باز کردن منو اصلی

جنبش انصارالله که به جریان حوثی (که به نام‌های مبارزان حوثی یا حوثی‌ها[۲۰] (به عربی: الحوثیون)) نیز شناخته می‌شود و پیشتر شباب‌المؤمن نام داشت، جریانی سیاسی و نظامی از شیعیان زیدی یمن است.

انصارالله یمن
شرکت‌کننده در شورش شیعیان در یمن، انقلاب یمن و جنگ داخلی یمن[۱]
نشانواره انصارالله یمن.png

Ansarullah Flag Vector.svg
نشانواره و پرچم انصارالله[۲][۳][۴]

فعالیت سیاسی از ۱۹۹۴ میلادی -تاکنون
مسلحانه از ۲۰۰۴ میلادی -تاکنون
ایدئولوژی امپریالیسم ستیزی[۵]
صهیونیسم‌ستیزی[۶]
گروه‌ها حوثی‌ها و عشایر متحد شیعه در صعده
رهبران سید حسین بدرالدین حوثی  
عبدالملک حوثی
ستاد صعده، یمن
ناحیهٔ
عملیات‌ها
یمن شمالی و جنوب غربی عربستان سعودی
نیرو ۱۰۰,۰۰۰ (تا سال ۲۰۱۱)[۷][۸]
متحدان InfoboxHez.PNG حزب‌الله لبنان[۹]

 ایران[۱۰]
 سوریه[۱۱]
 کره شمالی[۱۲]
جنبش آزادگان نجران
حزب کنگره ملی یمن به رهبری علی عبدالله صالح (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷)[۱۳]

مخالفان  یمن (دولت منصور هادی)

 عربستان سعودی
 ناتو (تا سال ۲۰۱۸)
ShababFlag.svg سازمان القاعده در شبه‌جزیره عربستان[۱۴]
ShababFlag.svg داعش ولایت یمن[۱۵]
Academi - Logo.svg فرهنگستان[۱۶][۱۷]

نبردها/جنگ‌ها * شورش صعده

انصارالله در کنار ارتش یمن هم‌اکنون بر بیشتر مناطق یمن تسلط دارد. همچنین محمدعلی حوثی رئیس شورای عالی سیاسی یمن نیز از همین جنبش است.

با اینکه همه اعضای این جنبش از خاندان حوثی نیستند اما رهبری و شمار اعضای این خاندان در رهبری اعتراضات و شورش صعده، باعث شده همه آنها به این نام شناخته شوند.[۲۱]

شمار نیروهای این گروه در سال ۲۰۱۱ (میلادی) نزدیک به ۱۰۰٬۰۰۰ بود.[۲۲] زمینه کاری ایشان بیشتر در شمال‌باختری یمن و استان صعده متمرکز بود.

محتویات

نامویرایش

نام «حوثی» به رهبرشان سید حسین بدرالدین حوثی انتساب دارد که در سال ۲۰۰۴ (میلادی) توسط نیروهای ارتش یمن کشته شد.[۲۳] او در دهه ۱۳۶۰ (خورشیدی) برای آشنایی با اندیشه‌های سید روح‌الله خمینی به قم سفر کرد و به یکی از مریدان وی تبدیل گشت.[۲۴] رهبران "شباب المومنین"، گروهی که انصارالله از دل آن زاده شد نیز با روحانیون شیعه ایرانی روابط نزدیکی داشتند.[۲۱]

یمن ساختاری عشیره‌ای و قبیله‌ای دارد. این ساختار در روابط اجتماعی و تحولات سیاسی آن کشور بسیار تاثیر گذار است. چندین قبیله در یمن وجود دارند که قبیله همدان یکی از آنها است. این قبیله از آغاز اسلام و به ویژه در جایگاه شیعیان یمن، نقش مهمی داشته است. حوثی‌ها یک از خاندان‌های قبلیه همدان یمن هستند.[۲۱]

آغاز جنبشویرایش

سیاسیویرایش

جنبش حوثی در سال‌های دهه ۱۹۸۰ (میلادی) تشکیل شد. آنان تاکنون برای گرفتن حقوق شیعیان ۶ بار با تهاجم حکومت یمن جنگیده‌اند.

