الفبای گوتی

الفبای گوتی الفبایی بود که برای نوشتن زبان گوتی در قرن چهارم میلادی توسط اولفیلاس به هدف ترجمه انجیل ایجاد شد.[۱] این الفبا براساس الفبای یونانی است که بدان تعدادی حرف جدید برای واج‌های گوتی افزوده شده‌است.

گوتی
Wulfila bibel.jpg
نوعالفبا
زبان‌هازبان گوتی
دورهٔ زمانیاز حدود ۳۵۰ تا ۶۰۰ میلادی
سامانهٔ مادر
الفبای یونانی تکمیل توسط الفبای لاتین و احتمالاً خط رونی (سوال‌برانگیز)
  • گوتی
ایزو ۱۵۹۲۴Goth, 206
جهتچپ به راست
مخفف یونیکدGothic
دامنه یونیکدU+10330–U+1034F

حروفویرایش

در پایین جدول حروف گوتی ارائه شده‌است. دو حرف þ و ƕ در نویسه‌گردانی در انگلیسی امروز کاربرد ندارند.

حرف برابر انگلیسی مقایسه نام گوتی نام رونی راهنما:IPA ارزش عددی مرجع عددی
  𐌰 a آلفا aza <*ans "آسیر" or asks "زبان گنجشگ" *ansuz /[[|a, a:]]/ 1 &#x10330;
  𐌱 b بتا bercna <*bairka "توس" *berkanan /[[|b]]/ [b, β] 2 &#x10331;
  𐌲 g گاما geuua <giba "gift" *gebō /[[|ɡ]]/ [ɡ, ɣ, x]; /[[|n]]/ [ŋ] 3 &#x10332;
  𐌳 d دلتا، D daaz <dags "day" *dagaz /[[|d]]/ [d, ð] 4 &#x10333;
  𐌴 e اپسیلون eyz <aiƕs "horse" or eiws "سرخدار" *eihwaz, *ehwaz /[[|e:]]/ 5 &#x10334;
  𐌵 q   (استیگما), کاپا quetra <*qairþra ? or qairna "millstone" (see *perþō) /[[|kʷ]]/ 6 &#x10335;
  𐌶 z زتا ezec <(?)[۲] *algiz /[[|z]]/ 7 &#x10336;
  𐌷 h اتا haal <*hagal or *hagls "hail" *haglaz /[[|h]]/, /[[|x]]/ 8 &#x10337;
  𐌸 þ (th) فی، پسی thyth <þiuþ "good" or þaurnus "thorn" *thurisaz /[[|θ]]/ 9 &#x10338;
  𐌹 i یوتا iiz <*eis "ice" *īsaz /[[|i]]/ 10 &#x10339;
  𐌺 k کاپا chozma <*kusma or kōnja "pine sap" *kaunan /[[|k]]/ 20 &#x1033A;
  𐌻 l لامبدا laaz <*lagus "sea, lake" *laguz /[[|l]]/ 30 &#x1033B;
  𐌼 m مو manna <manna "man" *mannaz /[[|m]]/ 40 &#x1033C;
  𐌽 n نو noicz <nauþs "need" *naudiz /[[|n]]/ 50 &#x1033D;
  𐌾 j G, ᛃ gaar <jēr "year" *jēran /[[|j]]/ 60 &#x1033E;
  𐌿 u uraz <*ūrus "نیاگاو" *ūruz /[[|ʊ]]/, /[[|u:]]/ 70 &#x1033F;
  𐍀 p پی pertra <*pairþa ? *perþō /[[|p]]/ 80 &#x10340;
  𐍁 قوپا 90 &#x10341;
  𐍂 r R reda <*raida "wagon" *raidō /[[|r]]/ 100 &#x10342;
  𐍃 s S sugil <sauil or sōjil "sun" *sôwilô /[[|s]]/ 200 &#x10343;
  𐍄 t تاو tyz <*tius "the god تیر" *tīwaz /[[|t]]/ 300 &#x10344;
  𐍅 w اوپسیلون uuinne <winja "field, pasture" or winna "pain" *wunjō /w/, /y/ 400 &#x10345;
  𐍆 f واو، F fe <faihu "cattle, wealth" *fehu /[[|ɸ]]/ 500 &#x10346;
  𐍇 x خی enguz <*iggus or *iggws "the god Yngvi" *ingwaz /[[|x]]/? 600 &#x10347;
  𐍈 ƕ (hw) تتا uuaer <*ƕair "kettle" - /[[|hʷ]]/ 700 &#x10348;
  𐍉 o اومگا، امیکرون، utal <*ōþal "ancestral land" *ōþala /[[|o:]]/ 800 &#x10349;
  𐍊 سمپی (سمپی) 900 &#x1034a;

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. According to the testimony of the historians Philostorgius, Socrates of Constantinople and Sozomen. Cf. Streitberg (1910:20).
  2. Zacher arrives at *iuya, *iwja or *ius, cognate to ON ȳr, OE īw, ēow, OHG īwa "yew tree", though he admits having no ready explanation for the form ezec. Cf. Zacher (1855:10-13).