اسماعیل

پیامبر خدا ملقب به ذبیح الله

اِسماعیل (عبری:יִשְׁמָעֵאל به معنی خدا را شنیده) از شخصیت‌های کتاب مقدس و قرآن پسر بزرگ ابراهیم از هاجر، کنیز مصری سارا بود و در زمانی که ابراهیم هشتاد و شش ساله بود و پنج سال قبل از تولد اسحاق به دنیا آمد.[۱]

اسماعیل
Navez Agar et Ismaël.jpg
پیامبر
محترم شمرده‌شده دریهودیت
مسیحیت
اسلام
تاثیر گذاشته بربنی‌اسماعیل و مسلمانان
تاثیرگرفته ازابراهیم
اخراج هاجر و اسماعیل اثر گوستاو دوره، سال ۱۸۶۶

در قرآن چهار بار نام وی آمده‌است او از پیامبران صالح خدا بود و اهل خود را به نماز و زکات دعوت می‌نمود و آنچنان پایبند وعده‌های خود بود که ایشان را صادق الوعد لقب دادند.[۲]

اعتقاد مسیحیان و یهودیانویرایش

طبق عقاید مسیحیت و یهودیت در تورات خداوند عهد خود را پس از ابراهیم با اسحاق و نه با اسماعیل بست.[۳] اما خداوند همچنین وعده داد که از «اسماعیل» نیز ملتی بزرگ پدید خواهد آمد. پس ابراهیم، اسماعیل و مادرش هاجر را در بیابانی به نام پاران رها نمود.[۴] به اعتقاد یهودیان و مسیحیان «بئرشبع» و به عقیده مسلمانان چاه زمزم پس از آن به وجود آمد که هاجر برای اسماعیل به جستجوی آب روان شد.[۵]

همچنین در کتاب مقدس در پیدایش خداوند از ابراهیم خواست تا فرزند خود یعنی اسحاق را قربانی کند. در واقع در آن زمان اسماعیل و هاجر هر دو رانده شده بودند. و واقع شد بعد از این وقایع، که خداابراهیم را امتحان کرده، بدو گفت: «ای ابراهیم!» عرض کرد: «لبیک.» گفت: «اکنون پسرخود را، که یگانه توست و او را دوست می‌داری، یعنی اسحاق را بردار و به زمین موریا برو، و او رادر آنجا، بر یکی از کوه‌هایی که به تو نشان می‌دهم، برای قربانی سوختنی بگذران.»[۶]

اسماعیل در اسلامویرایش

در روایات سنتی اسماعیل جد بزرگ اعراب محسوب می‌شود. اعراب خود را از نسل اسماعیل می‌دانند. برخلاف یهودیان و مسیحیان، مسلمانان معتقد به پیغمبری و رسالت اسماعیل هستند.[۷] اما در عین حال تنها ابراهیم، اسحاق و یعقوب در قرآن امام خوانده شده‌اند.[۸] در قرآن بلافاصله پس از نقل ماجرای ذبح تنها فرزند ابراهیم، خدا نوید اسحاق را به عنوان پاداش به او می‌دهد.[۹] همچنین در روایات اسلامی، قول قوی این است که قربانی، اسماعیل بود؛ ولی در کتاب مقدس بخش عهد عتیق، خداوند(یهوه) دستور قربانی کردن اسحاق را به ابراهیم داد، با این توضیح که «نخست زاده خود را قربانی کن.»[۱۰] مسلمانان معتقدند که خانه کعبه به دست ابراهیم و فرزندش اسماعیل در مکه تجدید بنا شده‌است[۱۱] و اسماعیل حجرالاسود را یافته‌است. سیره‌نویسان مسلمان، محمد را از نوادگان قیدار پسر اسماعیل دانسته‌اند.

اسماعیلیانویرایش

لفظ اسماعیلیان (عبری: ישׁמעאלי) (با اسماعیلیان شیعه اشتباه نشود) چندین بار در عهد عتیق به کار رفته‌است و معمولاً گمان می‌شود منظور تنها فرزندان اسماعیل است، ولی کتاب پنجاهه‌ها به روشنی اسماعیلیان را شامل نسل اسماعیل و ۶ برادرش از قطوره دانسته و اعراب را از آنان دانسته‌است.[۱۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Book of Genesis 5: 21
  2. 55مریم-85انبیا-48ص-86انعام
  3. پیدایش ۱۷:۱۹
  4. پیدایش ۲۱:۲۱
  5. صحیح بخاری ۴:۵۸۳ (بازدید: ۲۰ اوت ۲۰۰۳)
  6. «Gen.22.1-2.POV-FAS».
  7. قرآن ۱۹:۵۴
  8. قرآن ۲۱:۷۲
  9. قرآن ۳۷:۱۰۰ تا ۳۷:۱۱۳
  10. پیدایش ۲۲
  11. قرآن ۲:۱۲۷
  12. کتاب پنجاهه‌ها ۲۰:۱۳
  • عاطف الزین، سمیح، داستان پیامبران علیهم السلام در قرآن، ترجمه علی چراغی، اول، تهران: ذکر، ۱۳۸۰، ISBN 9643071634
  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، شابک ‎۹۶۴-۳۳۱-۰۶۸-X