باز کردن منو اصلی

فارسی۱ (Farsi1، با آوایش: فارسی‌وان) یک شبکهٔ تلویزیونی فارسی‌زبان بود که دفتر اصلی آن در استودیو سیتی در دبی قرار داشت و روی ماهوارهٔ یاه‌ست برنامه پخش می‌کرد.[۲][۳][۴] این شبکه از مرداد ۱۳۸۸ اقدام به پخش سریال‌های خارجی با دوبلهٔ فارسی کرد و در ایران مورد توجه مخاطبان قرار گرفت. مدیر ارشد اجرایی (ریاست) شبکه، سعد محسنی بود و سینا ولی‌الله به عنوان مدیریت این شبکه با گروه موبی همکاری می‌کرد.[۵] کار دوبلهٔ سریال‌های فارسی۱ توسط استودیوهای مستقل به صورت پیمان‌کاری در مراکز گوناگون منطقه انجام می‌شد.[۶]

فارسی۱
راه‌اندازی‌شده۱ اوت ۲۰۰۹
بسته‌شده۳۱ دسامبر ۲۰۱۶
متعلق بهنیوز کورپوریشن
گروه رسانه‌ای موبی
قالب تصویرSDTV
شعارهمیشه آشنا، همیشه با شما
کشور امارات متحده عربی
زبانفارسی
گسترهٔ پخشخاورمیانه
دفترهای مرکزیهنگ کنگ[۱]
وبگاهwww.farsi1.tv
در دسترس‌بودن
ماهواره‌ای
یاه‌ستV-11958-27500-7/8
کابل

فارسی۱ سرمایه‌گذاری مشترک گروه موبی و کمپانی نیوز کورپوریشن بود.[۷] گروه موبی در سال ۲۰۰۲ توسط سعد محسنی، استرالیایی افغان‌تبار، و خواهر و دو برادرش تأسیس شد.[۸]

آغازویرایش

مجموعهٔ رسانه‌ای استار در ۲۳ دسامبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که اوایل سال ۲۰۰۹ کانال تلویزیونی سرگرم‌کننده‌ای به زبان فارسی راه‌اندازی خواهد کرد. مسئولان گروه استار، هدف از راه‌اندازی کانال تلویزیونی به زبان فارسی را پخش برنامه برای مخاطبان فارسی زبان در سراسر آسیا اعلام کردند. بیشتر مخاطبان فارسی‌زبان در ایران، افغانستان و تاجیکستان زندگی می‌کنند، اما استار دفتر بازاریابی و فروش کانال فارسی‌زبان خود را در شهر دبی در امارات عربی متحده قرار داده‌بود.[۹] این شبکهٔ تلویزیونی با همکاری گروه استار تی‌وی ایژا و گروه رسانه‌ای موبی اداره می‌شد.[۱۰][۱۱]

مالکیتویرایش

فارسی۱ سرمایه‌گذاری مشترک گروه موبی و کمپانی نیوز کورپوریشن بود.[۷] گروه موبی در سال ۲۰۰۲ تأسیس شده‌است.[۸] برپایهٔ آمار ژوئیه ۲۰۱۰ روپرت مرداک حدود ۱۲٪ از سهام نیوزکورپ را در اختیار دارد که این سهام شامل ۳۸٪ از سهام رای‌دهندهٔ کمپانی نیز می‌شود.[۱۲]

برنامه‌هاویرایش

شبکه فارسی۱ به پخش برنامه‌های سرگرم‌کننده و فعالیت‌های فرهنگی می‌پرداخت از جمله سریال‌ها، برنامه‌های پزشکی، گفتگوی تلویزیونی، برنامه‌های نمایشی با موضوع حقوق زنان، آموزش‌های پزشکی، حفاظت از محیط زیست، موضوعات اجتماعی و فرهنگی، آسیب‌های مهاجرت غیرقانونی و غیره. برخی از این برنامه‌ها به صورت دوبله شده پخش می‌شدند.[۱۰] تعداد قابل توجهی از سریال‌های با کیفیت آمریکایی پخش شده از این شبکه مانند یقه سفید تولید شده توسط فاکس تلویژن زیر مجموعه نیوز کورپوریشن یکی از شرکت‌های سرمایه‌گذار فارسی۱ هستند. پخش مرتب موزیک‌ویدئوهای منتخب رادیو جوان در بین برنامه‌ها و دعوت از چهره‌های سرشناس در برنامه چندشنبه با سینا نیز از دیگر فعالیت‌های این شبکه بود.