سازمان جوانان مؤمن (الشباب المؤمن) دو گام را پشت سر نهاد. گام تأسیس در ۱۹۸۶ (میلادی) و شکل‌گیری که از سال ۱۹۹۰ (میلادی) و کمی پس از اعلام وحدت دو یمن در برخی از مناطق استان صعده در شمال پایتخت (صنعا) آغاز شد. رفته‌رفته دامنهٔ فعالیت حوثی‌ها از استان صعده به استان‌ها و شهرستان‌های دیگری کشیده شد که صبغهٔ زیدی بودنشان قوی بود. تا اینکه شمار افراد این مرکز در استان صعده به پانزده هزار تن و بنا به اعلام بیانیه‌ای به نام شیعیان اثناعشری یمنی به هجده هزار تن رسید.[۲۵]

الشباب المؤمن که بعدها به جنبش حوثی معروف شد در سال ۱۹۹۰ به عنوان جنبش یا سازمانی فکری سیاسی و مسلح ابراز وجود کرد. تا پیش از این، فعالیت اولیهٔ این جنبش، محدود به ارائهٔ آموزش‌های دینی و تربیت و کادرسازی می‌شد.[۲۶] مخالفت با وهابیت از محورهای شکل‌گری انصارالله بود.[۲۱]

مسلحانهویرایش

گام دوم، که رویارویی مسلحانه یا سازمان‌دهی مسلحانهٔ علنی معروف به "جامعه الحوثی" است از سال ۲۰۰۴ (میلادی) آغاز شد. این رویارویی با اعتراضاتی به رهبری سید حسین بدرالدین حوثی آغاز شد. علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور یمن در آن هنگتم، از حسین بدرالدین حوثی برای گفتگو درباره مشکلات مردم صعده دعوت کرد. اما بدرالدین این دعوت را رد کرد. در پی آن، نیروهای امنیتی به حوثی‌ها حمله کردند و پس از دو ماه او را کشتند. پس از او پدرش، سید بدرالدین حوثی به رهبر معنوی و عبدالملک حوثی (و یحیی حوثی، که هر دو از برادران حسین) به رهبری مسلحانه جنبش رسیدند.[۲۱]

از این هنگام، جماعه حوثی به گروه‌های شبه‌نظامی تبدیل شد که دارای بُعد ایدئولوژیک (مانند سر دادن شعار مرگ بر آمریکا) بودند.[۲۱] این گروه‌های نظامی در ۴ سال، پنج جنگ مسلحانه را در دفاع از خود در تهاجم ارتش یمن سامان دادند. آغاز این دورهٔ چهار ساله ۱۸ ژوئن ۲۰۰۴ و پایان آن ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۸ بود. البته میان هر جنگ و جنگ بعدی، دورهٔ استراحتی فاصله می‌انداخت. دامنهٔ عملیات جنگ پنجم، البته گسترده‌تر بود و به مناطق صعده محدود نشده و به مناطقی کشیده شد که به‌طور سنتی، گرایش زیدی هادوی داشتند. یکی از این مناطق، شهرستان «بنی حشیش» یکی از نزدیک‌ترین شهرها به «صنعا» است. این جنگ به شدت ارتش یمن را به خود مشغول کرد.[نیازمند منبع] حتی در سال ٢٠٠٩ (میلادی) عربستان سعودی به آنها حمله نظامی کرد. این درگیری‌ها با امضای یک قرارداد صلح در سال ۲۰۱۰ (میلادی) به پایان رسیدند.[۲۱]

جنگ داخلی یمنویرایش

اعتراضاتی که در سال ۲۰۱۱ (میلادی) به رهبری حوثی‌ها و در مخالفت با افزایش قیمت سوخت و گسترش فساد در دولت یمن صورت گرفت[۲۷] باعث شد پای بهار عربی به یمن نیز باز شود. کناره‌گیری علی عبدالله صالح از قدرت به آشفتگی سیاسی در کشور انجامید. گروه‌های بسیاری برای رسیدن به قدرت با یکدیگر رقابت کردند. اما انصارالله یکی از معدود گروه‌هایی بود که تجربه مبارزه مسلحانه هم داشت. آنها شعار خود را خودمختاری محلی، احترام به تنوع جمعیتی یمن و گسترش حقوق دموکراتیک عنوان کردند و با کنش‌های مسلحانه، به غیر از پایگاه اصلی خود، استان صعده، حضور خود را در دیگر استان‌ها مانند استان عمران گسترش دادند. مخالفت آنها با علی عبدالله صالح حمایت برخی از دیگر گروه‌ها از آنان را جلب کرد. حوثی‌ها با کمک آنان توانستند دیگر رقبا و به ویژه سنی‌ها را کنار زده و وارد صنعا شوند.[۲۱]

