زنجفیل یا زنجبیل[۲] (نام علمی: Zingiber officinale)، (از پارسی میانه سَنگیپِل، نیز در برخی متون قدیمی شنگویر) گیاهی گلدار از خانواده زنجبیلیان است که زمین‌ساقه آن، به‌عنوان یک ادویه یا گیاه دارویی در طب سنتی، مورد استفاده است.[۳] این گیاه، بومی جنوب شرق آسیا است ساقه‌ای باریک و نی‌مانند و برگ‌های سرنیزه‌ای سبز براق که از زمین‌ساقه‌ای غده‌ای می‌رویند؛ گل‌های آن‌ها سبز مایل به زرد با لبه‌ای ارغوانی و لکه‌های کرم‌رنگ و گل‌آذین مخروطی و کوچک و سنبله‌ای متراکم است که در تابستان از زمین‌ساقه بیرون می‌زند.[۴]

زنجبیل
Koeh-146-no text.jpg
1896 color plate from
Köhler's Medicinal Plants
Ginger inflorescence.jpg
آرایه‌شناسی edit
فرمانرو: گیاه
کلاد: گیاهان گلدار
کلاد: تک‌لپه‌ای‌ها
کلاد: تک‌لپه‌ای‌های برگ‌بیدی
راسته: Zingiberales
تیره: Zingiberaceae
زیرخانواده: Zingiberoideae
سرده: Zingiber
Roscoe[۱]
گونه: Z. officinale
نام علمی
Zingiber officinale

اطلاعات تغذیه‌ای

ترکیبات اصلی و اساسی زنجفیل شامل: انواع قندها (از ۵۰ تا ۷۰ درصد)، چربی‌ها (از ۳ تا ۱۸ درصد)، اولئورزین (از ۴ تا ۵/۷ درصد) و ترکیبات سوزاننده (از ۱ تا ۳ درصد) می‌باشد.

۱ قاشق غذاخوری زنجبیل تازه (یعنی ۶ گرم) حاوی ۵ کالری، ۱ گرم کربوهیدرات و به مقدار خیلی کمی چربی، پروتئین و فیبر می‌باشد.

زنجفیل
 
برش زنجفیل
Nutritional value per ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی مواد خوراکی۳۳۳ کیلوژول (۸۰ کیلوکالری)
17.77 گرم
شکرها1.7 گرم
فیبر غذایی2 گرم
0.75 گرم
1.82 گرم
ویتامین‌هامقدار
%DV
ویتامین ب۱
2%
۰٫۰۲۵ mg
ویتامین ب۲
3%
۰٫۰۳۴ mg
ویتامین ب۳
5%
۰٫۷۵ mg
پانتوتنیک اسید
4%
۰٫۲۰۳ mg
ویتامین ب۶
12%
۰٫۱۶ mg
اسید فولیک
3%
۱۱ μg
ویتامین ث
6%
۵ mg
ویتامین ای
2%
۰٫۲۶ mg
مواد مغذی معدنیمقدار
%DV
Calcium
2%
۱۶ mg
Iron
5%
۰٫۶ mg
Magnesium
12%
۴۳ mg
منگنز
11%
۰٫۲۲۹ mg
فسفر
5%
۳۴ mg
Potassium
9%
۴۱۵ mg
Sodium
1%
۱۳ mg
روی
4%
۰٫۳۴ mg
سایر مواد تشکیل‌دهندهمقدار
آب79 گرم

Percentages are roughly approximated using US recommendations for adults.
Source: USDA Nutrient Database

پیشینه

 
زمین‌ساقه خوراکی زنجبیل

زنجبیل از زمان‌های دور به کار برده می‌شده و هنوز هم در طب سنتی چین جایگاه باارزشی دارد. در ایران باستان نیز این گیاه با نام ژنگویر شناخته شده بود و کاربرد داشت و از ایران و کشورهای عربی به سوی غرب، گسترش یافت. در غرب، پزشکی یونانی به نام «دیوسکوریدس» نخستین بار در سده یکم میلادی کاربرد درمانی زنجبیل را ثبت کرد، گرچه سده‌ها پیش از آن این گیاه عطردار از کشورهای خاور دور به اروپا صادر می‌شد، تا سده‌های میانه، به عنوان یک ماده اولیه آشپزی در اروپا کاملاً شناخته شده بود.

امروزه این گیاه در بیشتر مناطق استوایی کشت می‌شود. آشنایان با پزشکی هندی آیورودا از آن به عنوان داروی جهانی نام می‌برند؛ این امر نه تنها به خاطر خواص ضد قارچی، ضد باکتری آن است، بلکه به خاطر اثر تسکین بخش آن بر روی دستگاه گوارش هم هست، که اینها باعث شده هندیان بیش از ۲۰۰۰ سال زنجبیل را مصرف کرده‌اند و یکی از بهترین شفابخش‌های طبیعی برای درمان بیماری‌های مسافرت، حالت تهوع و سرگیجه در غرب مطرح کرده و برخلاف بعضی داروهای مرسوم این بیماری‌ها هیچ عوارض جانبی منفی ندارد.

در پژوهشی که در دانمارک انجام شد به ۴۰ نفر از دانشجویان نیرو دریایی یک گرم پودر زنجبیل و به ۴۰ نفر دیگر مقداری دارونما داده و مشاهده شد زنجبیل به مراتب در کاهش دفعات استفراغ[۵] و از بین بردن عرق سرد مؤثر بوده. بعضی کارشناسان، زنجبیل را برای درمان تهوع صبحگاهی دوران حاملگی توصیه می‌کنند. البته لازم به تذکر است در این خصوص همیشه با پزشک مشورت نمایید.

زنجبیل دارای ترکیباتی همچون گینجرول است که گیرنده ۳ سروتونین در مرکز استفراغ (قسمتی در ساقه مغز) را مسدود می‌کند.[۶]

اقلیم مناسب کاشت زنجبیل

زنجبیل بسیار به سرما حساس است و در برابر کم‌آبی نیز مقاومت ندارد. زنجبیل معمولاً در جنوب هند که از باران‌های موسمی بهره می‌برد یا اقلیم‌های مشابه رشد مناسبی دارد.

نگارخانه

منابع

  1. "{{{name}}}". Germplasm Resources Information Network (GRIN) online database.Error in the {{GRIN}}: The ID param is requred!
  2. {{cite web|url=http://nccih.nih.gov/health/ginger/%7Ctitle=Ginger, NCCIH Herbs at a Glance|date زنجفیل<ref>فرهنگ فارسی عمید
  3. "Ginger". NCCIH. Retrieved 2021-12-17.
  4. برابرنهاده‌های فرهنگستان زبان فارسی: دفتر هشتم بایگانی‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine. بازدید: نوامبر ۲۰۱۱.
  5. Bone ME (۱۹۹۰). ، 45: 669 – 671Ginger root – a new antiemetic .The effect of ginger root on postoperative nausea and vomiting after major gynecological surgery. Aneasthesia.
  6. Abdel-Aziz H, Windeck T, Ploch M, Verspohl EJ (2006-01-13), "Mode of action of gingerols and shogaols on 5-HT3 receptors: binding studies, cation uptake by the receptor channel and contraction of isolated guinea-pig ileum", Eur J Pharmacol, 530 (1–2): 136–43, doi:10.1016/j.ejphar.2005.10.049, PMID 16364290