باز کردن منو اصلی

یغما گلرویی (زادهٔ ۶ مرداد ۱۳۵۴) ترانه‌سرا، شاعر، نویسنده و مترجم ایرانی است. خسته شدم، رؤیایی دارم، ستاره، ضیافت و کوچه ملی از جمله آثار او هستند.

یغما گلرویی
Yaghma-golroei.jpg
زادروز۶ مرداد ۱۳۵۴ ‏(۴۴ سال)
۲۸ ژوئیهٔ ۱۹۷۵

ارومیه
محل زندگیتهران
ملیتایرانی
پیشهشاعر، ترانه‌سرا، مترجم، خواننده، نویسنده
سال‌های فعالیت۱۳۷۷-اکنون
سبکموسیقی پاپ
تأثیرگذارانشاملو
لقبگلایل
همسرآتنا حبیبی
فرزندانیارا
والدینهوشنگ گلرویی
نسرین آقاخانی
خویشاوندانیلدا گلرویی
وبگاه
instagram/yaghmagolroei

زندگی‌نامهویرایش

یغما گلرویی در ساعت پنج بامدادِ روز ششمِ مرداد ۱۳۵۴ در بیمارستان «مهر» «شهرستانِ ارومیه» متولد شد. والدینش نسرین آقاخانی و هوشنگ گلرویی هستند و خواهری بزرگتر به نامِ یلدا دارد. همسرش آتنا حبیبی است و حاصل ازدواجشان فرزندی به نام یارا است.

مادرش علاقه زیادی به ادبیات داشت، به همین دلیل از کودکی با شعر و ادبیات آشنا شد. گلرویی دربارهٔ سال‌های تحصیلاتش می‌گوید:[۱]

دوران دبستان در مدرسه محمد باقر صدر خوندم، دورهٔ راهنمایی را در مدرسهٔ طالقانی و دبیرستان را مدرسهٔ مطهری که البته به دلایلی ۲ سال از تحصیل محروم شدم و بعد در مدرسه شبانه درس خوندم… من هیچ خاطره شیرینی از دوران مدرسه ندارم. چون آنقدر از مدرسه بدم می‌اومد که چیز شیرینی برام نداشت. همیشه از دیوار مدرسه می‌پریدم و فرار می‌کردم و…

او در اوایل دههٔ هفتاد، با «غزاله علیزاده» آشنا شد و به سفارشِ او به دفترِ نشریهٔ آدینه رفت‌وآمد پیدا کرد و توانست با نویسندگانی چون «فرج سرکوهی»، «مسعود بهنود»، «عمران صلاحی»، «محمدمختاری»، «حمید مصدق»، «علی باباچاهی»، «ناصر تقوایی» دیدار کند. دیدار با احمد شاملو در سال ۱۳۷۳ باعث علاقهٔ او به ادامه دادنِ راهِ شعر شد.

گلرویی به همراهِ افشین یداللهی، نیلوفر لاری‌پور، سعید امیراصلانی، افشین سیاه‌پوش و مهدی محتشم جلساتِ ترانه‌خوانی در خانهٔ پدری خود برگزار کرد و تداوم این جلسات رفته رفته باعث تشکیلِ «خانه ترانه» شد. بعد از حدود یک دهه در اعتراض به نحوهٔ گرداندن جلسات با نوشتن یک یادداشت از آن جلسات اعلام جدایی کرد.

در اردیبهشت سال ۱۳۷۷ نخستین مجموعه شعرِ خود را با عنوان «گفتم: بمان! نماند…» توسط مؤسسه فرهنگی هنری دارینوش منتشر کرد و بعد از آن حدود سی عنوان کتاب از او در زمینه‌های شعر، ترانه، ترجمه، فیلم‌نامه بازسرایی متون منتشر شده‌است.

در سال ۱۳۸۰ در فیلم سینمایی هفت ترانه به کارگردانیِ بهمن زرین‌پور بازی کرد و در چند مستند مانندِ «سفرنامه»، «شبِ شیدایی»، «خاطره‌های خط‌خطی»، «ترانه در تبعید» و «یغما گلرویی: ترانه‌سرا» حضور داشته‌است. مقالاتش در نشریه‌هایی مانندِ «فیلم و سینما»، «ترانهٔ ماه»، «باور»، «گلستان ایران»، «نسیم هراز»، «گوهران»، «شرق»، «اعتماد»، «همشهری» منتشر شده‌اند.[نیازمند منبع]

گلرویی در تهران زندگی می‌کند و با ترانه سرایان جوان در قالب برنامهٔ کارگاه ترانه ارتباط دارد.

