باز کردن منو اصلی

سالومه ام‌سی (به انگلیسی: Salome Mc) اولین خواننده زن رپ فارسی است[۱] که از سال ۲۰۰۲ تا به کنون فعالیت داشته‌است و مشغول به کار بوده[۲] و آهنگ‌های وی، مخلوطی از موضوعات سیاسی، اجتماعی و شخصی را در بر می‌گیرند، سالومه خود را «غیر سیاسی» می‌خواند و در مصاحبه‌های متعدد تأکید بر این دارد که اشعارش را براساس درگیری‌های شخصی می‌نویسد.[۳] وی از سال ۱۳۸۱ تا به کنون فعالیت داشته و سه آلبوم، یک میکس‌تیپ و تک‌آهنگ‌های زیادی را منتشر کرده است. .[۴] سالومه از طرف ام‌تی‌وی جزو پانزده رپ‌خوان غیرانگلیسی زبان معرفی شده [۵] و نامش در مجله تایم به عنوان یکی از معدود رپ‌کن‌های برتر غیر آمریکایی درج گردیده است. [۶] وی کارگردانی و تدوین موزیک ویدئوهای خود را بر عهده دارد و پروژه‌های صوتی/تصویری او در فستیوال‌ها و نمایشگاه‌های متعدد دنیا از جمله بینال ونیز نمایش داده شده‌اند.[۷] [۸]

سالومه ام‌سیی
Salome MC
Salome MC in Studio.jpg
سالومه ام‌سی در استودیو
اطلاعات
نام مستعارسالومه ام‌سی
ملیت ایران
سبک‌(ها)رپ، تریپ هاپ، موسیقی تجربی
سال‌های فعالیت۱۳۸۰-کنون
همکاری(‌های) مشترکهیچ کس،تهم،و ...
وبگاه[۱۵]


فعالیت موسیقیویرایش

سالومه در سال ۱۳۷۹، وقتی شانزده سال داشت،از طریق بلاگی که در مورد رپ می نوشت، با یکی از معدود رپ‌کن‌های آن دوره،هیچ‌کس، آشنا شد. این آشنایی به همکاری روی آهنگ «چشم‌ها رو من» انجامید و به این ترتیب نام او به عنوان اولین رپ‌خوان زن ایران در تاریخ ثبت شد. [۹] بعد از «چشم‌ها رو من»، سالومه آهنگ «هجو شماره یک» را منتشر کرد که نه تنها اولین آهنگ تکی یک زن در رپ فارسیست، بلکه اولین آهنگ فلسفی در این سبک است.[۱۰] بعد از آن مدتی روی آهنگ‌های تکی متعدد کار کرد و آن‌ها را از طریق اورکات و مای‌اسپیس پخش کرد.[۱۱] در سال ۲۰۰۶ بود که اولین آلبومش را به همکاری شیرعلی (رپ خوان ایرانی/آلمانی) با عنوان «هذیان» (به انگلیسی: Delirium) بیرون داد. همه آهنگ‌های این آلبوم به زبان فارسی و آلمانی هستند.[۱۲] آهنگ «مأیوس نشو» (به آلمانی: Gib Nicht Auf)از این آلبوم در مسابقه موسیقی زیرزمینی تهران اونیو، رتبه چهارم را آورد.[۱۳]

پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه، سالومه در کارخانه پوشاکی در بندر انزلی به عنوان طراح مشغول به کار شد، [۱۴]و در سال ۲۰۰۹، میکس تیپی را از تک آهنگ‌های‌ متعدد خود به نام «هبوط» بیرون داد که توجه زیادی را جلب کرد و او را در فینالیست‌های جایزه "Freedom to Create Prize" قرار داد و همچنین جایزه"Female Change Maker" را از آن او کرد.[۱۵] آهنگ «شک» از این میکس تیپ نیز رتبه اول را در کاتگوری هیپ‌هاپ مسابقه تهران اونیو کسب کرد.[۱۶] آهنگ‌های «درد مزمن من»(به انگلیسی: Constant Pain of Mine) و «سبز شدیم در این خاک» (به انگلیسی: Grown Green On This Land)که پس از انتخابات ۸۸ منتشر کرد توجه زیادی را از رسانه‌های خارجی جلب کرد و در روزنامه‌هایی چون گاردین (به انگلیسی: The Guardian) وی معرف هیپ هاپ فارسی در جهان شد.[۱۷]در همان سال سالومه از شغلش استعفا داد و با دریافت بورسیه تحصیلی از دولت ژاپن، برای تحصیل کارشناسی ارشد به ژاپن رفت. [۱۸] در این سال‌ هنرمندان و هنرمندان زیادی از ایران خارج شدند و به همین دلیل برخی از رسانه‌ها دلیل رفتن سالومه را نیز سیاسی دانستند، ولی سالومه بارها تاکید کرد که هنگام خروج قصد برگشتن داشته و حتی با دانشگاه الزهرا صحبت کرده بود که پس از بازگشت به عنوان استاد مشغول به کار شود.[۱۹] پس از تحصیل هنرهای صوتی و تصویری در ژاپن، سالومه به عنوان ویدئو آرتیست شروع به فعالیت کرد و آثارش را در فستیوال‌ها و نمایشگاه‌های کشورهای متعدد، از جمله بینال ونیز[۲۰] و فستیوال فیلم سانتا فه[۲۱] به نمایش گذاشت. [۲۲]

