باز کردن منو اصلی

پیمان منطقه بدون جنگ‌افزار هسته‌ای آفریقا به نام پیمان پلیندابا نیز شناخته می‌شود. نام‌گذاری پلیندابا به یاد مرکز اصلی تحقیقات هسته‌ای آفریقای جنوبی است که توسط شرکت انرژی هسته‌ای آفریقای جنوبی اداره می‌شده و مکانی بود که در دهه ۱۹۷۰ (میلادی) در آن جنگ‌افزارهای هسته‌ای آفریقای جنوبی ساخته، توسعه و در پایان، ذخیره می‌شدند.[۱] این پیمان در سال ۱۹۹۶ (میلادی) امضا شد و با تصویب ۲۸ عضو آن در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۹ به اجرا در آمد.

پیمان پلیندابا
پیمان منطقه بدون جنگ‌افزار هسته‌ای آفریقا
Nwfz.svg


  کشورهایی که از طریق ناتو به جنگ‌افزار هسته‌ای دسترسی دارند (بلژیک، آلمان، ایتالیا، هلند و ترکیه)

امضا شده ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
مکان  مصر

، قاهره

تاثیرگذاری ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۹
امضاکنندگان ۱۴
گروه‌ها ۴۰

موضوع پیمانویرایش

این پیمان، اعضا را از پژوهش، توسعه، تولید، انباشت، آزمایش، تهیه، در اختیارگیری، کنترل یا برپایی دستگاه‌های انفجار هسته‌ای در قلمرو پیمان و همچنین تخلیه ضایعات هسته‌ای در قاره آفریقا منع می‌کند. این پیمان همچنین هر گونه حمله به تأسیسات هسته‌ای در منطقه توسط اعضا را منع کرده و آن‌ها را به حفظ بالاترین استانداردهای حفاظت فیزیکی از مواد، امکانات و تجهیزات هسته‌ای که به‌طور انحصاری برای مقاصد صلح‌آمیز استفاده می‌شوند ملزم می‌کند. پیمان پلیندابا از تمام اعضا می‌خواهد که به درخواست بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای نظارت کامل به همه فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز خود اجازه ورود بدهند. به جهت ایجاد سازوکارهایی برای هماهنگی فعالیت اعضای این پیمان با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، کمیسیون آفریقایی انرژی هسته‌ای بر اساس مفاد پیمان، تشکیل شد که دفتر آن در آفریقای جنوبی است.[۲] این پیمان، حق استقلال اعضا در تصمیم‌گیری برای اجازه بازدید به وسیله کشتی‌های خارجی و هواپیما به بندرها و فرودگاه‌های خود را به رسمیت می‌شناسد و مشخصا از آزادی ناوبری در آب‌های آزاد حمایت کرده و بر مسائل حقوقی مربوط به عبور از آب‌های سرزمینی که توسط حقوق بین‌الملل تضمین شده‌اند تأثیر نمی‌گذارد.

تاریخچهویرایش

تلاش برای ایجاد یک منطقه بدون جنگ‌افزار هسته‌ای در آفریقا زمانی آغاز شد که سازمان وحدت آفریقا در نخستین اجلاس سران خود در ژوئیه ۱۹۶۴ در قاهره به‌طور رسمی اعلام تمایل خود را برای یک پیمان تضمین خلع سلاح هسته‌ای در آفریقا عنوان کرد. این پیمان در تاریخ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ در قاهره به امضا گذاشته شد. تمام کشورهای آفریقایی، واجد شرایط برای عضویت در آن هستند که پس از تصویب ۲۸ عضو آن در داخل کشور خود این پیمان، اجرایی می‌شود. در صورتی‌که امضا کنندگان پروتکل‌ها، حق تصویب را برای خود حفظ کنند نیز این پروتکل‌ها به اجرا در می‌آیند. در سال ۱۹۹۶ اعلام شد که هیچکدام از کشورهای عربی آفریقایی تازمانیکه اسرائیل از برنامه تسلیحات هسته‌ای خود چشم نپوشد آن را امضا نخواهند کرد. با این حال الجزایر، لیبی، موریتانی این پیمان را تصویب کرده‌اند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد، بدون رای قطع‌نامه یکسان در سال ۱۹۹۷ (دو بار)[۳][۴]، ۱۹۹۹ [۵]، ۲۰۰۱ [۶]، ۲۰۰۳ [۷] و ۲۰۰۵ [۸] از کشورهای آفریقایی غیر عضو پیمان خواست که در هر چه زودتر نسبت به امضا و تصویب پیمان برای اجرای بدون تاخیر آن اقدام کنند و کشورهای مشمول پروتکل سوم، معیارهای لازم برای اطمینان از تصویب سریع آن را مشخص کنند. در سال ۱۹۹۵ قطعنامه‌ای در حمایت از متن نهایی پیمان تصویب شده بود.[۹]

