باز کردن منو اصلی

دشت کویر

کویر مرکزی
(تغییرمسیر از کویر مرکزی)

مختصات: ۳۴°۴۴′۱۵٫۲″ شمالی ۵۴°۴۹′۳۷٫۵۶″ شرقی / ۳۴٫۷۳۷۵۵۶°شمالی ۵۴٫۸۲۷۱۰۰۰°شرقی / 34.737556; 54.8271000

نقشه زیستگاه‌ها یشان ایران، نشان دادن محل دشت کویر (بیضی بژ در مرکز سمت راست).).      استپ جنگل      جنگل و بیشه زار      نیمه بیابانی      زمینهای پست صحرا      استپ      باتلاق آبرفتی شور
تصویر هوایی از دشت کویر
عکس ماهواره‌ای از بیابان دشت کویر
اکثر رنگ‌های موجود در نگاره و تفاوت‌های شیدهای مختلف، به دلایل اختلاف‌های ترکیبات شیمیایی مواد تشکیل دهنده صخره‌ها و تپه‌ها است که در کنار یکدیگر جلوه گر شده‌اند. رنگ‌های تند آبی احتمالاً ناشی از رسوب نمک‌های باقی‌مانده از رستنی‌ها و گیاهان کویری است. البته این استنتاج بستگی مستقیم به طیف الکترومغناطیسی دارد که با شید آبی نمایش داده شده‌است.
دشت کویر بخش بزرگی از ایران را تشکیل می‌دهد.

دَشت کَویر یا کویر مرکزی، بیابان غالباً کویری وسیعی است به طول تقریبی ۸۰۰ کیلومتر و عرض تقریبی ۳۲۰ کیلومتر در جنوب رشته کوه البرز در مرکز شمالی ایران. نام آن از کویرهای گسترده واقع در آن گرفته شده‌است.

محتویات

کویر مصر ایرانویرایش

روستای مصر یا کویر مصر روستایی کوچک از توابع شهرستان خور و بیابانک در استان اصفهان می‌باشد . این روستا در دشت کویر ایران و در ۴۵ کیلومتری شرق جندق و در ۶۰ کیلومتری شمال خور واقع شده‌است.

درست در میانه راه دامغان به نائین و اصفهان قرار دارد. موقعیت جغرافیایی کویر مصر، ۳۴.۰۴ شمالی و ۵۴.۴۷ شرقی می‌باشد. روستای مصر به دلیل قرار گرفتن در جنوب کویر بزرگ دارای آب و هوای گرم و خشک است. نام‌های پیشین کویر مصر به ترتیب چاه دراز، کلاته یوسف، مزرعه یوسف می‌باشد.

کویر مصر به همراه دو روستای بسیار کوچک دیگر به نام‌های امیرآباد و فرحزاد دریک خط شمالی–جنوبی به طول حدود ۶ کیلومتر واقع شده‌اند.

منطقه امیرآباد در فاصله ۲ کیلومتری روستا دارای تپه‌های شنی و پوشش گیاه‌های غنی از درختچه‌های گز و تاق و نخلهای زیبا می‌باشد که مناظر بسیار زیبایی را پدید آورده است. روستای فرحزاد نیز در شمال روستای مصر دارای نخلستان‌های زیبا می‌باشد که توسط شن‌های روان محصور گشته‌است.[۱]

موقعیت جغرافیاییویرایش

کویر مرکزی یا چاله کویر در محدوده جغرافیایی ۳۰/۵۴ تا ۵۷ درجه شرقی و ۳۰/۳۳ تا ۳۰/۳۵ درجه شمالی در مرکز فلات ایران قرار گرفته‌است. کویر مرکزی پهناورترین کویر ایران است که از شمال به دامنه‌های البرز مرکزی و شرقی و از غرب به جاده ارتباطی دامغان به جندق و کویر ریگ جن، از شرق به کوه‌های پیر حاجات و ازبک کوه و از جنوب به محور ارتباطی خور-طبس محدود می‌شود. پارک ملی کویر، پارک ملی خارتوران،کویر پلوندفردوس ، کویر بجستان، کویر حاج علی‌قلی (دامغان)، کویر مسیله، بیابان مرنجاب، بیابان بند ریگ و … در این منطقه واقع شده‌اند.

ویژگی‌هاویرایش

وسیع‌ترین کویر ایران که از دامنه‌های جنوبی البرز تا مرکز ایران گسترش دارد. طول آن ۸۰۰ کیلومتر و عرض آن در حدود ۶۰۰ کیلومتر می‌باشد. مساحت دشت کویر در حدود ۷۷، ۶۰۰ کیلومتر مربع است. در غرب این کویر دریاچه نمک قرار دارد.

این بیابان یکی از قطب‌های حرارتی زمین محسوب می‌شود. دمای آن در تابستان به ۵۰ درجه می‌رسد و گاهی اختلاف دمای بین روز و شب به ۷۰ درجه سانتیگراد می‌رسد. قسمت عمده آن را باتلاقهای وسیع فرا گرفته‌اند و در حاشیه پوشیده از تپه‌های ماسه‌ای و ارتفاعات پراکنده‌است؛ و پوشش گیاهی آن عمدتاً از نوع گیاهان شور پسند (هالوفیت) است.

بزرگترین تپه شنی ایران یک کانون فرسایش به نام ریگ‌بلند است که از آران و بیدگل آغاز شده و تا اردستان ادامه دارد. طول این کانون فرسایش ۹۰ کیلومتر است. استان اصفهان در دشت کویر ۱۶ کانون فرسایش بادی دارد که ۳۰۰ هزار هکتار از آن جنگل‌کاری شده و تثبیت شده‌است و با این کار، بسیاری از کانون‌های درجه یک به کانون‌های درجه دو و درجه سه تبدیل شده‌است. در کانون‌های شرق اصفهان ۹ هزار هکتار جنگل‌کاری انجام شده‌است.[۲]

مناطق و آبادی‌های کویر مرکزی ایرانویرایش

بندانگشتی|بخشی از کویر مرکزی در استان سمنان

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. کویر مصر. «تور کویر مصر». http://tourana.ir. ۱۳۹۷/۰۶/۱۳. 
  2. فاز جدید بیابان‌زدایی در شرق اصفهان: قانون . (2017). Ghanoondaily.ir. Retrieved 3 December 2017, from [۱]

http://www.irandeserts.com