در سال ۲۰۱۳ آلبوم سوم سالومه به نام «هستم رسماً» (به انگلیسی: I Officially Exist) بیرون آمد که اولین آلبوم تکی از یک رپ خوان زن ایرانی است.[۲۳] این مجموعه اولین آهنگ انگلیسی وی به عنوان «روایت سالومه»[۲۴] و اولین آهنگ رپ/متال به همکاری فردریک سادرلاند سوئد را شامل می‌شود. ویدئوی آهنگ «شاه مست و شیخ مست»(به انگلیسی: Drunk Shah, Drunk Elder)[۲۵] با سخنرانی از سید محمود طالقانی و شعری از ملک الشعرای بهار در همخوان، به عنوان اولین آهنگ از آلبوم سوم سالومه «هستم رسماً» و به کارگردانی سالومه پخش شد و به زودی در میکس تیپ: آهنگ‌های آزادی برای ایران قرار گرفت.[۲۶] سحر سرشار، فیلم ساز ایرانی/آمریکایی در اکتبر ۲۰۱۳ پروژه کیک استارتری را برای تهیه مستندی در مورد سالومه، اولین رپ خوان زن ایران آغاز کرد و پس از جمع‌آوری بودجه لازم، به ژاپن سفر کرد. در حال حاضر این پروژه در مرحله ادیت است.[۲۷] او همچنان موزیک ویدئوی بعدی از این آلبوم، «بهای رهایی»را کارگردانی کرد و این ویدئو نام سالومه را در رسانه‌های جهانی چون ام‌تی‌وی[۲۸] و مجله تایم [۲۹] قراد داد.

او در سال ۹۳ سالومه به دعوت سواچ یه شانگهای رفت و در آنجا آهنگ و ویدئوی «خلا» را به همکاری هنرمند آمریکایی دان پورچلا (به انگلیسی: Don Porcella) تهیه کرد. [۳۰]این ویدئو سال بعد در نمایشگاه بین المللی بینال ونیز به نمایش گذاشته شد. [۳۱]

 
سالومه ام‌سی در فستیوال موسیقی در نروژ

پروژه 1+1 (1n1.ch) که همکاری سالومه ام‌سی با Shing02 در آهنگ «مسافر» را میسر نمود در تابستان ۱۳۹۳ در هونولولوی هاوایی اتفاق افتاد. [۳۲] فیلم کوتاه، پادکست و مقاله‌های متعددی در مورد این پروژه منتشر شدند که فرآیند آهنگسازی سالومه را حکایت می کنند. [۳۲] [۳۳]

سالومه آلبوم خودساخته‌اش «ناخوشاگاه» را در استودیوی خانگی‌اش در شهر سیاتل تهیه و در تابستان ۱۳۹۶ منتشر کرد. [۳۴] این آلبوم اولین آلبوم رپ فارسی به آهنگسازی یک زن می باشد[۳۵] و به واسطه آن بود که در خرداد ۱۳۹۷ جایزه موسسه آرتیست تراست (به انگلیسی: Artist Trust) و بعد از آن بورسیه "اتحاد تهیه کنندگان زیرزمینی (به انگلیسی: Underground Producers Alliance) "[۳۶] را به خود اختصاص داد. [۳۷] سالومه آهنگ‌های این آلبوم را برای اولین بار در فستیوال Music Freedom Day در نروژ اجرا کرد. [۳۸]از آلبوم «ناخوشاگاه»، ویدئوهای «رسوا» (۱۳۹۶) و «معما»(۱۳۹۷) به کارگردانی سالومه و ویدئوی «پینه»(۱۳۹۷) به کارگردانی A1one٬ پیشگام هنر خیابانی در خاورمیانه انتشار یافت. [۳۹] سالومه در مورد این آلبوم می گوید: «ناخوشاگاه زمینه فلسفی داره، درسته. ولی فضای اساطیری هم داره. فضای مخدوش و هرج و مرج هم داره. فضای عرفانی هم داره. این که موفق بودم در القای این فضاها و ایجاد پیوند با شنونده، شنوده جوابگوشه. من خودم کاری را کردم که می خواستم. استفاده از کلمات متنوع که دید شنونده را باز کنه برای من خیلی لذت بخش است. وقتی مثلا میام از کلمه کلبی استفاده می کنم فانتزیم اینه که دختر پسر شونزده ساله ای که آشنایی با این کلمه نداره می ره سراغش و درباره اش می خونه. من در اون سنین اطلاعات جدید را مثل اسفنج جذب می کردم و همه اش دنبال مفاهیمی بودم که در فهمیدن خودم و زندگی و دنیا من را یاری بدن.»[۲۳]