پروتکل‌هاویرایش

این پیمان دارای سه پروتکل است:

  1. پروتکل یکم، از کشورهای دارنده جنگ‌افزار هسته‌ای (آمریکا، فرانسه، بریتانیا، روسیه و چین) می‌خواهد که از استفاده یا تهدید به استفاده از وسیله انفجار هسته‌ای در برابر هریک از کشورهای عضو پیمان یا مشمول پروتکل سوم در منطقه آفریقاخودداری کنند.
  2. پروتکل دوم، از کشورهای دارنده جنگ‌افزار هسته‌ای می‌خواهد از آزمایش، همکاری یا تشویق به آزمایش وسیله انفجاری هسته‌ای اعضا در هر مکان از آفریقا خودداری کنند.
  3. پروتکل سوم مربوط به کشورهای با قلمروهای وابسته در منطقه است و آن‌ها را ملزم به رعایت مقررات خاصی از پیمان در مورد این مناطق می‌کند. تنها اسپانیا و فرانسه ممکن است مخاطب این پروتکل باشند.

در تاریخ ۱۱ مارس ۲۰۱۱، بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین این پروتکل‌ها را امضا و تصویب کرده‌اند. اما آمریکا هنوز آن را به تصویب نرسانده است. اسپانیا پروتکل سوم را نه امضا و نه به تصویب رسانده است.

آمریکا از مفهوم خلع سلاح هسته‌ای آفریقا از هنگام نخستین قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در مورد این موضوع در ۱۹۶۵ حمایت کرده و نقشی فعال در تهیه پیش‌نویس متن نهایی این پیمان و پروتکل‌های آن ایفا کرده‌است. آمریکا پروتکل یکم و دوم را در ۱۹۹۶ امضا کرده اما آن‌ها را تاکنون تصویب نکرده‌است. در ماه مه سال ۲۰۱۰، هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد که دولت اوباما این پروتکل‌ها را برای رایزنی و موافقت برای تصویب به مجلس سنای ایالات متحده آمریکا ارسال می‌فرستد.

وضعیت جزیره دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند که توسط بریتانیا کنترل می‌شود و آمریکا از آن به عنوان یک پایگاه نظامی استفاده می‌کند با در نظر گرفتن مفاد پیمان، نامشخص است. دیه‌گو گارسیا بخشی از مجمع‌الجزایر چاگوس است که موریس بر آن ادعای مالکیت دارد. دیگر جزایر مجمع‌الجزایر چاگوس، جزئی از آفریقا هستند و تحت پیمان در نظر گرفته می‌شوند. اما نه آمریکا و نه بریتانیا، دیه‌گو گارسیا را به عنوان منطقه زیر نظر پیمان به رسمیت نمی‌شناسد.[۱۰][۱۱]

اجراویرایش

برای تأیید تعهد اعضا بر عدم گسترش جنگ‌افزار هسته‌ای، نیاز است که اعضای پیمان با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به موافقتنامه جامعی مانند پیمان‌نامه منع گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای دست یابند. ۲۱ کشور آفریقایی هنوز چنین توافق را به اجرا در نیاورده‌اند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آن‌ها را تشویق به این توافق به اجرای سریع این توافق می‌کند.