زندگی حرفه‌ایویرایش

شروع کار گلرویی در زمینهٔ شعر، با شعر سپید بود و کتاب‌های اولش در قالب شعر سپید منتشر شد.[۲]

امیر کریمی اولین خواننده‌ای بود که در آلبوم «تا همیشه» از شعرهای گلرویی استفاده کرد. اما «دوستت دارم» ناصر عبداللهی اولین آلبومی بود که با ۲ ترانه از سروده‌های گلرویی منتشر شد.[۱]

در سال ۱۳۸۲ سیاوش قمیشی در آلبوم نقاب و در ترانه‌های «نقاب»، «خسته شدم» و «فاصله» از سروده‌های گلرویی استفاده کرد که این موضوع باعث شهرت او شد. همکاری گلرویی با قمیشی تا آلبوم رگبار ادامه داشت.

در تاریخ ۱۰ اسفندماه ۱۳۹۰ چهارمین آلبوم شاهین نجفی با نام هیچ هیچ هیچ منتشر شد که دو قطعهٔ «رانندگی در مستی» و «سگ هار» از سروده‌های گلرویی بودند. قطعهٔ رانندگی در مستی در برنامهٔ «پلی لیست منوتو» (۱۳۹۳) جزو لیست ۱۰۰ آهنگ برتر قرار داشت. «رانندگی در مستی» نام کتابی از یغما گلرویی هم هست که به علت مخالفت وزارت ارشاد ایران توسط انتشارات زخمه در آلمان چاپ شد. در پاییز ۱۳۹۲ شاهین نجفی آلبومی با نام ترامادول منتشر کرد که قطعه‌ای با نام پونز با شعری از گلرویی در آن قرار داشت. در سال ۱۳۹۴ ترانهٔ «آلیس» از سروده‌های گلرویی توسط شاهین نجفی در آلبوم ص اجرا شد و پس از این آلبوم همکاری آن‌ها قطع شد.

در فروردین ماه ۱۳۹۳ و در پی اعدام جمشید دانایی‌فر توسط جیش‌العدل، گلرویی با سرودن شعری با نام «این آسیاب به نوبت خون می‌گردد» به این اتفاق واکنش نشان داد.

در سال ۱۳۹۴ احمد پوری در مصاحبه‌ای اعلام کرد که «فردی ترجمه‌های او و مترجمی دیگر را در کتابی گرد آورده و به نام خود منتشر کرده‌است.»[۳] او افزوده بود: «متوجه شده‌ام ایشان هیچ زبان خارجی نمی‌داند، فقط فارسی‌اش تا حدی خوب بوده که بتواند با رونویسی، ترجمه‌های دیگران را از ترکی و زبان‌های دیگر به نام خود منتشر کند.»[۳] با آنکه پوری نامی از فرد مذکور نبرده بود اما پیامد صحبت‌های او انتشار نقدهایی بر ۱۶ کتاب شعر به زبان‌های فرانسه، انگلیسی و ایتالیایی، اسپانیایی، عربی، ترکی استانبولی و کردی با ترجمهٔ یغما گلرویی بود[۴][۵] که باعث شد گلرویی بیانیه تندی در دفاع از خود منتشر کند.[۳] در ادامه شهیار قنبری هم با اشاره به این‌که «اگرچه دوستان بسیار دیر به سروقت «کپی‌کاران» رفته‌اند اما همین هم غنیمت است» به این ماجرا واکنش نشان داد که مجدداً پاسخ تند گلرویی را به دنبال داشت.[۴] از دیگر جوابیه‌های او می‌توان به انتشار نامه علیه محمدعلی بهمنی، رضا یزدانی، سید مهدی موسوی، روزبه بمانی، حسن روحانی، خانوادهٔ حسین پناهی و… اشاره کرد.

