باز کردن منو اصلی

فهرست کلان‌شهرهای ایران

کشور ایران هم‌اکنون دارای ۱۸ کلان‌شهر است، که شامل ۹ کلان شهر رسمی و ۹ کلان شهر غیررسمی[۱] می‌باشد. فهرست این کلان‌شهرها همراه با جمعیت آن‌ها به شرح زیر است:[۲][۳][۴][۵][۶][۷]

محتویات

کلانشهرهای ایرانویرایش

رتبه نام شهر نام استان جمعیت (۱۳۹۰) جمعیت (۱۳۹۵) تصویر
۱ تهران[۸] تهران ۸٬۱۵۴٬۰۵۱ ۸٬۶۹۳٬۷۰۶  
۲ مشهد[۹] خراسان رضوی ۲٬۷۴۹٬۳۷۴ ۳٬۰۰۱٬۱۸۴  
۳ اصفهان[یادداشت ۱][۸][۱۰][۱۱] اصفهان ۱٬۷۵۶٬۱۲۶ ۱٬۹۶۱٬۲۶۰  
4 تبریز[۸] آذربایجان شرقی ۱٬۷۳۳٬۰۳۳
۱٬۷۷۳٬۰۳۳
 
5 شیراز[۸] فارس ۱٬۷۱۲٬۷۴۵ ۱٬۸۶۹٬۰۰۱  
6 کرج[۸] البرز ۱٬۶۱۴٬۶۲۶ ۱٬۵۹۲٬۴۹۲  
۷ اهواز[۸] خوزستان ۱٬۲۱۲٬۰۲۱ ۱٬۴۸۶٬۷۸۸  
۸ قم[۸] قم ۱٬۰۷۴٬۰۳۶ ۱٬۲۰۱٬۱۵۸  
۹ کرمانشاه[۸] کرمانشاه ۸۵۱٬۴۰۵ ۹۴۶٬۶۵۱  
۱۰ ارومیه[۸] آذربایجان غربی ۶۶۷٬۴۹۹ ۷۳۶٬۲۲۴  
۱۱ رشت[۸] گیلان ۶۳۹٬۹۵۱ ۶۷۹٬۹۹۵  
۱۲ زاهدان[۸] سیستان و بلوچستان ۵۶۰٬۷۲۵ ۵۸۷٬۷۳۰  
۱۳ همدان[۸] همدان ۵۲۵٬۷۹۴ ۵۵۴٬۴۰۶  
۱۴ کرمان[۸] کرمان ۵۳۴٬۴۴۱ ۵۳۷٬۷۱۸  
۱۵ یزد یزد ۴۸۶٬۱۵۲ ۵۲۹٬۶۷۳  
۱۶ اردبیل اردبیل ۴۸۲٬۶۳۲ ۵۲۹٬۳۷۴  
۱۷ بندرعباس هرمزگان ۴۳۵٬۷۵۱ ۵۲۶٬۶۴۸  
۱۸ اراک[یادداشت ۲][۱۲][۱۳] مرکزی ۵۲۶٬۱۸۲ ۵۲۰٬۹۴۴  