حوثی‌ها با پیش‌نویس قانون اساسی دولت تازه عبدربه منصور هادی مخالف بودند و با نارضایتی عمومی از تصمیم دولت هادی درباره سوبسیدها، با تحصن نیروهای مسلح کاخ ریاست‌جمهوری و محل زندگی عبدربه منصور هادی را محاصره کردند و خواهان امتیازهای بیشتر شدند. آنها عبدربه منصور هادی را وادار به استعفا کردند. این کار باعث کاهش حمایت گروه‌های سیاسی دیگر از انصارالله شد. از آن هنگام به بعد، انصارالله، مشروعیت خود را از دست داد. زیرا آنها توانایی سیاسی‌ لازم برای متحد کردن جامعه متکثر یمن را نداشتند. بنابراین ناچار شدند به قوای نظامی خود تکیه کنند.[۲۱]

در ۱۷ بهمن ۱۳۹۳ حوثی‌ها با منحل اعلام کردن پارلمان یمن و تشکیل یک شورای ۵ نفره برای ریاست‌جمهوری به نام "کمیته عالی انقلابی"، قدرت را در این کشور به دست گرفتند.[۲۱][۲۸] پس از آن عبدربه منصور هادی به عربستان سعودی گریخت. پس از آن، حوثی‌ها در دیگر نقاط یمن مانند عدن و حدیده نیز قدرت گرفتند. قدرت گرفتن حوثی‌ها باعث ورود عربستان (به همراه چند کشور دیگر در یک ائتلاف) به جنگ داخلی یمن در اوایل سال ۲۰۱۵ (میلادی) شد. حوثی‌ها برای مقابله با عربستان با نیروهای علی عبدالله صالح ائتلاف کردند. این همراهی دیری نپایید و به درگیری میان آن دو در سال ۲۰۱۷ (میلادی) منجر شد. چرخش علی عبدالله صالح به سمت عربستان، به کشته شدن او در اواخر سال ۲۰۱۷ انجامید.[۲۱]

حوثی‌ها در سال‌های جنگ داخلی یمن به غیر از جنگ با ائتلاف به رهبری عربستان، با گروه‌های شبه‌نظامی رقیب در یمن، مانند القاعده و داعش در یمن نیز درگیر بوده‌اند.[۲۱]

 
نقشهٔ جزئیات کش‌مکش‌های یمن
  در دست انصارالله یمن

  در دست نیروهای طرفدار منصور هادی


فهرست تروریستیویرایش

انصارالله یمن هم‌اکنون در فهرست گروه‌های تروریستی عربستان سعودی، امارات متحده عربی و استرالیا قرار دارد. این گروه در لیست تروریستی سازمان ملل متحد، ایالات متحده آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و اتحادیه اروپا قرار نگرفته‌است.[نیازمند منبع]

جنگ نیابتیویرایش

با وجود حمایت عربستان سعودی و ایران از گروه‌های رقیب در یمن، نمی‌توان درگیری‌های یمن را به جنگ نیابتی ایران و عربستان تقلیل داد. زیرا تاریخ معاصر یمن صحنه کشمکش‌های داخلی و خارجی پیاپی بوده است. خود یمنی‌ها آن قدر اختلاف، درگیری خشونت‌بار و جنگ با هم داشته‌اند که برای راه افتادن جنگ نیازی به مداخله رقیبان خارجی نیست. هرچند رقابت ایران و عربستان برای گسترش نفوذشان در منطقه در آتش جنگ یمن دمیده است.[۲۱]

رابطه با دولت ایرانویرایش

یمن به طور تاریخی در روابط خارجی ایران اولویت بالایی نداشته و تنها در سال‌های اخیر به یکی از مسایل سیاست خارجی آن تبدیل شده است. شعارهای حوثی‌ها شباهت زیادی با شعارهای سیاسی حکومت ایران دارد. همچنین انقلاب ۱۳۵۷ ایران برای روحانیون زیدی یمن الهام‌بخش بود. مدارک افشا شده در وبگاه ویکی‌لیکس نشان می‌دهند که در درگیری‌های بین سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ مستندات کافی برای اثبات دخالت ایران در آن درگیری‌ها وجود ندارد.[۲۱]

کمی پس از تسخیر صنعا از سوی انصارالله، هیاتی از مقام‌های حوثی به ایران سفر کردند و اعلام شد که پرواز مستقیمی بین تهران و صنعا برقرار می‌شود.[۲۱]

در آوریل ۲۰۱۵ بیرنادِت میهان سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفت: «ارزیابی ما این است که ایران فرماندهی و کنترل حوثی‌های یمن را برعهده ندارد».[۲۹]
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس ایران را علی رغم عدم ارتباط جغرافیایی، به حمایت مالی و نظامی از حوثی‌ها محکوم می‌کنند در حالی که حکومت ایران این اتهام را رد می‌کند.[۳۰]
در آوریل ۲۰۱۶ نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد کشتی بزرگ ایرانی حامل اسلحه‌های کلاشنیکف، سلاح‌های دوش‌پرتاب، راکت و نارنجک که در راه یمن بود را متوقف کرده است.[۳۱]
علی عبدالله صالح رئیس‌جمهور پیشین یمن چندی پیش از مرگش با بیان اینکه ایران در یمن حضور ندارد، اعلام کرده بود: ایران ورود در ائتلاف راهبری یمن را با وجود درخواست من رد کرد.[۳۲]

