باز کردن منو اصلی

تجریش نام شهری در کلانشهر تهران و مرکز شهرستان شمیرانات در استان تهران است. میدان تجریش که نقطه پایانی خیابان ولیعصر است، یکی از مکان‌های تجاری و شلوغ تهران به‌شمار می‌رود. بازار تجریش، تکیه بزرگ تجریش و امامزاده صالح از نقاط دیدنی محله تجریش‌اند.[۵]

تجریش
تجریش
Tajrish square.jpg
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان شمیرانات
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی طجرشت
سال شهرشدن ۱۳۵۷[۱]
مردم
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۶۰۰ متر[۲]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۲/۹ درجه سانتیگراد[۳]
میانگین بارش سالانه ۴۳۵/۸ میلیمتر[۴]
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۲۱

در گذشته‌ای نه چندان دور مردم منطقه تجریش به زبان تاتی سخن می‌گفتند که هنوز برخی از بومیان با آن آشنایی دارند.[۶][۷]

محتویات

خیابان‌ها و اماکن پیرامونویرایش

در گذشته به میدان قدس کنونی میدان تجریش گفته می‌شد و به میدان تجریش کنونی سرپل تجریش گفته می‌شد که با نامگذاری‌های جدید خیابان‌ها در بعد انقلاب دچار تغییر شد.

خیابان‌ها و کوچه‌هایی که به میدان تجریش می‌پیوندند به ترتیب ساعتگرد عبارت‌اند از خیابان شهرداری، فناخسرو (خیابان ثبت)، غلام جعفری (جعفرآباد)، جلالوند (ارم)، ملکی (سعدآباد)، ولی‌عصر، دربندی (مقصودبیک)، ثقفی و گوگل.[۸] خیابان شهرداری بین میدان تجریش (سرپل تجریش) و میدان قدس (میدان تجریش) قرار دارد و گوگل کوچه‌ای است که به امامزاده صالح ختم می‌شود. خیابان‌های بوعلی، صاحبی، آشتیانی منفرد و حکمت از جمله خیابان‌هایی هستند که دارای استاندارد خیابان سازی نیستند و نیز این خیابان‌ها جزء مناطق قدیمی و فرسوده تجریش قرار دارند.

اماکن مهم پیرامون میدان تجریش:

پیشینهویرایش

هزار سال پیش تجریش، طجرشت خوانده می‌شد. یکی از روستاهای [[شهرری]]چنان‌که راوندی مورخ تاریخ در شرح سلطنت طغرل سلجوقی آورده‌است:

آنگاه سلطان از تبریز به سوی ری رفت تا زفاف به دار الملک باشد. اندک مایه رنج بر وی مستولی شد، به قصران بیرونی، به در ری به دیه طجرشت (تجریش) از جهت خنکی هوا نزول فرمود، چه حرارت هوا به‌غایت بود (به سال ۴۵۵ ق).

جالب اینجاست که طغرل در همان تجریش وفات یافت و جنازه اش برای دفن به شهرری منتقل شد. البته مقبره متبرکه صالح ابن موسی کاظم برادر امام هشتم شیعیان نیز دلیل دیگری بر قدمت این منطقه می‌باشد. زمانی که خبر ولیعهدی برادرش را می‌شنود از عراق راهی ایران می‌شود. گویا شخصی به نام حسن بهبهانی در پل کرخ که همان کرج امروزیست در تعقیب امامزاده بود که او را در باغ گلشن قریه تجریش در کنار همان درخت چنار کهنسال به شهادت می‌رساند. اهالی این منطقه به احترام انتصاب وی به ائمه برای وی گنبد و بارگاه می‌سازند. دربارهٔ مناطق دیگر شمیران اطلاعاتی از گذشته دور تر وجود دارد. اما هنوز دربارهٔ تجریش اطلاعات بیشتری نیست.[۹]

جغرافیاویرایش

تجریش در دامنه رشته کوه البرز است و میدان تجریش در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.[۱۰]

آب و هوای تجریش معتدل و متمایل به سرد است. حداکثر دمای آن در تابستانها ۳۶ درجه و حداقل آن در زمستانها °۲۰- درجه است.[۱۱]

در شهر تجریش قناتهای متعددی وجود داشته‌است و برخی از آنها هنوز هم آبدهی دارد. از جمله قنات امامزاده صالح (مظهر آن در صحن امامزاده)، قنات محمدیه، قنات مقصودبک در کنار رود دربند، قنات سرپل تجریش و قنات کهریزک که مظهر آن در تکیه پایین تجریش بوده‌است.[۱۲]

جمعیتویرایش

جمعیت شهر تجریش در ۱۳۳۵ شمسی، ۲۶٬۵۲۵ تن و در سرشماری ۱۳۶۵ شمسی حدود ۴۰٬۰۰۰ تن بود. در سرشماری ۱۳۷۵ شمسی، به علت متصل بودن تجریش به شهر تهران و قرارگرفتن در محدوده تهران بزرگ، جمعیت آن همراه با جمعیت تهران ذکر شد.[۱۳]

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. دریافت‌شده در ۲۵ آبان ۱۳۸۹.
  2. نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png
  3. http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5037 (توکلی‌نیا، ص ۲۲۰)
  4. سایت هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp
  5. هفته‌نامه الکترونیکی کاپوچینو
  6. «لهجه شمیرانی، شاخه‌ای از زبان تاتی». همشهری. ، ۲۴ دی ماه، ۱۳۹۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  7. دیهیم گیتی، کتاب «بررسی خرده‌گویش‌های منطقه قصران»، ۱۳۸۴، چاپ اول، نشر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، فصل قصران خارج: داستان تجریشی
  8. راه خودرو، نقشه ویژه ترافیکی تهران (مخصوص خودرو)، تهران ۱۳۸۳خ. نقشه‌های ۴ و ۵.
  9. «کتاب اول».
  10. «نقشه توپوگرافی تجریش».
  11. (فرهنگ جغرافیائی آبادیها، ج 38، ص 64)
  12. (رجوع کنید به ستوده، ج 1، ص 202ـ 206)
  13. (ایران. وزارت کشور. اداره کل آمار عمومی، ص 183؛ فرهنگ جغرافیائی آبادیها، ج 38، ص 64)