باز کردن منو اصلی

همه‌پرسی استقلال کردستان عراق

رفراندوم

همه‌پرسی برای استقلال کردستان عراق در ۳ مهر ۱۳۹۶ (۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷) برگزار شد. در ابتدا برنامه‌ریزی شده بود این همه‌پرسی در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴ م) در میانهٔ مناقشه بین حکومت اقلیمی کردستان عراق و حکومت فدرال عراق برگزار شود.[۲] نتایج آن برای اقلیم کردستان عراق الزام‌آور است[۳][۴][۵] ولی دولت فدرال عراق آن را غیرقانونی دانسته‌است.

همه‌پرسی استقلال کردستان عراق
Iraqi Kurdistan in Iraq (de-facto and disputed hatched).svg
موقعیت کردستان عراق در عراق

     مرزهای رسمی کردستان عراق      اراضی تصرف شده توسط کردستان عراق در جنگ داخلی عراق از سال ۲۰۱۴ تا کنون      دیگر اراضی مورد ادعای کردستان عراق      بقیه عراق

     اراضی کردستان عراق تحت کنترل حکومت عراق
مکان کردستان عراق
تاریخ ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷
نتیجه
رأی‌ها ٪
آری ۲٬۸۶۱٬۴۷۱ ۹۲٫۷۳‏٪
نه ۲۲۴٬۴۶۴ ۷٫۲۷‏٪
رأی‌های درست ۳٬۰۸۵٬۹۳۵ ۹۳٫۳۵‏٪
رأی‌های سفید یا باطله ۲۱۹٬۹۹۰ ۶٫۶۵‏٪
مجموع رأی‌ها ۳٬۳۰۵٬۹۲۵ ٪۱۰۰
نام‌نوشتگان/مشارکت ۴٬۵۸۱٬۲۵۵ ۷۲٫۱۶‏٪
نتایج اولیه[۱]

در پی تهاجم داعش به شمال عراق که در نتیجهٔ آن پیشمرگ‌های کرد به‌طور غیررسمی کنترل برخی از مناطق را که نیروهای تحت کنترل بغداد رهایشان کرده بودند، در دست گرفتند، خواسته‌ها برای استقلال کردستان قوت گرفت.[۶] با عملیات مشترک نیروهای کرد و حکومت مرکزی عراق برای آزادسازی موصل، همه‌پرسی بارها اعلام شد و به تعویق افتاد؛ ولی تا آوریل ۲۰۱۷ انتظار می‌رفت که زمانی در سال ۲۰۱۷ برگزار شود. در ۷ ژوئن ۲۰۱۷ مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق در جلسه‌ای با حزب دموکرات کردستان عراق، اتحادیه میهنی کردستان، اتحادیه اسلامی کردستان، جنبش اسلامی کردستان، حزب کمونیست کردستان عراق، حزب زحمتکشان کردستان، حزب کارگران و زحمتکشان کردستان، حزب اصلاح و توسعه کردستان، فهرست ترکمان‌های اربیل ترکمان‌های عراق، جبهه ترکمن‌های عراق، جنبش دموکراتیک ترکمن، فهرست ارمنی در پارلمان کردستان، جنبش دموکرات آشوری و مجلس ملی کلدانی سریانی آشوری، برگزاری همه‌پرسی در تاریخ ۳ مهر ۱۳۹۶ را تأیید کرد.[۷]

محتویات

تاریخ برگزاری همه‌پرسیویرایش

مقام‌های بلندپایه دولتی و احزاب سیاسی کردستان عراق تاریخ برگزاری همه‌پرسی برای اعلام استقلال کردستان عراق را ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ اعلام کرده‌اند. این تصمیم در طی نشستی در اربیل عراق به ریاست مسعود بارزانی رئیس دولت کردستان عراق گرفته شد. در بیانیه‌ای که در پایان این نشست منتشر شد آمده‌است که رای‌گیری در سه استان تشکیل‌دهنده این منطقه و همچنین نواحی خارج از مدیریت منطقه برگزار خواهد گردید. ایران، ترکیه، سوریه با این تصمیم کردها برای رفتن به سمت استقلال موافق نیستند.[۸][۹]

موضع‌گیری‌هاویرایش

مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق روز پنجشنبه ۱۵ ژوئن در مصاحبه با یک مجله آمریکایی فارن پالیسی گفت که انجام همه‌پرسی برای استقلال، حق مسلم و قانونی مردم کردستان است. او گفت من به حیدر عبادی گفتم که بعد از اعلام نتایج همه‌پرسی خواهان مذاکره مسالمت‌آمیز برای استقلال هستیم. بارزانی گفت: هدف از این همه‌پرسی اعلام استقلال است و همه‌پرسی مورد تأیید اغلب مردم کردستان است.[۱۰]

