قبیله کای یا قایی (ترکی استانبولی: Kayı boyu) بر اساس افسانه‌های محلی، یکی از قبایل بیست و چهارگانه ترکمن‌ها است. قایی فرزند ارشد «گون‌خان»، و گون‌خان فرزند ارشد اوغوزخان بود. امپراتوری عثمانی توسط روسای این قبیله بنیانگذاری شده است. [۱][۲][۳] کای به‌معنی محکم و طوفان بوده و نام پرندهٔ آنها شونقار (سنقر) بوده‌است.

ایل قایی
Kayi.png
تمغای قایی مطابق کتاب دیوان لغات الترک تالیف محمود کاشغری، قرن چهارم هجری
مناطق با جمعیت قابل توجه
 ترکیه،  ترکمنستان
زبان‌ها
زبان‌های ترکی
دین
اسلام
گروه‌های قومی مرتبط
ترکان اغوز، ایل قنق، سالور، بیگدلی، بایندر، بیات
سکه منات ترکمنستان که بنای یادبود ارطغرل غازی (از روسای قبیله قایی) را در عشق‌آباد به تصویر کشیده است.

معرفیویرایش

ابوالغازی بهادر در کتاب شجره تراکمه و رشیدالدین فضل الله همدانی در کتاب جامع التواریخ از قایی به عنوان یکی از قبایل بیست و چهارگانه ترکان اوغوز، نام برده‌اند. نام این قبیله به معنای "قدرتمند" است.

تاریخویرایش

نیاکان عثمان اول، بنیانگذار سلسله عثمانی، از اعضای قبیله قایی بودند که همراه سایر عشایر ترکمان وارد آناتولی شدند. این قبایل ترکمان آسیای میانه، در اواسط قرن یازدهم خود را به عنوان امپراتوری سلجوقی در ایران و خاورمیانه تثبیت کردند و پس از نبرد ملازگرد با شکست امپراتوری بیزانس و تحت فشار قرار دادن آنها در طول قرن دوازدهم، تقریبا سراسر آناتولی را فتح کردند. غازی‌ها علیه امپراتوری روم شرقی و سپس مغول‌ها پس از استقرار امپراتوری ایلخلنان در ایران و بین النهرین که در نیمه قرن سیزدهم به آناتولی حمله کرده بودند جنگیدند. با تضعیف سلجوقیان روم، بیگ‌نشین‌های مستقل آناتولیایی - که یکی از آنها تحت رهبری عثمان‌یکم بود - در آناتولی ظهور کردند.[۴]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

ترکمن

عثمانی

ارظغرل

  1. "Ottoman Empire | Facts, History, & Map". Encyclopedia Britannica. p. The ancestors of Osman I, the founder of the dynasty, were members of the Kayı tribe who had entered Anatolia along with a mass of Turkmen Oğuz nomads. Those nomads, migrating from Central Asia, established themselves as the Seljuq dynasty in Iran and Mesopotamia in the mid-11th century, overwhelmed Byzantium after the Battle of Manzikert (1071). Retrieved 2020-10-04.
  2. "Some Ottoman genealogies claim, perhaps fancifully, descent from Kayı.", Carter Vaughn Findley, The Turks in World History, pp. 50, 2005, Oxford University Press; Shaw, Stanford Jay. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Cambridge University Press, 1976, p. 306.
  3. Golden, Peter B. (1992). An Introduction to the History of the Turkic People. Otto Harrassowitz, Wiesbaden. p. 358, 359.
  4. "Ottoman Empire | Facts, History, & Map". Encyclopedia Britannica. Retrieved 2020-10-04.