بخش چاه‌ورز

بخش چاهورز

بخش چاه‌ورز (دربارهٔ این پرونده تلفظ ) هشتاد و چهارمین بخش استان فارس به مرکزیت شهر چاه‌ورز است و مرکب از دهستان شیخ‌عامر و دهستان چاه‌ورز است.[۱][۲][۳] براساس سر شماری در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۷٬۰۱۰ نفر (۲٬۰۱۱ خانوار) بوده‌است.[۴]

طرح توجیهی ایجاد بخش چاه‌ورز در سال ۱۳۸۳ در سال ۱۳۹۰ به‌وسیله احمدزاده کرمانی استاندار وقت فارس تصویب و به وزارت کشور در اردیبهشت سال ۱۳۹۰ خورشیدی ارسال شد، اعضای کمیسیون سیاسی دفاعی هیئت دولت ۲۹ شهریور ۱۳۹۱ این طرح را تصویب کردند.[۵][۶]

این بخش حدود ۳۵۰ کیلومتر با شیراز فاصله دارد و مرکز آن در ۴۸۶ متری از سطح دریا واقع شده‌است.[۷] جلگه، گرمسیر و مالاریائی است.[۸]

در اواسط قرن چهارم هجری عفیف‌الدین شاه‌زندو به مردم محلی گبر نشین حمله کرد و اسلام جای مذهب زردشت را طی سالیان بعد گرفت.[۹][۱۰]

نخل دوقلوی چاه‌ورز در کتاب فرهنگ عامه و آداب رسوم لامرد جزء ده آثار هدف گردشکری در شهرستان لامرد معرفی شده‌است. از آثار تاریخی پیش از اسلام این بخش قلعهٔ گلرخ و تپه ده‌گچی می‌باشد.[۱۱] یکی از آثار کشف شده از محوطه تپه گلرخ سکه‌ای متعلق به سال ۶۱۱ میلادی است.[۱۲][۱۳]

واژه‌شناسیویرایش

 
تصویری از نسخه‌ای خطی از تاریخ گزیدهٔ حمدالله مستوفی. شعری تازی از ظهیر فاریابی پیرامون ذال معجم آمده‌است. در خود نسخه هم قاعده رعایت شده‌است: دارد و شد.

چاه‌ورز اسم مرکبی است که از دو واژه چاه و ورز تشکیل شده، چاه فارسی که همان چاه آب است و[۱۴] معنی ورز در این ترکیب مشخص نیست. یکی از حدسیات آن را با واژه فارسی ورد به معنی گل مربوط می‌داند.[۱۵] ورد طبق قاعده ذال معجم تبدیل به ورذ شده‌است. قاعده ذال معجم به این‌گونه‌است که اگر قبل از دال مصوت بیاید دال به ذال تبدیل می‌یابد،[۱۶][۱۷][۱۸] در لهجهٔ مرسوم به شهرستان لامرد، ذال معجم رعایت می‌شود.

در کتاب تذکرهٔ شاه‌زندو که توسط سید علی اکبر بیرمی در سال ۱۲۰۸ ه‍.ق نوشته شده اسم چاه‌ورز با نام چاه‌بُرد آمده‌است. بُرد در لغت‌نامه دهخدا، اسمِی فارسی به معنی سنگ آمده است.[۱۹]

یک روایت محلی می‌گوید که در چاه‌چاه‌ورز گاوی بوده که آب را از چاه می‌کشیده‌است و به وسیله آن گله را آب می‌دادند و به همین «چاه‌ورزا» نامیده شده‌است. ورزا در لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین به معنی گاو نر است.[۲۰][۲۱] ورزا در فرهنگ عمید به معنی گاو نر مخصوص شخم زدن زمین آمده‌است.[۲۲]