در ژوئن ۲۰۱۷ مسعود بارزانی طی مصاحبه‌ای گفت: «این مسئله فقط به دنبال رسمیت بخشیدن به مرزهای شکننده اقلیم کردستان و سایر نقاط عراق است. زمان آن فرا رسیده که بپذیریم مدل کنونی رابطه اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق کارآمد نیست. عراق از قبل تجزیه شده بود و این رفراندوم فقط نشان می‌دهد که چه اتفاقی افتاده‌است.»[۱۱]

در ژوئیه ۲۰۱۷ مسعود بارزانی طی یک سخنرانی با انتقاد شدید از عملکرد دولت بغداد، گفت: «اگر استقلال کردستان محقق نشود، وقوع جنگ‌های خونین بعید نیست». وی گفت: «کردستان نقش بزرگی در حاکمیت شیعیان بعد از صدام داشت ولی آن‌ها علیه اقلیم عمل می‌کنند. متأسفانه شیعیان سهم کردستان از بودجه عمومی عراق را قطع کرده‌اند.» مسعود بارزانی گفت: «وقتی نمی‌توانیم در یک کشور شرکای خوبی باشیم، بهتر است همانند دو همسایه صلح‌طلب به زندگی ادامه دهیم.»[۱۲]

در ژوئیه ۲۰۱۷ حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق در جلسه هفتگی هیات دولت با تکرار مواضع قبلی خود در مورد همه‌پرسی استقلال منطقه کردستان تأکید کرد که این همه‌پرسی غیرقانونی و مغایر با قانون اساسی عراق است. وی تأکید کرد که دولت بغداد هرگز در این راستا تعامل نخواهد داشت.[۱۳]

با وجود آنکه آمریکا هم مخالفت خود را با برگزاری این همه‌پرسی اعلام کرد، اما هوشیار زیباری در ژوئیه ۲۰۱۷ گفت: رفراندوم استقلال کردستان عراق در تاریخ ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ برگزار می‌شود.[۱۴]

در ژوئیه ۲۰۱۷ مسعود بارزانی گفت گلوله را در مقابل گلوله پاسخ خواهیم داد و در مقابل زور بغداد دست بسته نخواهیم بود.[۱۵]

همسایگان اقلیم کردستان عراق نیز در ایام نزدیک به تاریخ مقرر شده برای برگزاری همه‌پرسی، مخالفت خود را با برگزاری این همه‌پرسی اعلام کردند. علی‌رغم بسته‌شدن مرزهای زمینی و هوایی ایران و ترکیه و رزمایش‌های نظامی این دو کشور در نزدیکی مرز اقلیم و همچنین تهدید اقتصادی دولت ترکیه، مسعود بارزانی گفت: «پیام ما به همسایگان این است که برای برقراری مناسباتی عالی با آنها خوشحال هستیم. کردها هرگز عامل بی‌ثباتی نبوده‌اند و مرزهای بین‌المللی را رعایت می‌کنند.» وی همچنین بیان داشت: در مبارزه با دولت اسلامی (داعش) با عراق همکاری خود را ادامه خواهد داد. بارزانی گفت: «این جنایت نیست که از مردم کردستان دربارهٔ آرزویشان برای آینده سوال شود.» و در جمع مردم اعلام کرد «رفراندوم دیگر نه در دستان من است و نه در دستان احزاب دیگر، بلکه در دستان شماست.»[۱۶]

موضع احزابویرایش

احزاب حاضر در پارلمان اقلیم کردستان عراق
انتخاب حزب کرسی‌ها رهبر موضع سیاسی مرجع
 Y بله KDP حزب دموکرات کردستان عراق ۳۸ مسعود بارزانی خیمه بزرگ [۱۷]
PUK اتحادیه میهنی کردستان ۱۸ جلال طالبانی چپ میانه [۱۸]
KIU اتحادیه اسلامی کردستان ۱۰ صلاح‌الدین بهاالدین راست‌گرا [۱۹]
KSDP حزب سوسیالیست دموکرات کردستان ۱ محمد حاجی محمود چپ میانه [۲۰]
KCP حزب کمونیست کردستان عراق ۱ کمال شکیر چپ‌گرا [۲۱]
KTP Kurdistan Toilers' Party ۱ بالن محمود چپ‌گرا [۲۲]
KIM جنبش اسلامی کردستان ۱ عرفان علی عبدالعزیز راست‌گرا [۲۲]
TDL فهرست پیشرفت ترکمن ۲ محمد سدالدین اقلیت راست [۲۳]
CSAPC مجلس ملی کلدانی سریانی آشوری ۲ سرکیس آغاجان اقلیت راست [۲۴]
ETL فهرست ترکمن‌های اربیل ۱ اقلیت راست [۲۲]
KIG گروه اسلامی کردستان ۶ علی باپیر خیمه بزرگ [۲۵]
Gorran حزب گوران ۲۴ عمر سعید علی چپ میانه [۲۶]
 N خیر ITF جبهه ترکمن‌های عراق (Will support referendum if conditions are met)[۲۷] ۱ ارشاد صالحی اقلیت راست [۲۸]
ADM جنبش دموکراتیک آشوریان (Against referendum being held in the Nineveh Plains)[۲۹] ۲ یونادام کانا اقلیت راست [۳۰]