ابهام در تعریف کلان‌شهرویرایش

در تعریف بین‌المللی کلانشهر که توسط سازمان ملل متحد آورده شده کلان‌شهر یا مادر شهر به شهرهایی گفته می‌شود که بیش از ۴ میلیون نفر جمعیت داشته باشند. از این رو از دیدگاه تعریف بین‌المللی در ایران تنها شهر تهران به عنوان کلان‌شهر شناخته می‌شود. درعین حال همان‌طور که تعریف مفهوم شهر در کشورهای مختلف متفاوت می‌باشد، تقسیم‌بندی انواع شهرها نیز برحسب سطح فعالیت‌ها، میزان جمعیت پذیری و حوزه نفوذ شهر در کشورهای گوناگون با یکدیگر یکسان نیست.[۱۴] اما در ادبیات رایج کشور ایران اصطلاح کلان‌شهر معادل مادرشهر (متروپلیس) است و به شهرهایی اطلاق می‌شود که حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته و واجد مرکزیتی اقتصادی - سیاسی که در مقیاس ناحیه‌ای یا ملی از موقعیتی مرکزی برخوردار باشد.[۱۵] تعریف کلانشهر در سال ۱۳۸۷ توسط محمد سعیدی‌کیا وزیر وقت مسکن و شهرسازی در شورای عالی شهرسازی و معماری اصلاح شد و طبق آن شهرهای با جمعیت بیش از ۵۰۰ هزار نفر کلان‌شهر محسوب می‌شوند.[۱۶] به دلیل نداشتن تعریف حقوقی واحد از کلان‌شهر در ایران فقط شهرهای بالای یک میلیون نفر می‌توانند از مزایای قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری شهرهای زیر یک میلیون نفر می‌توانند به صورت قانونی و رسمی کلان‌شهر شوند اما نمی‌توانند از قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. در حال حاضر شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، کرج، شیراز، تبریز، قم و اهواز به صورت رسمی کلان‌شهر محسوب می‌شوند.[۱۷]

جستارهای وابستهویرایش

یادداشت‌هاویرایش

  1. در سال ۱۳۹۲ شهر خوراسگان به شهر اصفهان الحاق شده است
  2. به موجب مصوبه دولت و شورای عالی شهرسازی، نقاط جمعیتی کرهرود و سنجان به شهر اراک الحاق شدند. جمعیت جدید حاصل از جمعیت سه شهر اراک، سنجان و کرهرود است

پانویسویرایش

  1. «کلانشهر هنوز تعریف مشخصی ندارد». شبکه ایران، ۱۳ شهریور ۱۳۹۲. 
  2. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۹. 
  3. «کلانشهرهای ایران». پرتال کلانشهرهای ایران. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۹. 
  4. «کرمان کلانشهر شد». خبرگزاری فارس. 
  5. «اراک به جمع کلان شهرهای کشور پیوست». روزنامه خراسان، ۳ بهمن ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۱. 
  6. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران. 
  7. [www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰»]. معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  8. ۸٫۰۰ ۸٫۰۱ ۸٫۰۲ ۸٫۰۳ ۸٫۰۴ ۸٫۰۵ ۸٫۰۶ ۸٫۰۷ ۸٫۰۸ ۸٫۰۹ ۸٫۱۰ ۸٫۱۱ ۸٫۱۲ «پورتال کلانشهرهای ایران». بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۱۳. 
  9. «پورتال شهرداری مشهد». 
  10. «دیوان عدالت اداری حکم منتفی شدن الحاق خوراسگان به اصفهان را لغو کرد». ایرنا (خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران)، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۳ آذر ۱۳۹۲. 
  11. شهرداری اصفهان. «آمارنامه اصفهان ۱۳۹۱، فصل دوم: جمعیت». شهرداری اصفهان، آبان ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۳ آذر ۱۳۹۲. 
  12. «مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص الحاق نقاط جمعیتی سنجان و کرهرود به شهر اراک». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ۹ مرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  13. «اراک کلان‌شهر شد/ قطار اراک ـ مشهد روزانه می‌شود». فارس نیوز، ۱۲ اسفند ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۱۳. 
  14. «کلان شهر ایرانی در ابهام». پایگاه اطلاع‌رسانی معماری و شهرسازی ایران، ۳ آذر ۱۳۸۴. 
  15. «کلانشهر:منطقه کلانشهری:مادرشهر:مگاسیتی:منظومه شهری». سایت مرجع مدیریت شهری، ۷ فروردین ۱۳۹۰. 
  16. «تعریف کلانشهر در شورای عالی شهرسازی اصلاح شد». شبکه اطلاع‌رسانی ساختمان ایران، ۲۵ مهر ۱۳۸۷. 
  17. ناصری، یوسف. «روزنامه ایران92/6/13: کلانشهر هنوز تعریف مشخصی ندارد». magiran.com. ۲۰۱۳-۰۹-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۱۰. 

منابعویرایش