برخی برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگیویرایش

ساخت خود شبکهویرایش

ردیف نام کشور توضیحات
۱ رؤیای شیرین  
۲ سه نقطه‌ها   انیمیشن کوتاه
۳ یادداشت‌های شهرزاد   انیمیشن کوتاه
۴ چندشنبه با سینا   سبک برنامه لیت نایت شو
۵ آشپزخانه آریانا   آشپزی
۶ جی وان   موسیقی
۷ تازه‌های هالیوود   اخبار دنیای هالیوود

سانسور و پارازیتویرایش

در برخی مناطق کشور از جمله تهران، شیراز، مشهد، اصفهان و تبریز این فرکانس دارای پارازیت بود. وبگاه اینترنتی فارسی۱ از طرف جمهوری اسلامی فیلتر شده‌بود.[۱۰]

در آغاز تابستان سال ۱۳۸۹ ارسال پارازیت روی فرکانس فارسی ۱ به همراه چند شبکهٔ دیگر فارسی‌زبان آغاز شد. مسئولین این شبکه ابتدا فرکانس دیگری را روی ماهوارهٔ هاتبرد ارائه دادند اما آن فرکانس نیز پارازیت به خود دید، تا اینکه شبکهٔ فارسی۱ مجبور شد به ماهوارهٔ یوتل‌ست نقل مکان کند. شبکه فارسی وان در ماهواره یوتل ست w3a با فرکانس ۱۱۲۲۱ سیمبل ریت ۲۷۵۰۰ قابل دریافت بود.[نیازمند منبع]. بعدها این شبکه در ماهوارهٔ یاه ست قابل مشاهده بود.

سریال‌های پخش شدهویرایش

سریال‌های کره‌ای   سریال‌های آمریکایی  سریال‌های آمریکای لاتین سریال‌های ایتالیایی   سریال‌های ترکیه‌ای   دیگر سریال‌های اروپایی هندوستانالگو:Country data Ind
همسر یا دردسر حصار چوبی ویکتوریا مرد مُرده آرزوی عروسک پارچه‌ای رازهای پنهان   جدایی ناپذیر
عشق من، سام سون جسور و زیبا مونس و مونس پیمان خونین اسمش را فریحا گذاشتم انتخاب آخر  
خواهر دوست داشتنی من شوی اپرا کارتل واحد ضد مافیا سعید و شورا جیمی الیور و دوستان  
ققنوس هنوز وایسادیم همسایه‌ها حریم شکسته رز سیاه
همسر من بی‌نظیره فرار از زندان عشق و ترس الیسا وادی گرگ‌وها
افسانهٔ افسونگر آشنایی با مادر تاوان شیطان می‌داند
رویاهای شیشه‌ای/

49 روز

۲۴ الیسا کجاست
باران دروغ دارما و گریگ سفری دیگر
با من بمان ریبا نقاب آنالیا
مجردها دنیای مالکوم همسان
هر چه بادا باد چشم عزیزم اوالونا
در آرزوی ازدواج مردان هرج و مرج اُرورا
ماهی تنگ بلور خانواده مدرن پشت درهای بسته
آتش بازی یقه سفید ترسا
دو چهره توسعه ناتمام تقدیر
وسوسه معجزه کوچک در جستجوی پدر
کافه پرنس مهره سوخته طلسم زیبا
ملکه سوندوک روباه ‏(en)
هزاران بوسه داستان زندگی هوپ
قلب زرد استخوان‌ها
زندگی درخشان جاذبه
شعله‌های هوس سرزمین مادری
بانوی طوفان خانه مد
شب به شب پشت دروازه‌ها
عشق بهشتی تماس
دلم برات تنگ شده بیداری

هرگز تسلیم نمیشوم (ترکیه)، عشق و رقص(برزیل)" سریال عشق و رقص از شبکه زمزمه پخش شد.

