٔ فیلم فجر شده‌است.[۱۲]

موسیقی متن مجموعه تلویزیونی امام علیویرایش

فخرالدینی در زمینهٔ پژوهش در آثار موسیقی کهن ایرانی هم فعالیت‌هایی داشته‌است. او در مورد رمزگشایی از یکی از سروده‌های عبدالقادر مراغه‌ای گفته‌است:[۷]

عبدالقادر آهنگی دارد در دو کتاب مقاصدالالحان و جامع‌الالحان که با حروف ابجد نوشته شده… و تاکنون شمار زیادی از پژوهشگران خارجی و خودی روی آن کار کرده‌اند ولی هیچ کدامشان موفق نشده‌اند که شعر و آهنگ این قطعه را با هم تطبیق بدهند… توفیق کشف این کار به من رسید که نزدیک ۳۰ سال روی آن کار کرده‌ام.

فخرالدینی برای ساخت موسیقی تیتراژ ابتدایی «سریال امام علی»، از سرودهٔ مراغه‌ای بهره برده‌است.[۴]

ارکستر ملی ایرانویرایش

او در سال ۱۳۷۷ ارکستر موسیقی ملی ایران را بنیان گذاشت و اولین برنامهٔ این ارکستر به اجرای چند اثر از علی تجویدی با آواز محمدرضا شجریان اختصاص یافت.[۱۳] وی در تیرماه سال ۱۳۸۸ از این سمت استعفاء داد.[۱۴] اما دوباره در خرداد ۱۳۹۴ رهبری ارکستر را به دست گرفت و در مقابل مقامهای دولتی، هنرمندان و سفرا نخستین اجرای خود را پس از سالها دوری از ارکستر انجام داد.

همچنین می‌توان به اجرای کنسرت در شهرهای پکن و شانگ‌های چین، کشور سویس و کویت و همچنین اجراهای متعدد در شهرهای تهران، سنندج، شیراز و اصفهان اشاره کرد.[۱۵]

استادانویرایش

فرهاد فخرالدینی از تعلیم استادانی چون: احمد مهاجر، ابوالحسن صبا، علی تجویدی (در رشته ویولن و موسیقی ردیف ایرانیملیک اصلانیان (در اصول تئوری موسیقی و هارمونی و تجزیه و تحلیل موسیقی کلاسیکمهدی برکشلی (در تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی) بهره‌مند گردید.[۱۶]

شاگردان فخرالدینیویرایش

تعداد شاگردان استاد فخرالدینی شاید از تعداد موزیسین‌های ایرانی داخل و خارج از کشور هم بیشتر باشد. ایشان نوازنده، آهنگساز، پژوهشگر، مدرس موسیقی بوده و نقش مهمی نیز در موسیقی کشورمان داشته‌است.[۱۷] فرهاد فخرالدینی سالهای زیادی به تدریس دروس آهنگسازی مشغول بود که از جمله شاگردان وی می‌توان به علی اکبر قربانی شهرام توکلی،مزدا انصاری ,مازیار حیدری[۱۸] و مهدی حسینی اشاره داشت.

همکارانویرایش

فرهاد فخرالدینی در زمینه موسیقی از همکاری حسین دهلوی، مصطفی پورتراب، احمد پژمان، روح‌الله خالقی، جواد معروفی، مرتضی حنانه، فریدون ناصری برخوردار گردید.[۱۶]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «فرهاد فخرالدینی». وبگاه سوره سینما. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  2. «دربارهٔ خانه موسیقی». وبگاه رسمی خانهٔ موسیقی ایران. دریافت‌شده در ۱ مهر ۱۳۹۰.
  3. مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تألیف: حبیب‌الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص ۱۹۳
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «زندگینامه: فرهاد فخرالدینی (۱۳۱۶-)». وبگاه همشهری‌آنلاین. ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  5. مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تألیف: حبیب‌الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص۴–۱۹۳
  6. آزاده شهمیرنوری (۸ تیر ۱۳۸۳). «فرهاد فخرالدینی: تنها همان خاطرات مانده‌است». وبگاه خبرگزاری میراث فرهنگی. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ محمود خوشنام (۲۰ اکتبر ۲۰۱۰). «نو آوران سنتی؛ فرهاد فخرالدینی». وبگاه بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  8. «فرهاد فخرالدینی». وبگاه رادیو فرهنگ. ۸ شهریور ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  9. گفتگو با فرهاد فخرالدینی در وبگاه تبیان (بخش اول)
  10. «فرهاد فخرالدینی». وبگاه ایران‌اَکتور. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  11. مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تألیف: حبیب‌الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص۹–۱۹۸
  12. «فرهاد فخرالدینی». وبگاه ایران‌اَکت. دریافت‌شده در ۲۹ مهر ۱۳۸۹.
  13. همشهری‌آنلاین
  14. فرهاد فخرالدینی از ارکستر ملی رفت
  15. برگی از باغ، نگرشی به یک قرن موسیقی در ایران، نگارش: ناصر مجرد، تهران: انتشارات مجرد، ص ۲۱۲و۲۱۳ - مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، تألیف: حبیب‌الله نصیری، ج۱، تهران: انتشارات آتیه، ص ۱۹۸
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ نام نامه موسیقی ایران زمین، تألیف: مهدی ستایشگر، ج ۳، تهران: انتشارات اطلاعات، ص۴۱۵
  17. حسین علیزاده در مراسم رونمایی کتاب فرهاد فخرالدینی
  18. «فراز و فرودهای یک ارکستر». از پارامتر ناشناخته |= صرف‌نظر شد (کمک)