باز کردن منو اصلی

یزید یکم اموی (به عربی: یزید بن معاویة؛ (۶۰-۶۴ ه.ق) ۲۰ ژوئیه ۶۴۷ / ۲۶ الماطرون - ۱۱ نوامبر ۶۸۳ / ۶۴ حوارین، سوریه) دومین خلیفه از دودمان اموی بود.

یزید بن معاویة
خلیفهٔ مسلمین
أمير المؤمنين أبي خالد يزيد بن معاوية الأموي.png
يزيد اللعين بن معاوية بن أبي سفيان صخر بن حرب بن أمية الأموي القرشي
سلطنت ۶۰-۶۴ ه.ق ۲۸ آوریل ۶۸۰ – ۱۱ نوامبر ۶۸۳
نام کامل یزید بن معاویه بن ابی‌سفیان
القاب امیرالمؤمنین
زاده ۲۶ ه.ق ۲۰ ژوئیه ۶۴۷ (۱۱ شوال سال ۲۶ هـ)[۱]
الماطرون
درگذشته ۶۴ ه.ق ۱۱ نوامبر ۶۸۳ (۱۵ ربیع‌الاول سال ۶۴ هـ)[۱] (۳۶ سال)
حوارین سوریه
مدفن قبرستان باب‌الصغیر
بعد از معاویه یکم
قبل از معاویه دوم
همسر فاخته بنت ابی‌هاشم
ام‌کلثوم بنت عبدالله
فرزندان معاویه
خالد
عاتکه
سلسله خلافت امویان
پدر معاویة بن ابی‌سفیان
مادر میسون بنت بحدل کلبی[۱]

محتویات

خلافت

یزید پس از مرگ معاویه در نیمه دوم رجب سال ۶۰ اعلام خلافت کرد و در نامه‌ای به ولید بن عتبه حاکم مدینه از او خواست که از حسین بن علی، عبدالله بن زبیر و عبدالله بن عمر برای او بیعت بگیرد. اجرای خواست یزید با موانع زیادی روبرو شد و اعلام خلافت او اعتراضات بسیاری در بین مسلمانان شکل گرفت. علاوه بر این سه تن تعداد دیگری از جمله عبدالرحمن بن ابی بکر، اصحاب پیغمبر، خوارج و شیعیان عراق خلافت موروثی را خلاف سنت پیغمبر و سیرهٔ خلفای راشدین می‌دانستند.

حسین بن علی اعلام کرد که خلافت یزید بر خلاف اسلام و قرارنامهٔ صلح برادرش حسن است و از بیعت با یزید سر باز زد. عبدالله بن عمر گفت که اگر قرار بود خلافت از پدر به پسر برسد من الآن پس از پدرم خلیفه بودم و بدین ترتیب ادعای خلافت هم کرد. عبدالله بن زبیر در مکه از اطاعت از یزید سرباز زد و به دعوت علیه حکومت یزید پرداخت. در میان همهٔ مخالفان یزید، فقط برای دفع قیام حسین بن علی و عبدالله بن زبیر به خشونت گرایید و منجر به واقعه کربلا شد.

حمله به کعبه

جنگ میان سپاه حصین بن نمیر و یاران عبدالله بن زبیر ابتدا در بیرون شهر مکه انجام شد. پس از کشته شدن تعداد زیادی از افراد عبدالله بن زبیر وی به داخل شهر مکه پناهنده شد. سپاه حصین بن نمیر بیش از دو ماه، شهر مکه را به محاصره خود درآوردند و در طی همین مدت بود که خانه کعبه را با منجنیق، سنگ زدند و در خانه کعبه آتش افروختند.

سرانجام در اوایل ماه ربیع‌الثانی سال ۶۴ هـ. ق با مرگ یزید و اطلاع حصین بن نمیر و یارانش، آن‌ها به محاصره شهر مکه خاتمه دادند.[۲]

زندگی

در اواسط دهه سوم زندگی، یزید چاق و فربه شده بود و شکار را به حکومت داری ترجیح می‌داد. وی همیشه با خود یک میمون داشت و عاشق وقت گذارنی با دختران آوازه خوان بود. میخواری از دیگر عادت یزید بود.[۳]

اشعار

یزید اشعاری نیز دارد [نیازمند منبع] برخی بر این باورند که مصرع بیت اول شعر حافظ از یزید اقتباس شده، بیتی که به یزید منتسب کرده‌اند چنین است:

أنا المسموم ما عندی بتریاقٍ ولا راقٍ أدر کأسا و ناولها ألا یا أیها الساقی[۴]

و غزل حافظ این چنین:

الا یا ایّها السّاقی ادرکاساً و ناولها که عشق آسان نمود اوّل ولی افتاد مشکلها

مرتضی مطهری[۵] و شهریار[۶] از جمله افرادی هستند که این بیت را منتسب به یزید بن معاویه دانسته‌اند. کاتبی نیشابوری نیز در اینباره چنین گفته‌است:

عجب در حیرتم از خواجه حافظ به نوعی کش خرد زان عاجز آید
چه حکمت دید در شعر یزید او که در دیوان نخست از وی سراید
اگر چه مال کافر بر مسلمان حلال است و در او قیلی نشاید
ولی ازشیرعیبی بس عظیم است که لقمه از دهان سگ رباید

درگذشت

یزید بن معاویه در اطراف دمشق به علت برخورد پاره‌سنگی که از منجنیقی پرتاب شده بود و به یک طرف صورت وی برخورد کرده بود به بیماری‌ای مبتلا شد و این بیماری مرگ وی را در چهاردهم ربیع‌الاول سال ۶۴ قمری به همراه داشت. پس از آن، وی در قبرستان باب‌الصغیر که در حوالی همان شهر است دفن گردید. طبق وصیّتش، پسرش معاویه دوم بعد از او به خلافت رسید.[۷]

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Ibn Hajar Al-Asqalani, Ahmad bin Ali. Lisan Al-Mizan: Yazid bin Mu'awiyah.
  2. خبرگزاری فارس. «زمانی که خدا با صاعقه مکه را از حمله یزید نجات می‌دهد».
  3. Weston, Mark (2008-07-28). Prophets and Princes: Saudi Arabia from Muhammad to the Present. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-18257-4. Retrieved 2 October 2016.
  4. کتابخانه طهور
  5. [عرفان حافظ؛ مجموع ۵ کنفرانس سال ۱۳۵۰ در دانشکدهٔ الهیات و معارف دانشگاه تهران، چاپ ۲۲، ص۳۸]
  6. [حافظ به روایت شهریار، به اهتمام ابوالفضل علی محمدی، دکتر حسن ذوالفقاری، نشر چشمه، چاپ اول]
  7. محمد جواد نجفی، ستارگان درخشان، ج ۹، ص ۹.

منابع

Wikipedia contributors, "Yazid I,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=82605305 (بازبینی ۲۵ اکتبر ۲۰۰۶).

  • تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج ۷ صص ۳۱۲۱–۳۱۱۷.
  • کامل ابن اثیر، ترجمه عباس خلیلی، ج ۳، صص ۲۶۰–۲۵۸.
  • تاریخ سیاسی اسلام دکتر حسن ابراهیم حسن، ترجمه ابوالقاسم پاینده، صص ۳۵۴–۳۵۲.

پیوند به بیرون

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد یزید اطلاعات بیشتری بیابید.


  در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
  در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار