اردوان یکم

شاهنشاه ایران اشکانی
(تغییرمسیر از اردوان دوم)

اردوان یکم (اشک هفتم) (که بر اساس صورت ترتیبی قدیم تاریخ‌نگاران، «اردوان دوم» یا اشک هفتم می‌شود) هفتمین یا هشتمین شاهنشاه اشکانی است (۱۲۷ پ.م –۱۲۴/۱۲۳ پ.م). او عموی فرهاد دوم بود و پس از کشته شدن او به دست سکاها بر تخت شاهی نشست. اردوان مجبور به ادامه مقابله با قوم یوئه‌چی شد. این قوم بر اثر فشار هونها به سوی ایران رانده شده بودند. بر اثر فشار آن‌ها پادشاهی باکتریا از بین رفت به سرزمین هند منتقل شد، اما آن نیز بعد از شصت سال منقرض شد و یوئه‌چی‌ها در باکتریا پادشاهی تأسیس کردند که در تاریخ موسوم به شاهنشاهی کوشانی است.[۱]

اردوان یکم
𐭍𐭐𐭕𐭓
شاه شاهان
یونانی دوست
Coin of Artabanus I of Parthia (cropped, part 2), Seleucia mint.jpg
سکه اردوان یکم، ضرب سلوکیه
شاهنشاه اشکانی
سلطنت۱۲۷ – ۱۲۳/۱۲۴ پ.م
پیشینفرهاد دوم
جانشینمهرداد دوم
درگذشته۱۲۳/۱۲۴ پ.م
فرزند(ان)مهرداد دوم
خانداناشکانیان
پدرفریاپت
دین و مذهبمزدیسنا

اردوان نیز مانند فرهاد دوم در جنگ با یوئه‌چی‌ها از ناحیه بازو زخم برداشت و بر اثر آن زخم درگذشت. پس از او پسرش مهرداد دوم به شاهی رسید.[۱] در همین زمان صحراگردانی که متشکل از چند قبیله مختلف، شامل سکاها و تخاری‌ها، بودند و در منابع چینی با عنوان «یوئه-چی» شناخته می‌شوند، به حکومت یونانی بلخ حمله کردند و این سلسله را که آخرین مقاومتگاه یونانیان در شرق محسوب می‌شد، نابود کردند. به نظر می‌آمد که هجوم صحراگردان در حال نابودی همه قدرت‌های فلات ایران بود. اردوان نیز در این زمان در جنگی با سکاها کشته شد و سکاهای مهاجم با شکست دادن اشکانیان در شرق، به طرف جنوب حرکت کردند و قسمتی از آن‌ها در شهرب درنگیه (زرنج) ساکن شدند و آن را به نام خود، سکستان (سیستان) نامگذاری کردند. این نفوذ سکایی در داخل خاک ایران، اثرات فرهنگی زیادی داشت که در به وجود آمدن عصر پهلوانی و ادبیات حماسی نقش بزرگی را ایفا کرد. بعد از اردوان وظیفه غلبه بر سکاها و دوباره مستحکم کردن قدرت اشکانی به پسرش مهرداد دوم (اشک نهم)، واگذار شد.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پیرنیا، ص ۲۱۷

منابعویرایش

  • پیرنیا، حسن (مشیرالدوله)، ایران باستانی، دنیای کتاب ۱۳۶۲ ص۲۱۷
اردوان یکم
درگذشتهٔ: ۱۲۴ پ. م
پیشین:
فرهاد دوم
شاهنشاه ایران‌
۱۲۸–۱۲۴ پ. م
پسین:
مهرداد دوم