واکنش‌های بین‌المللیویرایش

  •   ایران: ایران: سیدعلی خامنه‌ای رهبر ایران با گفتگوها برای چند بخش کردن عراق مخالف است.[۳۱]
  • ایران شنبه ۱۷ ژوئن ۲۰۱۷ مخالفت خود با انجام همه‌پرسی استقلال کردستان عراق را اعلام کرد شایان یادآوری‌ست که طی این هفته مقامات کردستان، واقع در شمال عراق، که دارای خودمختاری است به این رفراندوم فراخواندند.
  •   ترکیه: ترکیه نیز که با استقلال کردستان مخالفت می‌کند، تمایل کردستان عراق در اجرای این همه‌پرسی را یک اشتباه بزرگ توصیف کرد.[۳۲]
  •   ایالات متحده آمریکا روز جمعه چهارم اوت ۲۰۱۷ در یک تماس تلفنی رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا با مسعود بارزانی صحبت کرده و ضمن تشکر از همراهی پیشمرگه‌های کرد در مبارزه با گروه موسوم به دولت اسلامی، مخالفت واشینگتن با برگزاری همه‌پرسی استقلال در اقلیم کردستان را توضیح و تأکید کرده‌است.[۳۳]
  •   اسرائیل: بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل گفته‌است " از تلاش‌های مشروع مردم کرد برای دستیابی به دولت خود حمایت می‌کند. ”[۳۴]
  •   کاتالونیا: آرتور ماس، رهبر حزب دموکراتیک اروپایی کاتالان و رئیس‌جمهور سابق کاتالونیا، گفت از رفراندوم استقلال کردستان حمایت می‌کند و از رهبری اقلیم برای دفاع از دموکراسی قدردانی کرد.[۳۵]

دیگر بازیگرانویرایش

  • دفتر سیاسی حزب دمکرات کردستان ایران، در تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۱۷، در ارتباط با تصمیم حکومت اقلیم کردستان عراق در مورد برگزاری رفراندوم اعلام استقلال، بیانیه‌ای منتشر کرد، در این بیانیه حزب دمکرات کردستان ایران، ضمن تبریک به ریاست کردستان عراق و احزاب و جریان‌های سیاسی و همچنین مردم کردستان عراق، این تصمیم را یک تصمیم تاریخی و گامی مهم و حق مسلم مردم کردستان در راستای به رسمیت شناخته شدن حق تعیین سرنوشت این بخش از کردستان عراق خوانده‌است.[۳۶]
  •   حزب کارگران کردستان: جمیل بایک، رهبر پ‌ک‌ک، گفت: «همه‌پرسی دموکراتیک یک حق طبیعی برای مردم است و کسی نمی‌تواند آن را متوقف کند»[۳۷]
  •   کوزوو: ویسار یمری، رهبر بزرگترین حزب اپوزسیون، گفت: «هیچ‌کس حق ندارد مردم کرد را از استقلال و زندگی در آزادی و صلح در همبستگی با دیگر مردم جهان، محروم کند.»[۳۸]

نتایجویرایش

پیامدویرایش

اقلیم کردستان در پی برگزاری این همه‌پرسی برنامه‌ریزی برای ایجاد دولت و مذاکرات آینده با عراق را پیش از اعلام استقلال آغاز کرد. عراق خواهان بازپس دادن کنترل دو فرودگاه بین‌المللی اقلیم به حکومت مرکزی یا توقف پروازهای بین‌المللی شد.[۴۰] چاک شومر رهبر اقلیت سنای آمریکا در بیانیه ای خواستار به رسمیت شناخته شدن یک کردستان مستقل از سوی آمریکا شد.[۴۱]

