باز کردن منو اصلی

گهواره تمدن (انگلیسی: Cradle of civilization) به مناطق گفته می‌شود که بر اساس شواهد باستانشناسی محل ظهور و رشد نخستین تمدنها بوده‌اند. تمدن، که از واژه مدن به معنای شهر گرفته شده‌است، اساساً به معنی شهرنشین بودن است و ظهور تمدن ارتباطی تنگاتنگ با ظهور شهرها و هنر شهرنشینی است. تمدن‌های اولیه در قاره آسیا و در نزدیکی دره-رودهای بزرگ شکل گرفته‌اند.

بر اساس مقبول‌ترین نظریه حاضر، چندین گهواره‌های تمدن مستقل از هم وجود داشته‌اند، ولی تمدن میان‌رودان در هلال حاصل‌خیز و تمدن مصر باستان در مجاورت رود نیل را نخستین آن‌ها دانسته‌اند. از دیگر گهواره‌های تمدن در آسیا باید از تمدن رود سند در شبه‌قاره هند و تمدن رود زرد در چین نام برد. اینکه تا به چه اندازه بین گهواره‌های تمدن در آسیای غربی (خاور نزدیک) و آسیای شرقی (خاور دور) ارتباط و تأثیرگذاری وجود داشته محل مناقشه است. همچنین باور بر این است که تمدن‌های آمریکای میانه در مکزیک امروزی و نورته چیکو در پروی امروزی به صورت مستقل از تمدن‌های آسیایی به وجود آمده‌اند.

نظریه‌ای دیگر در این مورد بیان می‌دارد که هلال حاصل‌خیز در آسیای غربی تنها گهواره تمدن بوده‌است و دیگر پنج تمدن باستان با تأثیر از تمدن میان‌رودان شکل گرفته‌اند.

اصطلاح گهواره تمدن در نوشته‌های مختلف برای اشاره به مناطق مختلف به ویژه خاور نزدیک باستان، هلال حاصل‌خیز، آناتولی، شام، و ایران به کار گرفته شده‌است. در بسیاری موارد از یونان باستان به عنوان «گهواره تمدن غرب» نام برده شده‌است.

محتویات

تمدن‌های باستانویرایش

آسیای غربیویرایش

از اولین گهواره های تمدن در دنیا مصر ایرا میان رودان

تمدن مصر باستانویرایش

آسیای شرقیویرایش

تمدن رود سند در هندویرایش

تمدن رود زرد در چینویرایش

آمریکاویرایش

تمدن آمریکای مرکزیویرایش

تمدن نورته چیکوویرایش

جستارهای وابستهویرایش

سیر زمانی تاریخ گهواره‌های تمدنویرایش

تمدن مایااولمکCultural periods of Peruتمدن چاوینCultural periods of Peruتمدن نورته چیکودودمان جین (۴۲۰–۲۶۵)دودمان هاندودمان چیندودمان ژودودمان شانگErlitou cultureMiddle kingdoms of Indiaدوره وداییتمدن دره سندPtolemaic KingdomLate Period of ancient Egyptپادشاهی نوین مصرپادشاهی میانه مصردوره نخست میانی مصردوره آغازین دودمانی مصرGerzeh cultureتاریخ ایرانامپراتوری آشوربابل (دولت‌شهر)اکدسومر 


منابعویرایش