باز کردن منو اصلی

کتامین (به انگلیسی: Ketamine)

Ketamine
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
(RS)-۲-(۲-Chlorophenyl)-۲-(methylamino)cyclohexanone
داده‌های بالینی
AHFS/دانشنامه دراگز Consumer Drug Information
رده بارداری B
Dependence liability Medium
تجویز IV, IM, Insufflated, oral, topical
داده‌های فارماکوکینتیکی
متابولیسم Hepatic, primarily by CYP3A4[۱]
نیمه‌عمر ۲٫۵–۳ hours.
دفع renal (>۹۰٪)
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 6740-88-1 ✔Y
کد ATC N01AX03
پاب‌کم CID 3821
بانک‌دارو DB01221
کم‌اسپایدر 3689 ✔Y
UNII ۶۹۰G0D6V8H ✔Y
KEGG D08098 ✔Y
ChEBI CHEBI:۶۱۲۱ ✔Y
ChEMBL CHEMBL742 ✔Y
داده‌های شیمی
فرمول C۱۳H۱۶Cl۱N۱O۱ 
وزن مولکولی ۲۳۷٫۷۲۵ g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
Physical data
دمای ذوب 262 °C (504 °F)

 ✔Y(what is this?)  (verify)

رده درمانی: داروهای بیهوشی

اشکال دارویی: آمپول و گاز

موارد مصرفویرایش

کتامین داروی تضعیف کنندهٔ سلسله اعصاب مرکزی و هوشبری است.[۲] این دارو در سال ۱۹۶۳ به عنوان جایگزینی برای فن‌سیکلیدین و برای مصرف در دامپزشکی تولید شد.[۳] در مقایسه با برخی دیگر از داروهای هوش‌بری، کتامین کم‌خطرتر است چون تنفس و گردش خون را متوقف نمی‌کند و اُغ‌زدن غیر ارادی (gag reflex) را از کار نمی‌اندازد.

کتامین در انسان آثار توهم‌زا ایجاد می‌کند وکتامین نوعی داروی مورد استفاده جهت بیهوش کردن، ایجاد آرامش و تسکین درد در انسان و حیوان است و از دسته‌ی داروهای کلاس ۳ بوده و برای استفاده در بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها مورد تأیید قرارگرفته است و از عوارض آن به توهم‌زایی، آرام‌بخشی و گوشه‌گیری می‌توان اشاره‌کرد و ازجمله داروهایی است که به‌طور غیرقانونی جهت تفریح و تفنن نیز استفاده‌می‌گردد ، اما همچنان در دامپزشکی برای هوشبری رایج است. کتامین برای این آثار توهم‌زا مورد مصرف تفریحی قرار می‌گیرد.

روش‌های مصرفویرایش

مصرف پزشکی کتامین به روش تزریق وریدی یا عضلانی است. برای مصرف تفریحی علاوه بر اینها به روش استنشاقی هم استفاده می‌شود.

مکانیسم اثرویرایش

کتامین مانند فن سیکلیدینها عمل می‌کند. کتامین با بلوک گیرنده‌های گلوتامات ناحیه تالاموس مغز مانع انتقال پیام درد به سیستم لیمبیک می‌شود.

آثار و عوارض جانبیویرایش

آثار کوتاه‌مدت کتامین شامل توهم، احساس انفکاک از خود و دنیای اطراف، تغییر درک از وضعیت فیزیکی بدن، خوددگربینی، روان‌آشفتگی (دلیریوم)، احساس غوطه‌ورشدن، احساس غیرواقعی بودن دنیای اطراف (derealization)، دیدن رویاهای واضح و خطاهای ادراک و بینائی است. در دوزهای بالا و قبل از بیهوشی کامل، کتامین حس انفکاک شدید از دنیای اطراف ایجاد می‌کند که به کاف-چاله (K-hole) معروف است.

تا سال‌ها دانشمندان عوارض جانبی درازمدتی برای کتامین سراغ نداشتند، اما تحقیقات علمی جدید در اوائل دههٔ ۲۰۱۰ میلادی رابطه‌ای میان مصرف کتامین و نارسایی‌های شدید کلیه و مثانه گزارش کرده‌اند. [۴]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Hijazi Y, Boulieu R (2002). "Contribution of CYP3A4, CYP2B6, and CYP2C9 isoforms to N-demethylation of ketamine in human liver microsomes". Drug Metabolism and Disposition. 30 (7): 853–8. doi:10.1124/dmd.30.7.853. PMID 12065445. Unknown parameter |month= ignored (help)
  2. Erowid Ketamine Vault http://www.erowid.org/chemicals/ketamine/
  3. Drugs without the Hot Air, Proffessor David Nutt, pp 47 - 49
  4. Morgan CJ, Curran HV (2012) Ketamine use: a review. Addiction 107: 27–38.
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، پونه حشمتی، ۱۳۸۷