ابی در کنسرت استانبول[چه زمانی؟] از ممنوع‌الخروج شدن یغما گلرویی، شاعر و ترانه‌سرا، که ترانه‌های آلبوم لاله‌زار ابی را سروده‌است خبر داد.[۶]

آثارویرایش

 
سیاوش قمیشی و یغما گلرویی

از او آثار متعددی از جمله شعر، داستان، ترجمهٔ شعر، فیلم‌نامه و غیره منتشر شده‌است و ترانه‌های او توسط خوانندگانی چون ابی ،شادمهر عقیلی ،سیاوش قمیشی، امیر کریمی، حسن شماعی زاده، امید، شاهین نجفی، آرمان شادی‌وند، فرهاد جواهر کلام، ناصر عبداللهی، قاسم افشار، سعید شهروز و رضا یزدانی اجرا شده‌است.

ترانهٔ «تصور کن» از آلبوم روزهای بی‌خاطرهٔ سیاوش قمیشی و «ستاره» از آلبوم آدم و حوای شادمهر عقیلی از سروده‌های گلرویی هستند. او ترانه‌سرای همهٔ قطعات آلبوم لاله‌زار ابی است که در سال ۱۳۹۸ منتشر شد.

مجموعه شعرها و ترانه‌هاویرایش

  • رانندگی در مستی (در ایران مجوز چاپ نیافت و در آلمان منتشر شد)
  • باران برای تو می‌بارد (مجموعه شعر چاپ پنجم زمستان سال ۱۳۹۲)
  • گریه‌های گربه خاکستری (مجموعه شعر چاپ نشد)
  • دیوارنوشته‌های انفرادی (مجموعه شعر چاپ نشد)
  • چپق صلح (مجموعه شعر)
  • تصور کن (پنجمین مجموعه ترانه چاپ اول ۱۳۸۶)
  • هایکوهای زندان (مجموعه شعرهای کوتاه چاپ نشد)
  • ما رُ ببخشین! آقای دیکتاتور! (مجموعه شعر چاپ نشد)
  • رقص در سلول انفرادی (چهارمین مجموعه ترانه چاپ اول ۱۳۸۴)
  • بی سرزمین تر از باد (سومین مجموعه ترانه چاپ اول ۱۳۸۲)
  • اینجا ایران است و من تو را دوست می‌دارم (مجموعه شعر چاپ اول ۱۳۸۱)
  • تنها برای تو می‌نویسم، بی بی باران (دومین مجموعه ترانه چاپ اول ۱۳۸۰)
  • پرنده بی پرنده (نخستین مجموعه ترانه چاپ اول ۱۳۷۹)
  • فاصله (سیاوش قمیشی مجموعه شعر چاپ اول ۱۳۸۰)
  • مگر تو با ما بودی!؟ (مجموعه شعر چاپ اول ۱۳۷۸)
  • گفتم بمان! نماند… (مجموعه شعر چاپ اول ۱۳۷۷)
  • من رؤیایی دارم (مجموعه شعر چاپ اول ۱۳۹۳)
  • این راهروها به تو نمی رسند ( مجموعه شعر و عکس )

داستان، فیلم‌نامه، مجموعه‌نامهویرایش

  • مسیح سرگردان
  • سلام! خانم رنگین کمان!
  • زنجیری (فیلم‌نامه)
  • پوکه (فیلم‌نامه)

ترجمه‌هاویرایش

تصحیح متون، بازسرایی، گردآوریویرایش

  • عاشقانه‌های سلیمان، (بازسرایی غزل غزلهای سلیمان)
  • حافظ یاغی
  • پری کوچک
  • مَرا به خانه‌اَم ببر!