منابعویرایش

  1. «Primary Results» (PDF). The Independent High Elections and Referendum Commission. ۲۷/9/۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. "Iraq Kurdistan independence referendum planned". BBC News. 2014-07-01. Retrieved 2017-06-15.
  3. "Masoud Barzani: Why It's Time For Kurdish Independence". Foreign Policy. 15 June 2017.
  4. "Senior Kurdish Official Says Kurdistan Independence Referendum Going Ahead Despite Opposition". ARA News. 26 July 2017.
  5. "Turkey warns Iraqi Kurdish referendum will 'have a cost'". english.alarabiya.net. Retrieved 14 September 2017.
  6. Kurdistan Referendum Movement - International Committee (2005-02-08). "98 percent of the people of South Kurdistan vote for independence". KurdMedia.
  7. "UPDATES: Kurdistan Region to hold independence referendum on Sept 25". Rudaw. 7 June 2017. Retrieved 7 June 2017.
  8. تاریخ برگزاری همه پرسی استقلال کردستان عراق تعیین شد
  9. بارزانی: همه‌پرسی استقلال کردستان عراق روز ۲۵ سپتامبر برگزار می‌شود
  10. بارزانی :همه‌پرسی زمینه‌ای برای استقلال کردستان است
  11. «رفراندوم اقلیم کردستان الزام آور بوده و مرزهای داخلی عراق را بازترسیم می کند». وبگاه کرد پرس. ۲۵ ژوئن ۲۰۱۷.
  12. مسعود بارزانی: اگر استقلال کردستان محقق نشود، وقوع جنگ‌های خونین بعید نیست
  13. العبادی: همه‌پرسی کردستان مخالف قانون اساسی است
  14. Iraq's Kurds stick to independence vote despite U.S. request to postpone it
  15. پیام‌های بارزانی برای معصوم و العبادی
  16. بارزانی: فقط با استقلال می‌توانیم امنیت خود را تأمین کنیم، دویچه وله
  17. "President Barzani to discuss independence referendum with Kurdistan parties". Rudaw. 6 June 2017. Retrieved 26 July 2017.
  18. "PUK: referendum should be held for independence". PUK Leadership Council. 21 June 2017. Retrieved 26 July 2017.
  19. "Kurdish Islamic body calls referendum 'national and religious' right". Rudaw. 13 July 2017. Retrieved 26 July 2017.
  20. "No party owns project of independence referendum: Kurdish Official". Iraqi News. 6 April 2017. Retrieved 26 July 2017.
  21. "Kirkuk working to form committee on independence referendum". Rudaw. 19 July 2017. Retrieved 26 July 2017.
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ "Iraq's Kurds question motives behind independence vote". Al-Monitor. 27 June 2017. Retrieved 26 July 2017.
  23. "Turkmens Prefer Kurds to Shi'ite-Dominated Baghdad Govt: Leader". Basnews. 24 July 2017. Retrieved 26 July 2017.
  24. "Interview with Loay Mikhael, the Representative of the Christian Chaldean Syriac Assyrian Popular Council to Washington". 25 July 2017. Retrieved 9 September 2017.
  25. "FLAŞ - Komela Îslamî piştgirî da referandumê" (به Kurdish). Rudaw. 24 September 2017. Retrieved 24 September 2017.
  26. "Goranê biryara xwe da: Piştgirî da referandumê!" (به Kurdish). 24 September 2017. Retrieved 24 September 2017.
  27. "Partiya Tirkmenelî: Mafê tirkmenan garantî be em nabine dijberê serxwebûnê" (به Kurdish). Rudaw. 29 July 2017. Retrieved 29 July 2017.
  28. "Vote on Kurdish independence 'risky': Turkmen leader". Anadolu Agency. 9 June 2017. Retrieved 26 July 2017.
  29. "You are being redirected..." www.nrttv.com. Retrieved 24 September 2017.
  30. "Holding of Kurdish referendum in Nineveh Plain is 'unacceptable'". Zowaa Official Website. 1 September 2017.
  31. http://www.bbc.com/persian/iran-40342329
  32. إیران تعارض الاستفتاء حول استقلال کردستان
  33. در تماس تلفنی با بارزانی، آمریکا مخالفتش با همه‌پرسی کردستان را اعلام کرد
  34. "Israel endorses independent Kurdish state". Reuters. 13 September 2017.
  35. "Catalonia, Kurdistan 'defending democracy': former Catalan leader". Defense News.
  36. حزب دمکرات کردستان ایران: تصمیم به اعلام استقلال تصمیمی تاریخی و مهم است
  37. [۱] PKK Leader: Referendum a democratic right, no one should stand against it]
  38. "Nobody has the right to deny the Kurds independence: Leader of Kosovo party". Kurdistan24. 14 August 2017. Retrieved 14 August 2017.
  39. "Kurdistan independence referendum – Results". Rudaw.
  40. David Zucchino (26 September 2017). "Iraq Orders Kurdistan to Surrender Its Airports". The New York Times. Retrieved 27 September 2017.
  41. http://www.rudaw.net/english/kurdistan/270920177

پیوند به بیرونویرایش