اشنویه

شهری در استان آذربایجان غربی

اشنویه (بە کردی: شنۆ) یکی از شهرهای کردنشین و مرزی استان آذربایجان غربی است که در قسمت غربی این استان قرار دارد. این شهر مرکز شهرستان اشنویه است.

اشنویه
شنۆ[۱]
کشور ایران
استانآذربایجان غربی
شهرستاناشنویه
بخشنالوس - مرکزی
نام(های) پیشیناُشنو[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۴۱۱ متر
اطلاعات شهری
شهردارسیدکمال الدین طاهری[۳]
ره‌آوردگیلاس، سیب، گندم، چغندر
وبگاهhttp://shnocity.ir

این شهر از غرب با کشور عراق، از جنوب با پیرانشهر، از شرق با نقده و از شمال با ارومیه هم‌مرز است.

ارتفاع شهر اشنویه از سطح دریا ۱۴۷۰ متر و مرتفع‌ترین نقطه آن در جنوب شرقی ۳۵۰۰ متر است.[۵]

پیشینه

ناحيه‌اي‌ كه‌ شهر اشنويه‌ در آن‌ قرار دارد، داراي‌ پيشينه‌اي‌ طولانى‌ است‌. آثار به‌ دست‌ آمده‌ از تپة دينخواه و کوه‌های بزرگ و کوچک زینت آلات و گورهای متعددی مربوط به به‌ هزاره‌هاي‌ پيش‌ از ميلاد به دست آمده است. جغرافى‌نگاران‌ سده‌هاي‌ آغازين‌ اسلامى‌، اشنو را شهري‌ كوچك‌ در سرزمينى‌ حاصل‌ خيز معرفى‌ كرده‌اند. اشنو كه‌ از ديرباز مسكن‌ كردهاي‌ موسوم‌ به‌ هذبانيه‌ (هذبانى‌) بود، تا سده‌هاي‌ بعد همچنان‌ آبادانى‌ خود را حفظ كرد. هذبانيان‌ از مراتع‌ اطراف‌ آنجا، براي‌ نگهداري‌ احشام‌ خود بهره‌ مى‌جستند. تيره‌اي‌ از آنان‌ نيز كه‌ رَوّاديان‌ (كُرد) ناميده‌ مى‌شدند، در ارمنستان‌ سكنى‌ گزيدند (كسروي‌، شهرياران‌...، 148). رواديان‌ كه‌ در آذربايجان‌ و كردستان‌ نفوذ داشتند، در سدة 2 ق‌ از اطاعت‌ عباسيان‌ سرباز زدند و چندي‌ حكومت‌ مستقلى‌ به‌ رهبري‌ على‌ فرزند صدقه‌ در آذربايجان‌ به‌ وجود آوردند. آنان‌ اروميه‌ را مركز فرمانروايى‌ خود قرار دادند و شهرهاي‌ اشنويه‌، خوي‌، سلماس، لاهيجان‌ (نام‌ روستايى‌ در آذربايجان‌) و سلدوز را در اختيار داشتند. پس‌ از آن‌، به‌ ويژه‌ در سده‌هاي‌ 7 و 8 ق‌، ولايات‌ اروميه‌ و اشنويه‌ از سرنوشتى‌ يكسان‌ برخوردار بوده‌اند. در عهد فرمانروايى‌ اتابكان‌ در سال ۶۰۲ق‌ نبردي‌ ميان‌ سپاهيان‌ اتابك‌ ابوبكر (فرمانرواي‌ عراق‌ و آذربايجان‌) و علاءالدين‌ (اتابك‌ مراغه‌)، روي‌ داد. علاءالدين‌ كه‌ توان‌ نبرد نداشت‌، پيشنهاد صلح‌ كرد و يكى‌ از دژهاي‌ خود را به‌ ابوبكر واگذاشت‌ و در مقابل‌، ابوبكر نيز حكومت‌ اشنويه‌ و اروميه‌ را به‌ وي‌ سپرد.[۶]

در زمان ابن حوقل کردها در آنجا مسکن داشتند و در قرن چهارم از آن شهر و از آبادی‌های اطراف آن چارپایان و مواشی به موصل و بلاد بین‌النهرین صادر می‌گردید. خاک آن به حاصلخیزی و مراتع آن به خرمی شهرت داشت. یاقوت که آن شهر را دیده از باغ‌های زیبای آن سخن می‌گوید. [۷]