قطعه‌های موسیقیویرایش

  • رؤیای ما / خواننده: ابی و شادمهر عقیلی
  • تاریک تاریکم / خواننده: حامد بهداد
  • تلفن / خواننده: تینو
  • باغ انار / خواننده: دانیال قدیملو
  • بارون / خواننده: کیان
  • اگه دوباره / خواننده: میلاد فرهودی
  • وصیت / خواننده: نوا
  • اگه بارون بیاد / خواننده: نهان
  • بارونو دوست داری / خواننده: حمید مدیری
  • اگه برگردی / خواننده: ناصر رشیدی
  • حسادت / خواننده: حمیدرضا یوسفی
  • تاکسی / خواننده: مانی رهنما / مجید صفدری
  • چشماتو می‌بوسم / خواننده: محمد جمالزاده
  • سایهٔ مرد / خواننده: مجید صفدری
  • آی! خدا جون / خواننده: شیما فراز
  • یه دختر / خواننده: ابی / شادمهر عقیلی
  • کافکا / خواننده: مجید صفدری
  • می‌شه عاشق تو بود / خواننده: حمیدرضا یوسفی
  • ستاره / خواننده: شادمهر عقیلی
  • پونز / خواننده: شاهین نجفی
  • رانندگی در مستی / خواننده: شاهین نجفی
  • بوسهٔ فرانسوی / خواننده: آرمان شادی‌وند
  • آلیس/خواننده:شاهین نجفی
  • عمو نوروز/خواننده:شاهین نجفی
  • سینما/خواننده:حمید رضا برومندیار
  • کوچه نسترن /خواننده: ابی
  • آلبوم لاله زار / خواننده: ابی

ترانه برای سریال‌ها و فیلم‌های سینماییویرایش

  • فیلم‌سینمایی «متروپل» /کارگردان: مسعود کیمیایی / خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم‌سینمایی «خط ویژه» /کارگردان: مصطفی کیایی / خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم‌سینمایی «حکم» /کارگردان: مسعود کیمیایی / خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم سینمایی «رئیس» /کارگردان: مسعود کیمیایی / خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم سینمایی «محاکمه در خیابان» /کارگردان: مسعود کیمیایی / خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم سینمایی «هفت ترانه» /کارگردان: بهمن زرین‌پور / خواننده: شروین نجفیان
  • فیلم سینمایی «سرود تولد» /کارگردان: محمد قویتن / خواننده: امین حیایی
  • فیلم سینمایی «نسکافهٔ داغ داغ» /کارگردان: امیر قویتن / خواننده: خسرو شکیبایی
  • فیلم سینمایی «رفقای فراموش شده» /کارگردان: روزبه روحی‌پور / خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم سینمایی «دموکراسی تو روز روشن» /کارگردان: علی عطشانی
  • فیلم سینمایی «گام‌های معلق» /خواننده: رضا یزدانی
  • فیلم سینمایی «کسی از گربه‌های ایران خبر ندارد» /کارگردان: بهمن قبادی / خواننده: شروین نجفیان
  • فیلم سینمایی (قاتل اهلی) به کارگردانی (مسعود کیمیایی) با خوانندگی " امیر دانایی "
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ کوچهٔ اقاقیا
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ توپ گرد
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ عشقِ گمشده
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ متهم گریخت
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ کنکوری‌ها
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ بعد از بیداری
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ شب‌نشینی
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ رانت‌خوار کوچک
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ زندگی به شرطِ خنده
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ کمربندها را ببندید
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ مرگ تدریجی رؤیا
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ آئینه[۷]
  • ترانهٔ تیتراژ سریالِ قلب یخی
  • ترانه تیتراژ سریال بدون شرح

ترانه‌شناسیویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ گفتگوی خودمونی با یغما گلرویی، بی‌بی‌سی فارسی، بازدید شده در 20 تیر 1393
  2. «پیشنهاد نمی‌کنم این فیلم را ببینید»
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «جدال منتقدان و مترجمان برسر ترجمه‌های ادبی "افشاگری" یا "فتیشیسم دقت"؟». فرارو. ۷ خرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۹ مهر ۱۳۹۸.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «نگاهی به کتاب‌های ترجمه شده توسط یغما گلرویی چه کسی کتاب‌ها را به یغما بُرد؟!». روزنامه سراسری سایه. ۲۲ مرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۹ مهر ۱۳۹۸.
  5. غضنفر، امید (۲۵ اسفند ۱۳۹۵). «حال همهٔ ما خوب نیست، باور کن! تاملاتی درباب ادبیات، اخلاق حرفه یی و آثار درگذشتگان ادبی». هامون ایران. دریافت‌شده در ۹ مهر ۱۳۹۸.
  6. «ممنوع‌الخروج شدن یغما گلرویی». رکنا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۲.
  7. «گزارش مهر از پشت صحنه مجموعه تلویزیونی "آئینه"». خبرگزاری مهر. ۱۰ مرداد ۱۳۸۵.

پیوند به بیرونویرایش