گزارش کارشناسان سازمان نشان می‌دهد ایران با ارسال سلاح و پول و همچنین آموزش نظامی به انصارالله کمک می‌کند. اما ایران و انصارالله این گفته‌ها را رد می‌کنند. حتی در آغاز قدرت‌گیری، حوثی‌ها در مواردی سعی کردند درباره ایران سکوت کنند یا بگویند که با آن فاصله دارند.[۲۱]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. Solomon, Ariel Ben (31 May 2013). "Report: Yemen Houthis fighting for Assad in Syria". The Jerusalem Post. Retrieved 6 June 2013.
  2. Baron, Adam (30 October 2012). "Yemenis suspect Iran's hand in rise of Shiite rebels". Christian Science Monitor. Retrieved 20 June 2014.
  3. "Houthis celebrate birth of Prophet Muhammad". Al Jazeera. 25 January 2013. Retrieved 12 July 2014.
  4. "Yemen says Houthi rebel leader may be dead". Reuters. 27 December 2009. Retrieved 24 September 2014.
  5. "Houthis fighting 'Western imperialism". January 13, 2014. Retrieved 2 September 2014.
  6. "Houthi logo says "Damn the Jews"". 3 December 2012. Retrieved 2 September 2014.
  7. http://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html
  8. http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3
  9. http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924
  10. https://www.reuters.com/article/us-yemen-houthis-iran-insight/iranian-support-seen-crucial-for-yemens-houthis-idUSKBN0JT17A20141215
  11. http://aranews.net/2015/03/syrian-regime-coordinates-military-training-with-yemeni-houthis/
  12. «North Korea's Balancing Act in the Persian Gulf». Huffington Post. ۲۳ بهمن ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۷.
  13. http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html
  14. http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077
  15. https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-baghdadi/islamic-state-leader-urges-attacks-in-saudi-arabia-speech-idUSKCN0IX1Y120141113
  16. https://sputniknews.com/middleeast/201601191033358120-yemen-blackwater-contractors/
  17. https://www.theguardian.com/australia-news/2015/dec/09/australian-mercenary-reportedly-killed-yemen-clashes
  18. "وجود الحوثیین فی النجف یثیر أزمة بین الرئیس الیمنی والتیار الصدری". الاهرام الرقمی. Retrieved 14 November 2014.
  19. ARIEL BEN SOLOMON (31 May 2013). "Report: Yemen Houthis fighting for Assad in Syria". Jerusalem Post. Retrieved 5 June 2013.
  20. فارس‌نیوز
  21. ۲۱٫۰۰ ۲۱٫۰۱ ۲۱٫۰۲ ۲۱٫۰۳ ۲۱٫۰۴ ۲۱٫۰۵ ۲۱٫۰۶ ۲۱٫۰۷ ۲۱٫۰۸ ۲۱٫۰۹ ۲۱٫۱۰ ۲۱٫۱۱ ۲۱٫۱۲ ۲۱٫۱۳ ۲۱٫۱۴ ۲۱٫۱۵ «حوثی‌ها کیستند؟ رابطه‌ انصارالله یمن با ایران چیست؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  22. Philips, Sarah (July 28, 2005). Cracks in the Yemeni System. Middle East Report Online.
  23. Deaths in Yemeni mosque blast. الجزیره. May 2, 2008.
  24. «شهید الحوثی: هر که با امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی درافتاد ورافتاد». خبرگزاری فارس. ۱۴ خرداد ۱۳۹۲.
  25. همان منبع.
  26. محمّد احمد دغشی (۳۰ دی ۱۳۹۲). «بازشناسی حوثی های یمن». راسخون.
  27. خبرگزاری مهر
  28. «ده‌ها هزار تن در یمن علیه حوثی‌ها تظاهرات کردند». رادیو فردا. ۲۳ بهمن ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۲-۱۳.
  29. https://www.foreign.senate.gov/imo/media/doc/030917_Rand_Testimony.pdf
  30. http://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423
  31. http://www.foxnews.com/world/2016/04/04/us-seizes-thousands-iranian-weapons-including-grenade-launchers-in-arabian-sea.html
  32. https://www.mehrnews.com/news/4157487/ایران-در-یمن-حضور-ندارد

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش