باز کردن منو اصلی

مظفر فیروز

دیپلمات و سیاست‌مدار ایرانی

مظفر فیروز (۱۲۸۵–۱۳۶۸)، دولتمرد ایرانی بود.

زندگیویرایش

مظفر فیروز در سال ۱۲۸۵ در تهران متولد شد. او فرزند ارشد نصرت‌الدوله فیروز بود که خود فرزند ارشد عبدالحسین میرزا فرمانفرما بود. مادر وی دختر میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر (امنه دفترالملوگ) و خواهر دکتر مصدق بود. مظفر در خردسالی به امر پدر برای تحصیل به انگلستان رفت و با اخذ مدرک دیپلم مدتی در دانشگاه کمبریج به تحصیل اقتصاد پرداخت. در ۱۳۰۶ به ایران بازگشت و در ۲۱ سالگی وارد مشاغل دولتی شد. اولین شغل او مترجمی وزارت دادگستری بود و سپس در وزارت امور خارجه به کار پرداخت و با سمت نیابت دوم به سفارت ایران در واشینگتن رفت، ولی چندی بعد به دلیل ناسازگاری با وزیر مختار به ایران بازگشت و به کار وکالت پرداخت و اولین تجربه او قبول وکالت دکتر لیندن‌بلات آلمانی، مدیرعامل بانک ملی ایران بود. پس از بازگشت از آمریکا با مهین دولتشاهی دختر محمدعلی دولتشاهی ازدواج کرد. مظفر فیروز از سال ۱۳۱۵ که پدرش به قتل رسید، کینه دربار را به دل گرفت.

پس از شهریور ۱۳۲۰ وارد عرصهٔ سیاست شد و ظاهراً هدف او براندازی حکومت پهلوی بود. سفری به فلسطین کرد و با سید ضیاءالدین طباطبایی دیدار کرد. چندی بعد سید ضیاءالدین همزمان با انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی به ایران آمد و به نمایندگی یزد انتخاب شد و با کمک فیروز، حزب اراده ملی را راه‌اندازی کرد، و روزنامه رعد امروز را انتشار داد. فیروز چندی بعد، از سید ضیاء کناره گرفت و به جناح چپ گرایش نشان داد. در این زمان بود که به احمد قوام نزدیک شد. قوام در ۶ بهمن ۱۳۲۴ فرمان نخست وزیری را دریافت نمود و در ۱۲ بهمن همان سال فیروز را به عنوان ریاست تبلیغات و معاونت سیاسی خود برگزید.

در اوایل زمامداری وی، جریان اعتصاب کارگران نفت جنوب پیش آمد و مظفر فیروز به دستور او برای رسیدگی به اوضاع کارگران به آبادان رفت. فیروز با وساطت عباس اسکندری، (نماینده دوره پانزدهم مجلس) خود را به حزب توده نزدیک کرد و در راه برقراری ارتباط قوام با توده‌ای‌ها کوشید.[۱] در مسئله آذربایجان از سوی قوام برای مذاکره با سادچیکف، فرستاده جدید شوروی مأموریت یافت. قوام پس از بازگشت به ایران تحت فشار شاه دست به ترمیم کابینه خود زد و در این ترمیم مظفر فیروز در ۱۰ فروردین ۱۳۲۵ به وزارت اقتصاد گماشته شد.

در سال ۱۳۲۵ قوام حزب دموکرات ایران را تأسیس کرد و معاونت آن را به مظفر فیروز واگذار کرد، و اختیارات وسیعی به او داد. در مرداد ماه ۱۳۲۵ در کابینه ائتلافی احمد قوام، با تشکیل وزارت کار به‌عنوان وزیر کار معرفی شد، و در همان سال مأمور مذاکره با سید جعفر پیشه‌وری شد و در این مذاکرات موفقیتهایی نیز بدست آورد. چندی بعد به علت مخالفت شاه با فیروز، قوام وی را از کابینه خارج و به عنوان سفیر کبیر ایران در مسکو به شوروی فرستاد، اما پس از یک سال در شهریور ۱۳۲۶ از سفارت معزول و راهی اروپا شد.

وی مدتی را در سوئیس زندگی می‌کرد و سپس در مطبوعات فرانسه در بخش خاورمیانه کار می‌کرد. او به سال ۱۳۶۸ در پاریس درگذشت.

دودمانویرایش

تبارنامهویرایش

منابعویرایش

  1. بازیگران سیاسی عصر رضاشاهی و محمدرضاشاهی. ناصر نجمی. ۱۳۷۳ تهران
  • زندگی سیاسی و اجتماعی مظفر فیروز، به کوشش علی دهباشی، ۱۳۸۰ تهران.