در سال ۱۹۰۹ میلادی برابر با ۱۲۸۷ ه‍. ش، عثمانی‌ها با تمام قدرت نظامی خود اشنویه را تسخیر کرده و مردم آن را کشتار نمودند، وجود عثمانی‌ها و روس‌ها در این منطقه ضرر و زیان جانی و مالی فراوانی برای مردم اشنویه در پی داشت. پس از روس‌ها نوبت آشوری‌ها رسید که به شهر هجوم بیاورند که به زنان و کودکان نیز رحم نکردند، بدنبال جنگ آشوری‌ها و روس‌ها قحطی بزرگی به وجود آمد و مردم از وحشت و قحطی و فرط گرسنگی به طرف عراق (موصل و کرکوک) حرکت کردند؛ بدنبال این وقایع از ۱۳هزار نفر مردم شهر اشنویه در آن زمان، تنها چندصد تن باقی ماندند.[۸][۸][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲] [۸] [۹].[۸] .[۸]

مردم

تمام ساکنان اشنویه را همچون دیگر مناطق مکریان، کردهای سورانی تشکیل می‌دهند.

جمعیت

جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر با ۷۰۰۳۰ نفر بوده‌است که از این تعداد ۳۵۲۰۰ نفر آنان مرد و ۳۴۸۳۰ نفر آنان زن بوده‌اند. بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۸، جمعیت این شهرستان همراه با روستاهایش برابر با ۶۶۰۰۰ نفر بوده‌است. بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهرستان به ۷۳۸۸۶ نفر افزایش یافته که نشان دهنده رشد متوسط سالیانه ۱٫۰۸ درصدی طی دوره ۹۵–۱۳۹۰ می‌باشد. از کل جمعیت شهرستان حدود ۵۷٫۹ درصد در مناطق شهری و ۴۲٫۱ درصد در مناطق روستایی ساکن بوده‌اند.

جغرافیای شهر

شهرستان اشنویه با ارتفاع متوسط ۵۰۸۰ فوت معادل ۱۵۲۴ متر، طول جغرافیایی آن ۴۵ درجه و ۶۰ دقیقه و عرض ۳۷ درجه و ۲ دقیقه و ۲۰ ثانیه و اختلاف ساعت آن با تهران ۲۰ دقیقه و ۱۲ ثانیه‌است. شهر اشنویه مرکز شهرستان و فاصله آن با مرکز استان ۷۰ کیلومتر است و در جنوب غرب استان آذربایجان غربی قرار دارد. با شهرستان ارومیه در شمال، با شهرستان نقده در شرق، با شهرستان پیرانشهر در جنوب و دو کشور عراق و ترکیه در غرب ارتباط دارد. جمعیت شهری آن بیش از سی و دو هزار نفر و جمعیت شهرستان بیش از هفتاد و دو هزار نفر می‌باشد.

منابع

  1. «پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری شهرستان اشنویه». سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری ارومیه. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  2. «- لغت‌نامه دهخدا». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۱۳.
  3. [http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=49585#Title= هردار%20اشنویه%20معرفی%20شد «شهردار اشنویه معرفی شد»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). کُردپرس. ۱۸ شهریور ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۹۲. کاراکتر line feed character در |نشانی= در موقعیت 66 (کمک)
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۳.
  5. «اشنویه». بوکان مکری. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۴.
  6. «اشنویه». بنیاد دایره المعارف اسلامی.
  7. لسترینج، گای (۱۳۹۳). جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی. تهران: علمی و فرهنگی. ص. ۱۷۷. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۱۰۵-۸.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ ۸٫۵ «اشنویه». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۰.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ کسروی تبریزی، احمد. شهریاران گمنام. انتشارات امیرکبیر.
  10. «تاریخ اشنویه». بوکان مکری. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۴.
  11. «- دائرةالمعارف بزرگ اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۱۳.
  12. آسوریان

پیوند به بیرون

http://rasekhoon.net/article/show/114307/اشنویه-شهری-به-قدمت-بیش-از-۳هزار-سال/