باز کردن منو اصلی

فهرست کلان‌شهرهای ایران

کشور ایران هم‌اکنون دارای ۱۸ کلان‌شهر است، که شامل ۹ کلانشهر رسمی و ۹ کلانشهر غیررسمی[۱] می‌باشد. فهرست این کلان‌شهرها همراه با جمعیت آن‌ها به شرح زیر است:[۲][۳][۴][۵][۶][۷]

محتویات

کلانشهرهای ایرانویرایش

رتبه نام شهر نام استان وضعیت جمعیت (۱۳۹۵) تصویر
۱ تهران[۸] تهران رسمی ۸٬۶۹۳٬۷۰۶  
۲ مشهد[۹] خراسان رضوی رسمی ۳٬۰۰۱٬۱۸۴  
۳ اصفهان[یادداشت ۱][۸][۱۰][۱۱] اصفهان رسمی ۱٬۹۶۱٬۲۶۰  
۴ کرج[۸] البرز رسمی ۱٬۹۷۳٬۴۷۰  
۵ شیراز[۸] فارس رسمی ۱٬۸۶۹٬۰۰۱  
۶ تبریز[۸] آذربایجان شرقی رسمی ۱٬۷۳۳٬۰۳۳  
۷ اهواز[۸] خوزستان رسمی ۱٬۱۸۴٬۷۸۸  
۸ قم[۸] قم رسمی ۱٬۲۰۱٬۱۵۸  
۹ کرمانشاه[۸] کرمانشاه رسمی ۹۴۶٬۶۵۱  
۱۰ رشت گیلان رسمی ۷۳۶٬۲۲۴  
۱۱ ارومیه آذربایجان غربی غیررسمی ۶۷۹٬۹۹۵  
۱۲ اراک[یادداشت ۲][۱۲][۱۳] مرکزی رسمی ۵۹۱٬۷۵۶  
۱۳ زاهدان[۸] سیستان و بلوچستان غیررسمی ۵۸۷٬۷۳۰  
۱۴ همدان[۸] همدان غیررسمی ۵۵۴٬۴۰۶  
۱۵ کرمان[۸] کرمان غیررسمی ۵۳۷٬۷۱۸  
۱۶ یزد یزد غیررسمی ۵۲۹٬۶۷۳  
۱۷ اردبیل اردبیل غیررسمی ۵۲۹٬۳۷۴  
۱۸ بندرعباس هرمزگان غیررسمی ۵۲۶٬۶۴۸  

ابهام در تعریف کلان‌شهرویرایش

در تعریف بین‌المللی کلانشهر که توسط سازمان ملل متحد آورده شده کلان‌شهر یا مادر شهر به شهرهایی گفته می‌شود که بیش از ۴ میلیون نفر جمعیت داشته باشند. از این رو از دیدگاه تعریف بین‌المللی در ایران تنها شهر تهران به عنوان کلان‌شهر شناخته می‌شود. درعین حال همان‌طور که تعریف مفهوم شهر در کشورهای مختلف متفاوت می‌باشد، تقسیم‌بندی انواع شهرها نیز برحسب سطح فعالیت‌ها، میزان جمعیت پذیری و حوزه نفوذ شهر در کشورهای گوناگون با یکدیگر یکسان نیست.[۱۴] اما در ادبیات رایج کشور ایران اصطلاح کلان‌شهر معادل مادرشهر (متروپلیس) است و به شهرهایی اطلاق می‌شود که حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته و واجد مرکزیتی اقتصادی - سیاسی که در مقیاس ناحیه‌ای یا ملی از موقعیتی مرکزی برخوردار باشد.[۱۵] تعریف کلانشهر در سال ۱۳۸۷ توسط محمد سعیدی‌کیا وزیر وقت مسکن و شهرسازی در شورای عالی شهرسازی و معماری اصلاح شد و طبق آن شهرهای با جمعیت بیش از ۵۰۰ هزار نفر کلان‌شهر محسوب می‌شوند.[۱۶] به دلیل نداشتن تعریف حقوقی واحد از کلان‌شهر در ایران فقط شهرهای بالای یک میلیون نفر می‌توانند از مزایای قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری شهرهای زیر یک میلیون نفر می‌توانند به صورت قانونی و رسمی کلان‌شهر شوند اما نمی‌توانند از قانون مالیات بر ارزش افزوده بهره بیشتری ببرند. در حال حاضر شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، کرج، شیراز، تبریز، قم، کرمانشاه و اهواز به صورت رسمی کلان‌شهر محسوب می‌شوند.[۱۷]

جستارهای وابستهویرایش

یادداشت‌هاویرایش

  1. در سال ۱۳۹۲ شهر خوراسگان به شهر اصفهان الحاق شده‌است
  2. به موجب مصوبه دولت و شورای عالی شهرسازی، نقاط جمعیتی کرهرود و سنجان به شهر اراک الحاق شدند. جمعیت جدید حاصل از جمعیت سه شهر اراک، سنجان و کرهرود است

پانویسویرایش

  1. «کلانشهر هنوز تعریف مشخصی ندارد». شبکه ایران، ۱۳ شهریور ۱۳۹۲. 
  2. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد»(فارسی)‎. وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۹. 
  3. «کلانشهرهای ایران». پرتال کلانشهرهای ایران. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۹. 
  4. «کرمان کلانشهر شد». خبرگزاری فارس. 
  5. «اراک به جمع کلان‌شهرهای کشور پیوست». روزنامه خراسان، ۳ بهمن ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۱. 
  6. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران. 
  7. [www.sko.ir/Sarshomari1390/Shahrhaye_IRAN.xls «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰»]. معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  8. ۸٫۰۰ ۸٫۰۱ ۸٫۰۲ ۸٫۰۳ ۸٫۰۴ ۸٫۰۵ ۸٫۰۶ ۸٫۰۷ ۸٫۰۸ ۸٫۰۹ ۸٫۱۰ «پورتال کلانشهرهای ایران». بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۱۳. 
  9. «پورتال شهرداری مشهد». 
  10. «دیوان عدالت اداری حکم منتفی شدن الحاق خوراسگان به اصفهان را لغو کرد». ایرنا (خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران)، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۳ آذر ۱۳۹۲. 
  11. شهرداری اصفهان. «آمارنامه اصفهان ۱۳۹۱، فصل دوم: جمعیت». شهرداری اصفهان، آبان ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۳ آذر ۱۳۹۲. 
  12. «مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص الحاق نقاط جمعیتی سنجان و کرهرود به شهر اراک». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ۹ مرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  13. «اراک کلان‌شهر شد/ قطار اراک ـ مشهد روزانه می‌شود». فارس نیوز، ۱۲ اسفند ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۱۳. 
  14. «کلان‌شهر ایرانی در ابهام». پایگاه اطلاع‌رسانی معماری و شهرسازی ایران، ۳ آذر ۱۳۸۴. 
  15. «کلانشهر:منطقه کلانشهری:مادرشهر:مگاسیتی:منظومه شهری». سایت مرجع مدیریت شهری، ۷ فروردین ۱۳۹۰. 
  16. «تعریف کلانشهر در شورای عالی شهرسازی اصلاح شد». شبکه اطلاع‌رسانی ساختمان ایران، ۲۵ مهر ۱۳۸۷. 
  17. ناصری، یوسف. «روزنامه ایران92/6/13: کلانشهر هنوز تعریف مشخصی ندارد». magiran.com. ۲۰۱۳-۰۹-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۱۰. 

منابعویرایش