مظفر فیروز

دیپلمات و سیاست‌مدار ایرانی

مظفر فیروز (زادهٔ ۱۲۸۵ تهران – درگذشتهٔ ۱۳۶۸ پاریس)، دولتمرد ایرانی بود. وی نوهٔ پسری عبدالحسین میرزا فرمانفرما و نوهٔ دختری میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر بود.

شاهزاده
مظفر فیروز
زادهٔ۶ سپتامبر ۱۹۰۶
تهران، ایران
درگذشت۵ آوریل ۱۹۸۸ (۸۱ سال)
پاریس، فرانسه
آرامگاهپاریس
همسر(ها)مهین دولتشاهی
فرزندانویدا فیروز
والدین

زندگیویرایش

مظفر فیروز، فرزند ارشد نصرت‌الدوله فیروز و دفترالملوک خواهر محمد مصدق در سال ۱۲۸۵ در تهران متولد شد. مظفر در خردسالی به امر پدر برای تحصیل به انگلستان رفت و با اخذ مدرک دیپلم مدتی در دانشگاه کمبریج به تحصیل اقتصاد پرداخت. در ۱۳۰۶ به ایران بازگشت و در ۲۱ سالگی وارد مشاغل دولتی شد. اولین شغل او مترجمی وزارت دادگستری بود و سپس در وزارت امور خارجه به کار پرداخت و با سمت نیابت دوم به سفارت ایران در واشینگتن رفت، ولی چندی بعد به دلیل ناسازگاری با وزیر مختار به ایران بازگشت و به کار وکالت پرداخت و اولین تجربه او قبول وکالت لیندن‌بلات آلمانی، مدیرعامل بانک ملی ایران بود. پس از بازگشت از آمریکا با مهین دولتشاهی دختر محمدعلی دولتشاهی ازدواج کرد. مظفر فیروز از سال ۱۳۱۵ که پدرش به قتل رسید، کینه دربار را به دل گرفت.

پس از شهریور ۱۳۲۰ با هدف به ظاهر براندازی حکومت پهلوی وارد عرصهٔ سیاست شد. در سفری به فلسطین با سید ضیاءالدین طباطبایی دیدار کرد. چندی بعد سید ضیاءالدین همزمان با انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی به ایران آمد و به نمایندگی یزد انتخاب شد و با کمک فیروز، حزب اراده ملی را راه‌اندازی کرد، و روزنامه رعد امروز را انتشار داد. فیروز چندی بعد، از سید ضیاء کناره گرفت و به جناح چپ گرایش نشان داد. در این زمان بود که به احمد قوام نزدیک شد. قوام در ۶ بهمن ۱۳۲۴ فرمان نخست‌وزیری را دریافت نمود و در ۱۲ بهمن همان سال فیروز را به عنوان ریاست تبلیغات و معاونت سیاسی خود برگزید. در اوایل زمامداری وی، جریان اعتصاب کارگران نفت جنوب پیش آمد و مظفر فیروز به دستور او برای رسیدگی به اوضاع کارگران به آبادان رفت. فیروز با وساطت عباس اسکندری، (نماینده دوره پانزدهم مجلس) خود را به حزب توده نزدیک کرد و به برقراری ارتباط قوام با توده‌ای‌ها کوشید. در مسئله آذربایجان از سوی قوام برای مذاکره با سادچیکف، فرستاده جدید شوروی مأموریت یافت. قوام پس از بازگشت به ایران تحت فشار شاه دست به ترمیم کابینه خود زد و در این ترمیم مظفر فیروز در ۱۰ فروردین ۱۳۲۵ به وزارت اقتصاد گماشته شد.

در سال ۱۳۲۵ قوام حزب دموکرات ایران را تأسیس کرد و با واگذاری سمت معاونت به مظفر فیروز اختیارات وسیعی به او داد. در مرداد ماه ۱۳۲۵ در کابینه ائتلافی احمد قوام، با تشکیل وزارت کار به‌عنوان وزیر کار معرفی شد، و در همان سال مأمور مذاکره با سید جعفر پیشه‌وری شد و در این مذاکرات موفقیت‌هایی نیز به‌دست‌آورد. چندی بعد به علت مخالفت شاه با فیروز، قوام وی را از کابینه خارج و به عنوان سفیر کبیر ایران در مسکو به شوروی فرستاد، اما پس از یک سال در شهریور ۱۳۲۶ از سفارت معزول و راهی اروپا شد.

در جریان پیروزی انقلاب وی به همراه همسرش از ایران گریخت و پس از مدتی زندگی در سوئیس به فرانسه رفت. او در مطبوعات فرانسوی بخش خاورمیانه کار کرد و در سال ۱۳۶۸ در پاریس درگذشت.

دودمانویرایش

تبارنامهویرایش

تبارنامهٔ خاندان آشتیانی، شاخهٔ میرزا کاظم آشتیانی
میرزا محسن آشتیانی
میرزا کاظم آشتیانیمیرزا هاشممیرزا آقاسی‏‌بیگ
میرزا حسنمیرزا محمدعلی مایلمیرزا حسینفیروز میرزا
پسر عباس میرزا
میرزا یوسف
آشتیانی
دخترمیرزا هدایت‌الله
وزیر دفتر
نجم‏‌السلطنهعبدالحسین
میرزا فرمانفرما
حسن مستوفی‌الممالکمیرزا محمدحسین
وزیر دفتر
میرزا علی
موفق‏‌السلطنه
محمد مصدقآمنه
دفترالملوک
فیروز نصرت‌الدوله
میرزا محمود
عین‏‌الممالک
مظفر فیروزمریم فیروز
احمد متین‌دفتریعبدالعزیز
فرمانفرمائیان
منوچهر
فرمانفرمائیان
ستاره
فرمانفرمائیان
محمدحسین
فیروز
اسکندر فیروز


منابعویرایش

  • فریده شریفی. «مظفر فیروز». library.tebyan.net.