بر اساس ماده ۱۲ پیمان (سازوکار لازم برای انطباق) پس از اجرایی شدن، طرفین برای ایجاد یک کمیسیون آفریقایی انرژی هسته‌ای توافق می‌کنند. این کمیسیون علاوه بر اینکه مسئول تنظیم مکانیسم انطباق است، مسئول تشویق برنامه‌های منطقه‌ای و زیر منطقه‌ای برای همکاری در استفاده صلح‌آمیز از علوم و فناوری هسته‌ای خواهد بود. همچنین ایجاد کمیسیون آفریقایی انرژی هسته‌ای، کشورهای آفریقایی را به پذیرش مسئولیت در جهت حفظ منابع طبیعی خود و مواد هسته‌ای خاص و محافظت در برابر تخلیه ضایعات سمی تشویق می‌کند.

منطقه کاربردویرایش

"منطقه بدون جنگ‌افزار هسته‌ای آفریقا" شامل محدوده قاره آفریقا، کشورهای جزیره‌ای عضو سازمان وحدت آفریقا، همه جزایری که بر پایه قطعنامه این سازمان جزء این قاره در نظر گرفته می‌شود و منظور از از "قلمرو" یعنی آب‌های داخلی، آب‌های سرزمینی، آب‌های مجمع‌الجزایری، بستر دریا، خاک زیر آن، خاک خود سرزمین و مرز هوایی بالای آن.[۱۲]

منطقه بدون جنگ‌افزار هسته‌ای آفریقا تمامی خاک آفریقا به همراه جزایر زیر است: جزایر آگالگا، باساس دا ایندیا، کیپ ورد، جزایر قناری، سن براندون، مجمع‌الجزایر چاگوس - جزیره دیه‌گو گارسیا، کومور، جزیره اروپا، ژوان دو نوا، ماداگاسکار، موریس، مایوت، جزایر پرینس ادوارد، سائوتومه و پرنسیپ، رئونیون، جزیره رودریگز، سیشل، جزیره ترومیلن، زنگبار و جزیره پمبا.[۱۳]

این پیمان، شامل جزایر زیر که تنها سرزمین‌های نیم‌کره جنوبی که عضو هیچکدام از مناطق بدون جنگ‌افزار هسته‌ای نیستند نمی‌شود: سنت هلن در پشته میانی اقیانوس اطلس که در ۱۹۰۰ کیلومتری جنوب آنگولا یا وابسته‌های آن از جمله جزیره اسنشن و تریستان دا کونا، جزیره بووه در ۲۵۰۰ کیلومتری جنوب غربی کیپ‌تاون، جزایر کروزت در ۲۳۵۰ کیلومتری جنوب ماداگاسکار، جزایر کرگولن یا جزیره آمستردام، جزیره سنت پل و ساموآی آمریکا.

وضعیت اعضاویرایش

 
  کشورهای تصویب کرده یا ملحق شده به پیمان
  کشورهایی که پیمان را امضا کرده ولی در داخل کشور خو تصویب نکرده‌اند)
  کشورهایی که پیمان را امضا نکرده‌اند

کشورهای تصویب کرده یا ملحق شده به پیمانویرایش

در ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۹ پیمان پلیندابا به اجرا در آمد و تا ژوئن سال ۲۰۱۴، ۴۰ کشور این پیمان را تصویب کرده‌اند.