آخرین برنامه‌هایی که پخش می‌شدویرایش

بازخورد در ایرانویرایش

فارسی۱ کار خود را از مرداد ۱۳۸۸ آغاز کرد و در ایران مورد استقبال و توجه بسیار قرار گرفت.[۱][۲۱][۲۲] به گزارش دویچه وله، برخی از کارشناسان فرهنگی وابسته به دولت ایران این شبکه را «صهیونیستی» و با اهداف «هولناک» تشریح کردند و به باور آنان این شبکه توانسته‌بود با مجموعه‌هایی عامه‌پسند و با استفاده از چاشنی‌هایی چون زنان و دختران زیبارو و داستان‌هایی عاشقانه در جذب مخاطبان موفق شود و تماشاگری را که در پی نوعی سرگرمی برای رهایی از دغدغه‌ها و خستگی‌های کار و زندگی اجتماعی بود، به دنبال خود بکشاند. در همین حال ناتوانی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در جذب مخاطبان و بی‌اعتمادی عمومی نسبت به این رسانه نیز بر نگرانی‌های حکومت ایران افزوده بود.»[۱]

حتی در بخش نامه‌های ارسالی به مدارس جمهوری اسلامی ایران در مقاطع ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان نیز, تأکید بر صهیونیستی بودن این شبکه در قالب پوسترها و نگاره‌هایی دیده میشد.

از دیدگاه خبرگزاری‌های داخل ایرانویرایش

عدم توفیق و نبود راهبردی از پیش تعیین‌شده برای جذب مخاطب توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز مزید بر علت نگرانی دولت و حکومت ایران شده‌است.[۲۱][۲۲][۲۳] در نشست برگزارشده «مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام»، دلیل عمده را «ضعف عملکرد صدا و سیما» عنوان کردند[۲۴] و کارگردانان عملکرد این سازمان در حوزه سریال را مورد اعتراض قرار دادند.[۲۵] ابراهیم رها در مقاله طنزی در روزنامه اعتماد این موضوع را دستمایهٔ کارش قرار داده‌است.[۲۶] عزت‌الله ضرغامی رئیس صدا و سیما و نشریه همشهری جوان این انتقادات را رد کردند.[۲۷][۲۸] در گزارشی از رادیو زمانه که شهرنوش پارسی پور آن را تهیه کرده‌است، دلایلی برای علاقه‌مندی بینندگان به تماشای سریال‌های تلویزیونی این شبکه آورده شده‌بود.[۲۹] گفته شده که خواستن برقراری ارتباط با جهان به زبان فارسی از دلایل این علاقه‌مندی بود، کسانی که دوست داشتند دنیایی را ببینند که به دنیای خودشان شباهت داشت و نمی‌خواستند ایرانی را ببینند که شباهتی به ایران واقعی شان نداشت .(اشاره به نوع برنامه‌هایی که از تلویزیون داخلی ایران پخش می‌شود). از دیگر مزیت‌های سریال‌های فارسی وان که در این گزارش آورده شده این بود که با اینکه این سریال‌ها در داخل کشور ایران تولید نمی‌شد، اما از کشورهایی بودند (آمریکای لاتین و کره جنوبی) که مردم ایران هیچ کینه‌ای از آن‌ها به دل نداشتند و با خیال راحت به تماشای آن‌ها می‌نشستند.

  • در ماه رمضان سال ۱۳۹۳ سریالی تحت عنوان «هفت سنگ» از تلویزیون ایران پخش شد که منتقدان آن را کپی سریال «خانواده مدرن» عنوان کردند که پیش از آن از شبکه فارسی وان پخش شده بود.[۳۰]

منتقدانویرایش

استقبال از این شبکه در میان مسئولان ایران نگرانی‌هایی ایجاد کرده‌بود،[۱] اگرچه هنوز در این مرحله کار نظرسنجی، تحلیل مخاطبان و بررسی اثر این شبکه صورت نگرفته و نظر کارشناسان در حد تخمین بود.[۲۱] بعداً حسن عباسی، رئیس مرکز بررسی‌های دکترینال امنیت بدون مرز، عنوان کرد «ما این سریال‌ها را از منظر جامعه‌شناختی و روان‌شناختی و سایر مبانی آن بررسی کردیم، این برنامه‌ها و شبکه‌ها یک تب و موج است و این تب و موج در کمتر از یک سال آینده فروکش خواهد کرد.» «بنده با این نظر که این نوع شبکه‌ها با محتوای کنونی می‌توانند در راستای بسترسازی برای انقلاب نرم وارد عمل شوند، موافق هستم اما نمی‌توان عملکرد این شبکه‌ها را در راستای انقلاب مخملی قلمداد کرد.» و «بنده معتقد نیستم که این امر به فروپاشی خانواده‌ها منجر شود». او عامل جذابیت آن‌ها را عشق‌های ضربدری و مثلثی دانست بنابراین راه‌اندازی شبکه خصوصی در ایران راه مناسبی برای مقابله با این شبکه نبود.[۳۱] او در برنامه دیروز، امروز، فردا این شبکه را زمینه‌ساز «زنای ذهنی» خواند.[۳۲] پیش از آن، وبگاه الف این شبکه را «سومین حلقه از صف جدید مبارزه علیه تولیدات رسانه‌ای فرهنگی ایران پس از ام‌بی‌سی پرشیا و تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی» نامید.[۳۳] برخی کارشناسان فرهنگی نزدیک به دولت این شبکه را صهیونیستی، و مقدمه تهاجم فرهنگی، درصدد تغییر باورهای دینی و اعتقادی مردم،[۳۱] ترویج خانواده‌های بی‌سامان، عادی جلوه دادن خیانت همسران و رابطه جنسی دختر و پسر پیش از ازدواج می‌دانستند.[۱][۲۲][۳۴] علی گرانمایه‌پور، کارشناس مسائل رسانه‌های گروهی معتقد بود در این میان مردم شهرستان‌ها و قشر کم‌سواد جامعه تأثیرپذیرتر هستند.[۲۱]