تقسیمات کشوریویرایش

تأسیس بخش چاه‌ورزویرایش

در سال ۱۳۸۲، پیشنهاد تهیهٔ طرح توجیهی بخش شدن چاه‌ورز به مسؤلان چاه‌ورز ارائه شد. این طرح توجیهی توسط دو مسؤول در چاه‌ورز به نام‌های فتحعلی قائدی (رئیس شورای اسلامی روستا) و محمود کریمی (دهیار) آماده می‌شود و در ۲۸ اسفند همان سال توسط انصاری لاری (استاندار وقت فارس) تصویب و به وزارت کشور ارسال می‌شود چون این طرح در اواخر عمر دولت خاتمی بود و دولت جدید روی کار آمد عملاً آن طرح متوقف شد و بعد از آن با پیگیری معتمدین و جمعی از متنفذین از جمله فردی روحانی به نام غلامحسین سبحانی نیا در استان و مجید اکبرپور در تهران به سال ۱۳۹۰ طرح توجیهی جدیدی اما مبتنی بر طرح قبلی در دوران احمدزاده کرمانی (استاندار وقت فارس) با اضافاتی تصویب و به وزارت کشور ارسال می شود و در ۲۹ شهریور ۱۳۹۱ توسط اعضای کمیسیون سیاسی - دفاعی هیئت دولت تصویب نهایی می‌شود. پس از ۵ ماه از تصویب نهایی، در ۲۳ اسفند ۱۳۹۱ اعلام رسمی می‌شود.[۵]

دهستان چاه‌ورزویرایش

دهستان چاه‌ورز در سال ۱۳۷۳ تأسیس شد.[۲۳] این دهستان که یکی از دو دهستان بخش چاه‌ورز می‌باشد از روستاهای دهبان، دهنو و چاه چاورز تشکیل شده‌است.[۲۴]

چشم‌انداز چاه‌ورز در غروب. از سمت راست به چپ: چاه‌چاهورز، چاه‌ورز (مرکز این بخش)، دهبان، دهنو (قسمتی از آن در تصویر نیست)

شهر چاهورزویرایش

شهر چاه‌ورز مرکز بخش چاهورز است. طبق تذکره عفیف الدین شاه‌زندو که در زمان قاجاریان توسط سید علی اکبر بیرمی تصحیح سازی شد، سکونت کنونی در این روستا به دست افرادی که از مناطق انگالی به دلایل نا معلوم مهاجرت کردند صورت گرفت.[۲۵] مردمان محلی نام رئیس مهاجرت کنندگان را «عالی محب» گفته‌اند.[۲۶]

چشم‌اندازی از نخل‌های واقع در شمال روستای چاه‌ورز.

دهستان شیخ‌عامرویرایش

دهستان شیخ‌عامر در بخش چاه‌ورز قرار دارد. مرکز آن روستای شیخ‌عامر است که سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱٬۵۷۵ تن بوده‌است.[۴] این دهستان متشکل از روستاهای شیخ عامر، حاجی‌آباد، ده نوفاضلی، احشام، چاه چاورز، نعمه، شیرینو، فاضلی، ده کهنه، نخلستان باد، نخلستان کت، نخلستان شکری‌دان است.[۲۴]

جغرافیاویرایش

 
رود فصلی علامرودشت عبوری از شمال چاه‌ورز

بخش چاه‌ورز در دشت علامرودشت با فاصلهٔ ۳۵۰ کیلومتر از جنوب شیراز واقع شده‌است. مختصات جغرافیایی این بخش عبارتست از ۲۷ درجه، ۲۵ دقیقه شمالی و ۵۳ درجه و ۲۶ دقیقه[۷] و ارتفاع آن از سطح دریا ۴۸۶ متر است.[۷] چاه‌ورز از جنوب رشته‌کوه علامرودشت احاطه شده‌است؛ این رشته‌کوه از روستای شلدان آغاز می‌شود و در روستای پاقلات به پایان می‌رسد طول این کوه ۱۲۴ کیلومتر و بلندترین قسمت آن ۱۴۳۰متر از سطح دریا است. از شمال آن رودخانه فصلی علامرودشت که از صحرای باغ لارستان سرچشمه می‌گیرد می‌گذرد.[۲۷][۲۸][۲۹]

مردمویرایش

جمعیت چاهورزویرایش

جمعیت مرکز بخش چاه‌ورز بر پایه نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ برابر با ۲۴۰۴ نفر بوده‌است؛ که متشکل از ۶۱۹ خانوار و ۱۱۸۹ زن و ۱۲۱۵ مرد بوده‌است.[۳۰] چاه ورز در سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲٬۶۴۰ نفر (۵۲۱خانوار) بوده‌است.[۴]

لهجه مردم بخش چاه‌ورزویرایش

هر کدام از روستاهای موجود در چاه‌ورز لهجه‌ای متفاوت با هم دارند که در کل ویژگی‌هایی مشترک با هم دارند که منجر به این شده است که به سادگی با یکدیگر ارتباط کلامی برقرار کنند. از مواردی که مشترکا در تمامی لهجات روستاهای بخش چاه‌ورز دیده می‌شود ذال معجم است بدین ترتیب که «دال» در وسط جمله تبدیل به «ذال» می‌شود بعضا نیز «دال» در وسط جمله حذف می‌شود. برای مثال:بدم میاد در لهجه رسمی، «بذُم میا». در این لهجات «ب» تبدیل به «واو» می‌شود، البته در ابتدای کلمه «ب» بیاید مکن است حذف یا ابقا شود. در [را] باز کن یا «درو وا کن» به لهجه رسمی در چاهورزی «در واکَن» گفته می‌شود.