نام کشور تاریخ امضا تاریخ تصویب روش عضویت
  الجزایر ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۸-۰۲-۱۱ ۱۱ فوریه ۱۹۹۸ تصویب شده
  آنگولا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۴-۰۶-۲۰ ۲۰ ژوئن ۲۰۱۴ تصویب شده
  بنین ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۷-۰۹-۰۴ ۴ سپتامبر ۲۰۰۷ تصویب شده
  بوتسوانا ۰۱۹۹۸-۰۶-۰۹ ۹ ژوئن ۱۹۹۸ ۰۱۹۹۹-۰۶-۱۶ ۱۶ ژوئن ۱۹۹۹ تصویب شده
  بورکینافاسو ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۸-۰۸-۲۷ ۲۷ اوت ۱۹۹۸ تصویب شده
  بوروندی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۹-۰۷-۱۵ ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۹ تصویب شده
  کامرون ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۰-۰۹-۲۸ ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۰ تصویب شده
  چاد ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۲-۰۱-۱۸ ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲ تصویب شده
  کومور ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۲-۰۷-۲۴ ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۲ تصویب شده
  جمهوری کنگو ۰۱۹۹۷-۰۱-۲۷ ۲۷ ژانویه ۱۹۹۷ ۰۲۰۱۳-۱۱-۲۶ ۲۶ نوامبر ۲۰۱۳ تصویب شده
  ساحل عاج ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۹-۰۷-۲۸ ۲۸ ژوئیه ۱۹۹۹ تصویب شده
  گینه استوایی خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «۲» ۰۲۰۰۳-۰۲-۱۹ ۱۹ فوریه ۲۰۰۳ ملحق شده
  اتیوپی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۸-۰۳-۱۳ ۱۳ مارس ۲۰۰۸ تصویب شده
  گابن ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۷-۰۶-۱۲ ۱۲ ژوئن ۲۰۰۷ تصویب شده
  گامبیا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۶-۱۰-۱۶ ۱۶ اکتبر ۱۹۹۶ تصویب شده
  غنا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۱-۰۶-۲۷ ۲۷ ژوئن ۲۰۱۱ تصویب شده
  گینه ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۰-۰۱-۲۱ ۲۱ ژانویه ۲۰۰۰ تصویب شده
  گینه بیسائو ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۲-۰۱-۰۴ ۴ ژانویه ۲۰۱۲ تصویب شده
  کنیا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۱-۰۱-۰۹ ۹ ژانویه ۲۰۰۱ تصویب شده
  لسوتو ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۲-۰۳-۱۴ ۱۴ مارس ۲۰۰۲ تصویب شده
  لیبی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۵-۰۵-۱۱ ۱۱ مه ۲۰۰۵ تصویب شده
  ماداگاسکار خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «۲» ۰۲۰۰۳-۱۲-۲۳ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۳ ملحق شده
  مالاوی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۹-۰۴-۲۳ ۲۳ آوریل ۲۰۰۹ تصویب شده
  مالی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۹-۰۷-۲۲ ۲۲ ژوئیه ۱۹۹۹ تصویب شده
  موریتانی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۸-۰۲-۲۴ ۲۴ فوریه ۱۹۹۸ تصویب شده
  موریس ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۶-۰۴-۲۴ ۲۴ آوریل ۱۹۹۶ تصویب شده
  موزامبیک ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۸-۰۸-۲۸ ۲۸ اوت ۲۰۰۸ تصویب شده
  نامیبیا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۲-۰۳-۰۱ ۱ مارس ۲۰۱۲ تصویب شده
  نیجریه ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۱-۰۶-۱۸ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۱ تصویب شده
  رواندا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۷-۰۲-۰۱ ۱ فوریه ۲۰۰۷ تصویب شده
  جمهوری دموکراتیک صحرای غربی ۰۲۰۰۶-۰۶-۲۰ ۲۰ ژوئن ۲۰۰۶ ۰۲۰۱۴-۰۱-۲۷ ۲۷ ژانویه ۲۰۱۴ تصویب شده
  سنگال ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۶-۱۰-۲۵ ۲۵ اکتبر ۲۰۰۶ تصویب شده
  سیشل ۰۱۹۹۶-۰۷-۰۹ ۹ ژوئیه ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۴-۰۵-۲۳ ۲۳ مه ۲۰۱۴ تصویب شده
  آفریقای جنوبی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۸-۰۳-۲۷ ۲۷ مارس ۱۹۹۸ تصویب شده
  اسواتینی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۰-۰۷-۱۷ ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۰ تصویب شده
  تانزانیا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۸-۰۶-۱۹ ۱۹ ژوئن ۱۹۹۸ تصویب شده
  توگو ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۰-۰۷-۱۸ ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۰ تصویب شده
  تونس ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۰۹-۱۰-۰۷ ۷ اکتبر ۲۰۰۹ تصویب شده
  زامبیا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۲۰۱۰-۰۸-۱۸ ۱۸ اوت ۲۰۱۰ تصویب شده
  زیمبابوه ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ ۰۱۹۹۸-۰۴-۰۶ ۶ آوریل ۱۹۹۸ تصویب شده