 
تصویری از صفحه اصلی وب‌گاه پس از هک

از دیدگاه این منتقدین، این شبکه ظاهراً برای مردم فارسی زبانان تاجیکستان، افغانستان و ایران، اما در اصل با تمرکز خاص روی مردم ایران جهت برنامه درازمدتِ تهاجم، انتخاب محتوای سریال‌هایش را با دقت و وسواسی خاص انجام می‌داد؛[۲۲][۳۵] چنانچه برای سرعت‌بخشی به پخش، کیفیت دوبله تحت شعاع قرار گرفته بود.[۲۲] این کارشناسان آنونس‌ها و وله‌های قوی این شبکه را نیز هدفمند دانسته‌بودند.[۳۵] رضا سیف‌پور در وب‌گاه تابناک نوشته بود: «... وله‌های خاص غالباً با رنگ‌های صورتی از ویژگی‌های دیگر برنامه‌های این شبکه‌است… رنگ صورتی خصوصاً آنجا که در کنار رنگ‌های تیره قرار می‌گیرد از رنگهای ویژه و مورد توجه شبکه‌های پورنو بوده… به خصوص در مجاورت رنگ تیره برانگیزاننده حس و غریزه جنسی در مخاطب است.»[۲۲] عبدالله بیچرانلو، نویسندهٔ نشریهٔ پگاه حوزه، پخش اذان در ماه رمضان را برای جذب حداکثر مخاطب و ایجاد احساس نزدیکی فرهنگی با مخاطب؛ و پخش درام‌های کره‌ای را یک «دام» برای ترغیب مخاطب به دیدن دیگر برنامه‌ها می‌دانست.[۳۵] مدیرکل آسیبهای اجتماعی قوه قضاییه نیز ۱۵ درصد از طلاق‌های صورت گرفته، را متأثر از برنامه‌های شبکه فارسی وان می‌دانست.[۳۶]

در آبان ۱۳۸۹ ارتش سایبری ایران وبسایت تلویزیون فارسی ۱ را به همراه تعداد زیادی از وبسایت‌های مرتبط با گروه موبی از جمله تلویزیون طلوع، تلویزیون لمر، رادیو آرمان و … را هک کرد.[نیازمند منبع]

