مختصات: ۲۰°۵۹′۳۱″جنوبی ۱۶۵°۰۱′۱۲″شرقی / ۲۰٫۹۹۲°جنوبی ۱۶۵٫۰۲°شرقی / -20.992; 165.02

کالِدونیای جدید[۱][۲][۳] (به فرانسوی: Nouvelle-Calédonie، نام‌های عامیانه: Kanaky و Le caillou) مجموعه‌ای از جزایر تحت تملک فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است. این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب باختری اقیانوس آرام قرار دارند. کالدونیای نو از جزیره اصلی (Grande Terre)، جزیره لویالتی و چند جزیره کوچک تشکیل شده‌است. جمعیت کالدونیای نو در سال ۲۰۰۷، برابر با ۲۴۰٬۴۰۰ نفر برآورد شده‌است.

کالدونیای جدید
New Caledonia
نشان ملی
سرود ملیمارسییز
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
نومئا
۴۱°۵۴′ شمالی ۱۲°۲۹′ شرقی / ۴۱٫۹۰۰°شمالی ۱۲٫۴۸۳°شرقی / 41.900; 12.483
زبان رسمی زبان فرانسوی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس‌جمهور فرانسه
نخست‌وزیر

امانوئل مکرون
ژان مارک اِرو 
مساحت
 -  مساحت ۱۸٬۵۷۵کیلومتر مربع (۱۵۴ام)
جمعیت
 -  سرشماری ۲۴۴٬۶۰۰ 
(۱۷۶م)
 -  تراکم جمعیت ۱۳‎/km۲‏ (۲۰۰م)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۰۷)
 -  مجموع ۸٫۸۲ میلیارد دلار 
 -  سرانه ۳۶٫۳۷۶ دلار 
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۳) نامعلوم 
واحد پول فرانک اقیانوسیه (XPF)
منطقه زمانی CET (ساعت جهانی+۱۱)
 -  تابستانی (DST) CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .nc
پیش‌شماره تلفنی +۰۰۶۸۳
LocationNewCaledonia.png

دریادار جیمز کوک آن را در ۱۷۷۴ نامگذاری کرد. کوه‌های این جزیره او را به یاد اسکاتلند (در لاتین: کالدونیا) می‌انداخت.

محتویات

تاریخویرایش

ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیره گینه نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند.[۴]

در حدود ۱۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال کالدونیای نو؛ موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقه بزرگی در اقیانوس آرام تأثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پلی‌نزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که کالدونیای نو را دید. کالدونیای نو در سال ۱۸۵۳ مستعمره فرانسه شد و مهاجرت گسترده از اروپا به آن نیز از نیمه دوم قرن نوزدهم آغاز شد.

نامویرایش

کالدونیا نام سرزمین اسکاتلند در زبان لاتین است. جیمز کوک دریانورد انگلیسی در سال ۱۷۷۴ وقتی برای نخستین بار جزیره اصلی کالدونیای نو را دید، این نام را به آن داد. چرا که تپه‌های آن او را به یاد کوه‌های اسکاتلند می‌انداخت. او جزیره‌ای که در شمال آن قرار داشت (وانواتو کنونی) را نیز با توجه به جزیره‌ای که در شمال اسکاتلند قرار دارد؛ «نیو هبردی» نامید[۵]

کاناکی (Kanaky) نام دیگر این جزیره است که در فرانسوی، انگلیسی و زبان‌های محلی و به‌ویژه توسط ملی‌گرایان ملانزی به‌کار می‌رود. این کلمه در زبان‌های پولینزی به معنی «انسان» یا «مردم» است.

جغرافیاویرایش

 
کالدونیای نو از فضا

این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب غربی اقیانوس آرام قرار دارند.

مساحت کالدونیای نو که از یک جزیره اصلی و تعدادی جزیره کوچک تشکیل یافته ۱۸٬۵۷۵ کیلومتر مربع (تقریباً نصف تایوان) است و برآورد رسمی ژانویه ۲۰۰۷ جمعیت آن را ۲۴۴ هزار نفر تخمین زده‌است. بزرگترین شهر و مرکز کالدونیای نو نومئا است که دبیرخانه سازمان منطقه‌ای جامعه اقیانوسیه نیز در آن قرار دارد. کد تلفنی کالدونیای نو ۰۰۶۸۳ و پسوند اینترنتی آن nc است.

کالدونیای نو در سال ۱۹۸۶ در فهرست مناطق غیر خودمختار سازمان ملل قرار گرفت. با توجه به اختلاف نظر در مورد باقی ماندن این جزیره در حکومت فرانسه یا استقلال آن احتمالاً پس از سال ۲۰۱۴ یک همه‌پرسی در این مورد برگزار خواهد شد.