کشورهایی که پیمان را امضا کرده ولی در داخل کشور خو تصویب نکرده‌اندویرایش

تمام این کشورها عضو سازمان وحدت آفریقا هستند. به غیر از مراکش که این اتحادیه را در ۱۹۸۴ ترک کرد.

نام کشور تاریخ امضا
  کیپ ورد ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  جمهوری آفریقای مرکزی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  جمهوری دموکراتیک کنگو ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  جیبوتی ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  مصر ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  اریتره ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  لیبریا ۰۱۹۹۶-۰۷-۰۹ ۹ ژوئیه ۱۹۹۶
  مراکش ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  نیجر ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  سائوتومه و پرنسیپ ۰۱۹۹۶-۰۷-۰۹ ۹ ژوئیه ۱۹۹۶
  سیرالئون ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  سومالی ۰۲۰۰۶-۰۲-۲۳ ۲۳ فوریه ۲۰۰۶
  سودان ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶
  اوگاندا ۰۱۹۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱ آوریل ۱۹۹۶

کشورهایی که پیمان را امضا نکرده‌اندویرایش

نام کشور
  سودان جنوبی

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. Von Wielligh, N. & von Wielligh-Steyn, L. (2015). The Bomb – South Africa’s Nuclear Weapons Programme. Pretoria: Litera.
  2. "African Nuclear Weapons Free Zone Treaty". Department of Foreign Affairs, Republic of South Africa. Archived from the original on 21 August 2006. Retrieved 2006-07-28.
  3. «United Nations General Assembly Session 51 Resolution A/RES/51/53 Retrieved 2007-08-23».
  4. «United Nations General Assembly Session 52 Resolution A/RES/52/46 Retrieved 2007-08-23».
  5. «United Nations General Assembly Session 54 Resolution A/RES/54/48 Retrieved 2007-08-23».
  6. «United Nations General Assembly Session 56 Resolution A/RES/56/17 Retrieved 2007-08-23».
  7. «United Nations General Assembly Session 58 Resolution A/RES/58/30 Retrieved 2007-08-23».
  8. «United Nations General Assembly Session 60 Resolution A/RES/60/49 Retrieved 2007-08-23».
  9. «United Nations General Assembly Session 50 Resolution A/RES/50/78 Retrieved 2007-08-23».
  10. "Nuclear-Weapon-Free Zones At a Glance". Arms Control Association. Archived from the original on 9 August 2006. Retrieved 2006-07-28.
  11. Sand, Peter H. (29 January 2009), "Diego Garcia: British–American Legal Black Hole in the Indian Ocean?", Journal of Environmental Law, Oxford Journals, 21 (1), pp. 113–137, doi:10.1093/jel/eqn034, retrieved 2009-08-18
  12. "Pelindaba Treaty - Text". Retrieved 12 May 2016.
  13. Noel Scott; Amelia du Rand; Jean du Preez (October 2008). "A Brief Guide to the Pelindaba Treaty: Towards Entry-into-Force of the African Nuclear-Weapon-Free Zone Treaty" (PDF). Arms Management Program, Institute for Security Studies. [پیوند مرده]

منابعویرایش