افراد سرشناسویرایش

  • علمدار راستگو او چوپان کم سوادی است که بیشتر عمر خود را در کوه‌ها مشغول چوپانی بوده است و حتی قادر به نوشتن نیست.اما قادر است اشعار حافظ، سعدی، مولوی، خیام، فردوسی، باباطاهر، نظامی، فایز و پروین اعتصامی را از حفظ بخواند. تاکنون در صداوسیما ملی و استانی، و در چند دانشگاه واقع در استان فارس حضور یافته است. در قرآن نیز در سبک‌های مختلف از او پرسش شده است.
  • احمد اکبرپور (نویسنده ادبیات کودک و نوجوان و دارای جایزه بهترین کتاب سال از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال۸۴ و در سال ۲۰۰۶ در لیست هیئت بین‌المللی کتاب برای افراد جوان (IBBY) قرار گرفت.[۳۱])
  • حمید اکبرپور (نویسنده ادبیات پایداری و ویراستار و صاحب تألیفات بسیار در زمینه جنگ ایران و عراق)
  • مجید اکبرپور (معاونت اسبق دادگستری‌های بوشهر، قزوین و زنجان، مدیر کل اسبق پیشگیری‌های انتظامی قوه قضاییه، مدیرعامل روزنامه رسمی کشور)
  • احمد پرهیزی (روزنامه نگار و مترجم آثار فرانسوی و نامزد کسب جایزه کتاب سال در زمینه ترجمه)
  • علیرضا عسکری چاوردی (رئیس دانشگاه هنر شیراز،[۳۲] محقق و نویسنده و سرپرست ایرانی مطالعات شهر پارسه[۳۳])

ترابریویرایش

از چاه‌ورز اتوبوس بیرم-شیراز می‌گذرد. همچنین یکی از راه‌های ارتباطی بین لار و لامرد نیز از این بخش می‌گذرد

تونل شهید باقریویرایش

بزرگترین تونل جنوب کشور است و طول آن به ۲۶۵۰ متر می‌رسد. در نتیجه آن، تردد از گردنه صعب العبور احشام به ندرت اتفاق می‌افتد. مهندس باقری فرد مدیر کل راه وشهرسازی لارستان گفت: «حدود ١٠ سال از آیین کلنگ زنی این تونل سپری شده و مفتخریم که همزمان با بهار ٩٨ و ایّام عید نوروز توانسته ایم خواسته ی دیرینه ی مردم این منطقه را تحقق ببخشیم ... هدف از احداث این تونل حذف گردنه صعب العبور احشام و کاهش مسیر جنوب کشور به منطقه انرژی بر پارس جنوبی و عسلویه است و این تونل زمینه ساز کاهش مسیر شهرستان لامرد به مرکز استان را در پی خواهد داشت... عملیات آسفالت تونل به طور کامل انجام و انتقال برق نیز تا ورودی تونل صورت گرفته و با نصب ۱۲۵ پروژکتور، روشنایی کامل در داخل تونل نیز تامین شده و دو برج نوری نیز در تقاطع های دو طرف تونل نصب گردیده است.»

جاذبه‌های گردشگریویرایش

تپهٔ گلرخویرایش

تپهٔ گلرخ، از آثار تاریخی دورهٔ قبل از اسلام واقع در جنوب چاه ورز است. این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر بعد از قلعه اژدها پیکر لار در رده چهل و هشتم مهم‌ترین آثار تاریخی فارس قرار دارد.[۳۴] قدمت تاریخی قلعه گلرخ در ارتفاعات جنوب چاهورز، بر اساس بررسی‌های انجام شده روی سفال‌هایی که در این قلعه پیدا شده‌است مربوط به دوره ساسانی بوده‌است. این نظر با پیدا شدن یک سکه بیشتر تقویت شد. با بررسی این سکه مشخص شد که این سکه مربوط به دوره حکومت خسرو انوشیروان بوده که در ضرابخانه داربگرد داراب ضرب شده‌است.[۱۱]