تقسیماتویرایش

 
سبز استان شمالی، نارنجی استان جنوبی، زرد استان جزایر لویالتی
  • Thio
  • Yaté
  • L'Île-des-Pins
  • Le Mont-Dore
  • Nouméa
  • Dumbéa
  • Païta
  • Bouloupari
  • La Foa
  • Sarraméa
  • Farino
  • Moindou
  • Bourail
  • Poya
  • Poya
  • Pouembout
  • Koné
  • Voh
  • Kaala-Gomen
  • Koumac
  • Poum
  • Belep
  • Ouégoa
  • Pouébo
  • Hienghène
  • Touho
  • Poindimié
  • Ponérihouen
  • Houaïlou
  • Kouaoua
  • Canala
  • Ouvéa
  • Lifou
  • Maré
 
فواره celeste noumea

جمعیتویرایش

بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۹۹۶ بومیان پولینزی (کاناک) این جزیره ۴۴/۶٪ از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند.[۶] ساکنان دیگر این جزیره نیز مردمانی هستند که در ۱۵۰ سال اخیر به آن کوچیده‌اند:

ساختار جمعیتیویرایش

زبانویرایش

همانند سایر مناطق فرانسه در کالدونیای جدید نیز فرانسوی زبان رسمی است. ۹۷٪ مردم بالای ۱۴ سال جزایر کالدونیای جدید قادر به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به فرانسه هستند و در حدود ۶۵٪ جمعیت بالای ۲۰ سال آن دارای تحصیلات دانشگاهی می‌باشند.[۷] ۳۷/۱٪ از مردم بالای ۱۴ سال نیز می‌توانند به یکی از ۲۸ زبان محلی این جزایر صحبت کنند.[۸]

مذهبویرایش

حدود ۹۰٪ اهالی کالدونیای نو مسیحی هستند. دوسوم آن‌ها پیرو آئین پروتستان و یک‌سوم کاتولیک هستند. اقلیت بهائی و مسلمان پرشماری نیز در این کشور حضور دارند.

شاخص‌های بهداشتی و جمعیتیویرایش

بیشتر این شاخص‌ها مربوط به سال ۲۰۰۵ می‌شوند:

اقتصادویرایش

 
خلیج لاک‌پشت

خاک کالدونیای نو غنی از ذخایر زیرزمینی است، حدود یک‌چهارم ذخیره نیکل دنیا در این کشور واقع است. از این رو استخراج معادن صنعتی مهم و سودآور در این کشور است. از سوی دیگر حفر و بهره‌برداری بی‌رویه از معادن آسیب‌هایی را به اکوسیستم قدیمی و میراث طبیعی این سرزمین وارد کرده‌است.

در سال ۲۰۰۷ تولید ناخالص داخلی این کشور حدود ۸٫۸۲ میلیارد دلار بوده که این کشور را چهارمین اقتصاد بزرگ اقیانوسیه پس از استرالیا، نیوزیلند و هاوایی می‌کند. درآمد سرانه مردم کالدونیای جدید نیز ۳۶٫۳۷۶ دلار است که پائین‌تر از استرالیا و هاوایی و بالاتر از نیوزیلند است.[۹]

صادرات کالدونیای نو در سال ۲۰۰۷ حدود ۲٫۱۱ میلیارد دلار بوده که ۹۶٫۳٪ آن را فلزات و دیگر مواد معدنی شامل می‌شود. واردات این کشور در همین سال ۲٫۸۸ میلیارد دلار بوده که ۲۶٫۶٪ آن از فرانسه، ۱۶٫۱٪ از دیگر کشورهای اروپایی، ۱۳٪ از سنگاپور (بیشتر سوخت) ۱۰٫۷٪ از استرالیا، ۴٪ از نیوزیلند، ۳٫۲٪ از آمریکا، ۳٪ از ژاپن و ۲۲٫۷ از دیگر کشورها می‌آمده‌است.[۱۰]

ورزشویرایش

راگبی ۱۳ نفره ورزش ملی کالدونیای نو است. در سال ۲۰۰۳ باشگاه‌ها و فدراسیون راگبی ۱۵ نفره این جزیره از اتحادیه راگبی جدا و به لیگ راگبی پیوستند و در نتیجه راگبی لیگ مهمترین رشته ورزشی در این جزیره شد.

تیم ملی فوتبال کالدونیای نو نیز در مسابقات بین‌المللی فوتبال قاره اقیانوسیه شرکت می‌کند.[۱۱]

پانویسویرایش

  1. Jamejam، جام جم. «زلزله 7 ریشتری در استرالیا با هشدار سونامی». Jamejam Online. ۲۰۱۷-۱۱-۲۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۷-۰۲. 
  2. «عکس روز: از حضور رئیس‌جمهوری فرانسه در کالدونیای جدید تا آبشار شوی در دزفول». صدای آمریکا. ۲۰۱۸-۰۷-۰۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۷-۰۲. 
  3. «موافقت فرانسه با برگزاری رفراندوم خودمختاری در جزایر کالدونیای جدید». ایسنا. ۲۰۱۷-۱۱-۰۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۷-۰۲. 
  4. Dunn, Michael, Angela Terrill, Ger Reesink, Robert A. Foley, Stephen C. Levinson (2005). Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History. Science 309: 2072-2075. doi:10.1126/science.1114615
  5. Ron Adams, "History (from Vanuatu)", Encyclopædia Britannica, 2006
  6. Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). Population totale, selon la communauté par commune et Province de résidence (XLS)
  7. ) INSEE, Government of France. P9-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance du français, le sexe, par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
  8. INSEE, Government of France. P10-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance d'une langue mélanésienne et le sexe , par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
  9. Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). Chiffres clés
  10. Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). "Bilan économique et social 2007 - Échanges Extérieurs (on page 23)
  11. FIFA.com - New Caledonia joins the world football community

پیوند به بیرونویرایش