کالدونیای جدید

مختصات: ۲۰°۵۹′۳۱″جنوبی ۱۶۵°۰۱′۱۲″شرقی / ۲۰٫۹۹۲°جنوبی ۱۶۵٫۰۲°شرقی / -20.992; 165.02

کالِدونیای جدید (به فرانسوی: Nouvelle-Calédonie، نام‌های عامیانه: Kanaky و Le caillou) مجموعه‌ای از جزایر تحت تملک فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است. این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب باختری اقیانوس آرام قرار دارند. کالدونیای جدید از جزیره اصلی (Grande Terre)، جزیره‌های لویالتی و چند جزیره کوچک تشکیل شده‌است. جمعیت کالدونیای جدید برابر با ۲۸۵،۰۰۰ نفر برآورد شده‌است[۱].

کالدونیای جدید

New Caledonia
نشان ملی کالدونیای جدید
نشان ملی
سرود: مارسییز
موقعیت
پایتخت
و بزرگترین شهر
نومئا
۴۱°۵۴′ شمالی ۱۲°۲۹′ شرقی / ۴۱٫۹۰۰°شمالی ۱۲٫۴۸۳°شرقی / 41.900; 12.483
زبان(های) رسمیزبان فرانسوی
حکومتجمهوری
امانوئل مکرون
ژان مارک اِرو
بنیان‌گذاری۱۸۵۳
مساحت
• کل
۱۸٬۵۷۵ کیلومترمربع (۷٬۱۷۲ مایل‌مربع) (۱۵۴ام)
جمعیت
• سرشماری
۲۸۵،۰۰۰ (۱۷۶م)
• تراکم
۱۳ /به ازای هر کیلومترمربع (۳۳٫۷ /مایل‌مربع) (۲۰۰م)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP)برآورد ۲۰۰۷ 
• کل
۸٫۸۲ میلیارد دلار
• سرانه
۳۶٫۳۷۶ دلار
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۳)نامعلوم
واحد پولفرانک اقیانوسیه (XPF)
منطقه زمانیCET
• تابستان (ساعت تابستانی)
CEST
پیش‌شماره تلفنی۰۰۶۸۳
دامنه سطح‌بالا.nc

دریادار جیمز کوک آن را در ۱۷۷۴ نامگذاری کرد. کوه‌های این جزیره او را به یاد اسکاتلند (در لاتین: کالدونیا) می‌انداخت.

پرچم غیررسمی کالدونیای جدید

تاریخویرایش

ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیره گینه نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند.[۲]

در حدود ۱۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال کالدونیای جدید ؛ موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقه بزرگی در اقیانوس آرام تأثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پلی‌نزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که کالدونیای جدید را دید. کالدونیای نو در سال ۱۸۵۳ مستعمره فرانسه شد و مهاجرت گسترده از اروپا به آن نیز از نیمه دوم قرن نوزدهم آغاز شد.

نامویرایش

کالدونیا نام سرزمین اسکاتلند در زبان لاتین است. جیمز کوک دریانورد انگلیسی در سال ۱۷۷۴ وقتی برای نخستین بار جزیره اصلی کالدونیای نو را دید، این نام را به آن داد. چرا که تپه‌های آن او را به یاد کوه‌های اسکاتلند می‌انداخت. او جزیره‌ای که در شمال آن قرار داشت (وانواتو کنونی) را نیز با توجه به جزیره‌ای که در شمال اسکاتلند قرار دارد؛ «نیو هبردی» نامید[۳]

کاناکی (Kanaky) نام دیگر این جزیره است که در فرانسوی، انگلیسی و زبان‌های محلی و به‌ویژه توسط ملی‌گرایان ملانزی به‌کار می‌رود. این کلمه در زبان‌های پولینزی به معنی «انسان» یا «مردم» است.

 
کالدونیای نو از فضا

جغرافیاویرایش

این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب غربی اقیانوس آرام قرار دارند.

مساحت کالدونیای جدید که از یک جزیره اصلی و تعدادی جزیره کوچک تشکیل یافته ۱۸٬۵۷۵ کیلومتر مربع (تقریباً نصف تایوان) است و برآورد رسمی ژانویه ۲۰۰۷ جمعیت آن را ۲۴۴ هزار نفر تخمین زده‌است. بزرگترین شهر و مرکز کالدونیای نو نومئا است که دبیرخانه سازمان منطقه‌ای جامعه اقیانوسیه نیز در آن قرار دارد. کد تلفنی کالدونیای جدید ۰۰۶۸۳ و پسوند اینترنتی آن nc است.

کالدونیای جدید در سال ۱۹۸۶ در فهرست مناطق غیر خودمختار سازمان ملل قرار گرفت. با توجه به اختلاف نظر در مورد باقی ماندن این جزیره در حکومت فرانسه یا استقلال آن، در نوامبر ۲۰۱۸ یک همه‌پرسی برگزار شد و اکثریت مردم این جزیره به باقی ماندن در تحت حاکمیت فرانسه رای دادند.