پایان فعالیتویرایش

این شبکه در سال ۱۳۹۵ (شمسی) به خواست خود تعطیل شد.[۳۷] پیش از آن در مجموعه چندشنبه با سینا گفته شد که قسمت بعدی این برنامه به علت تعطیلی فارسی۱ پخش نخواهد شد.[نیازمند منبع]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ محسنی، مهدی؛ قهاری، کیواندخت (۶ فوریهٔ ۲۰۱۰). «نگرانی از نفوذ «فارسی یک» در جامعه ایران». دویچه وله. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۱۰.
  2. فارسی ۱ در کجا مستقر است؟
  3. چرا کانال فارسی ۱ از هات برد پخش می‌شود نه از ماهواره‌های دیگری مثل نیل ست؟
  4. Saad Mohseni, Afghanistan’s first media mogul : The New Yorker
  5. «Bio - Sina Valiollah».
  6. [۱]
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ مالک فارسی ۱ کیست؟
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ mobygroup.com - About Us
  9. مردمک
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ «وبگاه فارسی۱».
  11. ویکی‌پدیا
  12. BSkyB shares rocket on News Corp's all-cash offer | Business
  13. «CHAND SHANBEH — Sina Valiollah».
  14. «چند شنبه فصل سوم». فارسی۱.
  15. «به نام زن». فارسی وان.
  16. «پروژه به نام زن». فارسی وان.
  17. «سهم تو در حفاظت از درختان». فارسی وان رسمی در یوتیوب.
  18. «از دکتر آز بپرسید». فارسی وان.
  19. «سفر». فارسی 1.
  20. وبگاه فارسی 1
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ ۲۱٫۳ پدرام، نگاه (۱۳ خرداد ۱۳۸۹)، «باید حرکت کرد/تأثیرگذاری پنهان: گفتگو با دکتر علی گرانمایه‌پور، استاد و کارشناسی رسانه‌های جمعی در مورد شبکه تلویزیونی فارسی‌وان»، روزنامه همشهری (شماره ۵۱۳۵)، ص. صفحه ۸
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ ۲۲٫۳ ۲۲٫۴ ۲۲٫۵ سیف‌پور، رضا (۴ بهمن ۱۳۸۸). «فارسی ۱ و هجوم به ارزش‌های اخلاقی». وبگاه تابناک. دریافت‌شده در ۷ فروردین ۱۳۸۹.
  23. فرخی؛ احمدرضا (۳۰ دی ۱۳۸۸). ««فارسی یک» ها، منفذ یا معضل!». وب‌گاه تابناک. دریافت‌شده در ۷ فروردین ۱۳۸۹.
  24. «نقش صداوسیما در رونق «فارسی وان»». تابناک. ۹ تیر ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۳۰ تیر ۱۳۸۹.
  25. روزنامه همشهری (شماره ۵۱۳۵)، ص. صفحه ۲۱، ۱۲ خرداد ۱۳۸۹ پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); از |مقاله= صرف‌نظر شد (کمک)
  26. رها، ابراهیم (۵ اسفند ۱۳۸۸«چی ما؟ چی ما؟ صدا و سیمای ما؟»، روزنامه اعتماد (شماره ۲۱۸۲)، ص. صفحه ضمیمه، ... سریال‌هات اینقدر جذابه که مردم همه تحت تأثیر فارسی‌وان، فارسی رو با لهجه تاجیک حرف می‌زنن. راستی عزت، ویکتوریا بالاخره دوباره با شوهر سابقش ازدواج کرد یا نه؟ ضرغامی جواب داد: من ویکتوریا نمی‌بینم. نه از قیافهٔ تاتیانا خوشم میاد نه از رفتار جرنیمو.
  27. «شبکه‌های فارسی‌زبان خارج رقیب چندانی برای ما نیستند». جام جم آنلاین. ۰۵ تیر ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۱ مرداد ۱۳۸۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  28. همشهری جوان، سال ششم (شماره ۲۶۹)، ص. صص ۳۰–۳۵، ۲۶ تیر ۱۳۸۹ پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  29. رادیو زمانه، مجموعه‌های تلویزیونی فارسی وان، شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۰.
  30. «کپی‌برداری از فارسی وان در سیمای ملی! +عکس». جام نیوز.
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ «دکتر حسن عباسی: فارسی وان در پی از بین بردن بنیه اعتقادی جامعه است». نورپورتال. ۲۳ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۳۸۹.
  32. «حسن عباسی در شبکه سوم: «زنای ذهنی» مشکل امروز جامعه است». خبرآنلاین. ۲۱ تیر ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۳۰ تیر ۱۳۸۹.
  33. «روپرت مرداک رقیب جدید صدا و سیمای ایران». وبگاه الف. ۱۸ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۷ فروردین ۱۳۸۹.
  34. فدایی، زهرا (۲۲ مرداد ۱۳۸۸). «خیانت، جنایت و بی‌بندوباری در شبکهٔ نوظهور فارسی۱؛ طلسم سریال‌های غربی با دوبله فارسی». پایگاه خبری تحلیلی فرارو. دریافت‌شده در ۷ فروردین ۱۳۸۹.
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ ۳۵٫۲ بیچرانلو، عبدالله (۲۲ دی ۱۳۸۸). «نگاهی به تهدیدها و تبعات فرهنگی شبکه ماهواره‌ای فارسی وان برای خانواده ایرانی». خبرگزاری فارس (به نقل از نشریه پگاه حوزه شماره ۲۷۴). دریافت‌شده در ۷ فروردین ۱۳۸۹.
  36. « ۱۵ درصد طلاق‌ها به‌خاطر این شبکه»
  37. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/10/13/1285361/چرا-شبکه-های-ماهواره-ای-تعطیل-می-شوند

پیوند به بیرونویرایش