تپه ده گچیویرایش

مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام در بخش چاه‌ورز - دهستان شیخ‌عامر - روستای احشام واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱۳]

نخل دوقلوویرایش

 
نخل دوقلوی چاه‌ورز

«نخل دوقلو» تبدیل به نماد روستای چاه‌ورز شده‌است[۳۵] و این نخل در شهرستان لامرد شناخته شده‌است.[۲۵] در کتاب فرهنگ لامرد، این نخل دهمین نقطه برای گردشگری در شهرستان لامرد معرفی شده‌است همچنین در این کتاب، به این نخل صفت «عجایب خلقت» اطلاق شده‌است.[۳۶] اسم این نخل چندبار در کتاب من نوکر بابا نیستم از احمد اکبرپور آمده‌است. این کتاب یکی از سه نامزد کتاب سال جمهوری اسلامی و نامزد بهترین رمان جشنوارهٔ دو سالانهٔ کانون پرورش ایران بوده‌است.[۳۷][۳۸]

فعالیت‌های دینی فرهنگیویرایش

کشف حجاب رضاخان و انقلابویرایش

توسط فردی روحانی به نام «حسین رفیعی» لباس مقنعه برای بانوان چاه‌ورز بکار بردند که تا آن زمان مرسوم نبود و زنان از کلته استفاده می‌کردند.

مردان هم لباس‌های شال و قبایی می‌پوشیدند که در دوران رضاخان قانون کشف حجاب بر آنان اعمال شد و سربازان شاه قبای بلند آنان را از کمر کوتاه می‌کردند.

امروزه نیز آمار بیشترین دانشجو و تحصیلکرده را در بین شهرها و روستاهای همجوار را دارد و غالبا در امورات اداری و فرهنگی فعالند.

مذهبویرایش

طبق آمار دولتی تمام ساکنین چاه‌ورز شیعه دوازده امامی هستند. حسینیه‌ها و مساجد از پس از ورود اسلام رونق داشته است و امروزه نیز حسینیه شهید بهشتی که در حسینیه شهید رفیعی ادغام شده است، حسینیه زینب کبری (س) از حسینیه ها فعال چاه ورزند.

مساجد جامع، حضرت فاطمه الزهرا (س) و مسجدالنبی (ص) به همراه چندین مسجد بسیار قدیمی و کوچک محله‌ای پذیرای جماعات مردم هستند.

اولین موسسه و هیئت فرهنگی که به ثبت رسیده است برای اولین بار در بین شهرهای اطراف در چاه‌ورز به نام «فدائیان رهبر» از سال ۱۳۸۳ تاسیس شده است و ساماندهی فعالیتهای مذهبی، ملی و فرهنگی را برعهده دارد.

اغلب مردم چاه‌ورز با طرح کشف حجاب مخالف بودند و هنگام تظاهرات‌های ایران علیه شاه با وجود اینکه در روستاهای مجاور شرایط نسبتا آرام بود، مردم چاه‌ورز به رهبر فردی روحانی به نام «حسین رفیعی» که ضد محمدرضا شاه سخنرانی می‌کرد، هر روز تظاهرات می‌کردند. دست آخر با حمایت مردم پاسگاه ژاندارمری وقت را خراب کردند و افراد نظامی مستقر در آن فرار کردند.

پس از شروع جنگ ایران و عراق گروهی در جنگ شرکت کردند که از این بین ۹ تن کشته و ده‌ها تن دیگر زخمی شدند. از لحاظ آمار مشارکت در جنگ چاه‌ورز بیشترین حضور در جبهه‌های جنگ را در شهرستان لامرد بنام خود ثبت کرده است.

اقتصادویرایش

شغل ساکنین چاه‌ورز کارهای خدماتی و تجاری است و این دهستان اجناس مورد نیاز شهرهای دور و نزدیک را تأمین می‌کنند راه‌های ارتباطی مهم استان از بخش چاه‌ورز می‌گذرد که این منطقه را دارای اهمیت کرده‌است.[۳۶]

در گذشته مردم چاه‌ورز بیشتر شغلشان دامداری و کشاورزی بوده‌است و محصول اصلی آن‌ها خرما بود.[۸]