تقسیماتویرایش

  • Thio
  • Yaté
  • L'Île-des-Pins
  • Le Mont-Dore
  • Nouméa
  • Dumbéa
  • Païta
  • Bouloupari
  • La Foa
  • Sarraméa
  • Farino
  • Moindou
  • Bourail
  • Poya
  • Poya
  • Pouembout
  • Koné
  • Voh
  • Kaala-Gomen
  • Koumac
  • Poum
  • Belep
  • Ouégoa
  • Pouébo
  • Hienghène
  • Touho
  • Poindimié
  • Ponérihouen
  • Houaïlou
  • Kouaoua
  • Canala
  • Ouvéa
  • Lifou
  • Maré
 
سبز استان شمالی، نارنجی استان جنوبی، زرد استان جزایر لویالتی

جمعیتویرایش

بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۹۹۶ بومیان پولینزی (کاناک) این جزیره ۴۴/۶٪ از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند.[۴] ساکنان دیگر این جزیره نیز مردمانی هستند که در ۱۵۰ سال اخیر به آن کوچیده‌اند:

ساختار جمعیتیویرایش

زبانویرایش

همانند سایر مناطق فرانسه در کالدونیای جدید نیز فرانسوی زبان رسمی است. ۹۷٪ مردم بالای ۱۴ سال جزایر کالدونیای جدید قادر به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به فرانسه هستند و در حدود ۶۵٪ جمعیت بالای ۲۰ سال آن دارای تحصیلات دانشگاهی می‌باشند.[۵] ۳۷/۱٪ از مردم بالای ۱۴ سال نیز می‌توانند به یکی از ۲۸ زبان محلی این جزایر صحبت کنند.[۶]

 
فواره Celeste Noumea

مذهبویرایش

حدود ۹۰٪ اهالی کالدونیای جدید مسیحی هستند. دوسوم آن‌ها پیرو آئین پروتستان و یک‌سوم کاتولیک هستند. اقلیت مسلمان و بهائی نیز در این کشور حضور دارند.

شاخص‌های بهداشتی و جمعیتیویرایش

بیشتر این شاخص‌ها مربوط به سال ۲۰۰۵ می‌شوند:

 
خلیج لاک‌پشت

اقتصادویرایش

خاک کالدونیای جدید غنی از ذخایر زیرزمینی است، حدود یک‌چهارم ذخیره نیکل دنیا در این کشور واقع است. از این رو استخراج معادن صنعتی مهم و سودآور در این کشور است. از سوی دیگر حفر و بهره‌برداری بی‌رویه از معادن آسیب‌هایی را به اکوسیستم قدیمی و میراث طبیعی این سرزمین وارد کرده‌است.

در سال ۲۰۰۷ تولید ناخالص داخلی این کشور حدود ۸٫۸۲ میلیارد دلار آمریکا بوده که این کشور را چهارمین اقتصاد بزرگ اقیانوسیه پس از استرالیا، نیوزیلند و هاوایی می‌کند. درآمد سرانه مردم کالدونیای جدید نیز ۳۶٫۳۷۶ دلار است که پائین‌تر از استرالیا و هاوایی و بالاتر از نیوزیلند است.[۷]

صادرات کالدونیای جدید در سال ۲۰۰۷ حدود ۲٫۱۱ میلیارد دلار بوده که ۹۶٫۳٪ آن را فلزات و دیگر مواد معدنی شامل می‌شود. واردات این کشور در همین سال ۲٫۸۸ میلیارد دلار بوده که ۲۶٫۶٪ آن از فرانسه، ۱۶٫۱٪ از دیگر کشورهای اروپایی، ۱۳٪ از سنگاپور (بیشتر سوخت) ۱۰٫۷٪ از استرالیا، ۴٪ از نیوزیلند، ۳٫۲٪ از آمریکا، ۳٪ از ژاپن و ۲۲٫۷ از دیگر کشورها می‌آمده‌است.[۸]

ورزشویرایش

راگبی ۱۳ نفره ورزش ملی کالدونیای جدید است. در سال ۲۰۰۳ باشگاه‌ها و فدراسیون راگبی ۱۵ نفره این جزیره از اتحادیه راگبی جدا و به لیگ راگبی پیوستند و در نتیجه راگبی لیگ مهمترین رشته ورزشی در این جزیره شد.

تیم ملی فوتبال کالدونیای جدید نیز در مسابقات بین‌المللی فوتبال قاره اقیانوسیه شرکت می‌کند.[۹]

پانویسویرایش

  1. «World Population Prospects - Population Division - United Nations». population.un.org. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۱۲.
  2. Dunn, Michael, Angela Terrill, Ger Reesink, Robert A. Foley, Stephen C. Levinson (2005). Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History. Science 309: 2072-2075. doi:10.1126/science.1114615
  3. Ron Adams, "History (from Vanuatu)", Encyclopædia Britannica, 2006
  4. «Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). Population totale, selon la communauté par commune et Province de résidence (XLS)». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸.
  5. ) INSEE, Government of France. P9-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance du français, le sexe, par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
  6. INSEE, Government of France. P10-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance d'une langue mélanésienne et le sexe , par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
  7. «Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). Chiffres clés». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۰۹.
  8. «Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). "Bilan économique et social 2007 - Échanges Extérieurs (on page 23)» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۰۹.
  9. FIFA.com - New Caledonia joins the world football community

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش

فرانسویویرایش

انگلیسیویرایش