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانه چاه‌ورزویرایش

منابعویرایش

  1. تصویب‌نامه درخصوص تقسیمات کشوری شهرستان لامرد استان فارس شماره ابلاغیه: ۲۵۲۳۱۹/ت۴۷۴۰۸ک تاریخ ابلاغیه: 1391/12/19،ref>.
  2. پایگاه اطلاع‌رسانی دولت بایگانی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine، دولت با توجه به بافت جغرافیایی منطقه و با هدف توزیع بهینه و عادلانه خدمات بر اساس مصوبه دولت، دهستان شیخ عامر و بخش چاه‌ورز در تابعیت شهرستان لامرد استان فارس ایجاد می‌شود.
  3. وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران بایگانی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine، بر اساس مصوبه دولت، دهستان شیخ عامر و بخش چاه‌ورز در تابعیت شهرستان لامرد استان فارس ایجاد می‌شود.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ {{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07_r.xlsx |عنوان= نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵| ناشر = درگاه ملی آمار ایران
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، مصوبات هیئت وزیران.
  6. لامرد نوشت بایگانی‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine، اعلام رسمی بخش چاه‌ورز.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ Global Gazetteer Version 2.2، Chah Varz.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ لغتنامه دهخدا[پیوند مرده]، جستجو برای چاه‌ورد منبع (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 7).
  9. سایت بیرم خبر بایگانی‌شده در ۱ اوت ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine، مطالبی در مورد تذکره شاه زندو.
  10. گریشنا تذکره شاه زندو بایگانی‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine، چه کسی منطقهٔ لارستان را مسلمان کرد.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۵-۱۹.[پیوند مرده]
  12. دانشنامه فارس، توضیحات دربارهٔ آثار کشف شده در محوطه گلرخ.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۵-۱۹.
  14. لغت‌نامه دهخدا، در مورد واژه چاه.
  15. لغت‌نامه دهخدا، جستجو برای ورد.
  16. خانلری، پرویز، تاریخ زبان فارسی
  17. رازی، شمس قیس (۱۹۰۹المعجم فی معاییر اشعار العجم، به کوشش به تصحیح محمد قزوینی.، بیروت: مطبعهٔ کاتولیکیهٔ آباء یسوعیین
  18. مستوفی قزوینی، حمدالله (۱۹۱۰تاریخ گزیده، به کوشش به سعی و اهتمام ادوارد برون.، دارالسلطنه لندن
  19. لغت‌نامه دهخدا جستجوی برد.
  20. لغت‌نامه دهخدا، جستجو برای ورزا.
  21. فرهنگ معین، جستجو برای ورزا.
  22. فرهنگ عمید، جستجو برای ورزا.
  23. «پورتال وزارت کشور». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۵.
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تغیرات در تقسیمات اداری ایران. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «te2212st» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ چاه‌ورز سرزمین نویسندگان بایگانی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine نویسنده محمد بادپر، بازبینی ۲۸ اکتبر ۲۰۱۴.
  26. سایت چاه‌ورز بایگانی‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine، در مورد چاه‌ورز.
  27. جغرافیای علامرودشت، تألیف هادی کریمی، انتشارات ایراهستان، ۱۳۹۱
  28. سایت فردا کتاب بایگانی‌شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine، کتاب جغرافیای علامرودشت شابک 9786009265008.
  29. اداره آموزش و پرورش منطقه علامرودشت[پیوند مرده]، در مورد رودخانه علامرودشت.
  30. مرکز آمار ایران سرشماری جمعیت و خانوار تا سطح آبادی استان فارس، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن فارس 1390.
  31. ibby, IBBY Honour List 2006.
  32. سایت دانشگاه هنر شیراز بایگانی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine، بخش رئیس دانشگاه.
  33. کشف بنایی متعلق به دوره هخامنشی در محوطه تخت جمشید بی‌بی‌سی فارسی
  34. اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی استان فارس بایگانی‌شده در ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine، فهرست مهمترین آثار تاریخی- فرهنگی استان فارس.
  35. نماد چاه‌ورز حال و روز خوشی ندارد، سایت شیخ عامر ۱ نوامبر ۲۰۱۵.
  36. ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ عسکری چاوردی، جواد (۱۳۹۰). فرهنگ عامه و آداب و رسوم شهرستان لامرد فارس. قم: عطش.
  37. پیام جنوب بایگانی‌شده در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine، احمد اکبرپور.
  38. خبرگزاری مهر[پیوند مرده]، کتاب‌های جادویی احمد اکبرپور در راه نشر/ «من نوکر بابا نیستم» به چاپ هشتم رسید.

جستارهای وابستهویرایش