در تیرماه ۱۳۹۸ سالومه اولین آهنگ خود بعد از زایمان فرزند پسرش به نام «۳» را ارائه داد که به همراه مقاله‌ای به نام «اضطراب، بیگانگی و کنترل» منتشر گردید. سالومه اکنون به عنوان تهیه کننده صدا و تصویر در استودیو کار می کند و همچنین آموزش شعرنویسی و بیت‌سازی را به بچه‌های مناطق محروم شهرسیاتل می دهد.

فلسفهویرایش

سالومه همیشه تأکید داشته که چالش‌هایی که به عنوان رپ خوان در جامعه وجود ایران دارد فقط به جنسیت او مربوط نمی‌شود. «شاید من اولین دختری بودم که برای رپ خواندن پا در استودیو گذاشت، ولی اطرافیانم پس از گذراندن حیرت اولیه اکثراً مرا تشویق می‌کردند. اهمّ چالش‌هایی که در جامعه ما حضور داشت برای رپرهای مرد هم مطرح بود و هست. البته نظرات آلوده به تبعیض جنسی که از نادانی سرچشمه می‌گیرند را تا حدی همیشه باید تحمل کنیم ولی این یک مشکل جهانی هست. خوشبختانه من توانستم در طول سال‌ها شنوندگانی داشته باشم که شاید از نظر کمیت زیاد نباشند ولی همه دارای عقل سلیم‌اند و دور از این نوع رفتارها هستند.[۴۰] وی از توجه سطحی‌ای که رسانه‌های خارجی به خاطر «اولین رپ‌خوان زن ایران» بودنش نشان می‌دهند نیز ناراضی است و می‌گوید: «ولی چیزی نگذشت که فهمیدم حکایت من فقط تا جایی که با روایت این رسانه‌ها هم راستا باشد، ارزش بیانی دارد و هرچیزی که در چشم‌انداز از پیش تعیین شده آنها نگنجد، نادیده گرفته شده و حذف خواهد شد. ارزش خبری من رابطه مستقیم با جنسیت و ملیتم دارد و هرچیز که من را فرای یک زن و یک ایرانی، به عنوان یک انسان و یک شهروند دنیا روایت کند، سزاوار راه یافتن به نسخه نهایی خبر را ندارد.»[۴۱]

او همچنین اعتقاد دارد که هیپ هاپ می‌تواند ابزاری برای قدرت بخشی باشد و می‌گوید: «هیپ هاپ فقط یک ابزار است مانند آموزش و پرورش، می‌توان آن را برای آگاهی‌بخشی انسان در مورد حقوق و موقعیت اش به کار برد تا متوجه توانایی‌های بالقوه خود شود و در آخر، قدرتمندتر شود... فکر می‌کنم تغییر آرام و به صورت محلی صورت می‌گیرد و در نتیجه ترجیح می‌دهم به جای شعار دادن و داد زدن، تجربه‌های خودم را به استعاره بیان کنم و امیدوار باشم الهام‌بخش یکی دو نفر باشم.»[۴۲] در جای دیگر می‌گوید که نظرش در مورد هیپ هاپ در طول سال‌ها تغییر کرده و دیگر مثل گذشته سخت گیر نیست: «هیپ هاپ یه ابزاره مثل همه ابزارهای بیانی دیگه. می شه به هر نحوی استفاده‌اش کرد و بستگی به استفاده‌کننده‌اش داره که چه کسیه، کجاست، هدفش چیه؟ حتی خود یک نفر می تونه در دوره‌های مختلف برداشت‌های مختلف داشته باشه و نحوه استفاده اش از هیپ هاپ تغییر کنه. خود من، نحوه شعرگویی‌ام دوره‌های متعدد داشت، چون خود زندگیم دارای مراحل مختلف بود. به نظرم مخصوصاً در دنیای امروز ارتباطی و فردگرایی نمی شه هیچ ابزار بیانی ای رو محدود کرد، هر شخصی می تونه تعاریف و برداشت خودش رو داشته باشه.»[۴۳]

سالومه شاید یکی از زیرزمینی‌ترین هنرمندان ایرانی باشد و در مصاحبه‌ای اشاره می‌کند که حتی اگر دولت ایران مشکلی با هیپ هاپ نداشت، او همچنان فعالیت زیرزمینی خود را خواهد داشت و معتقد است که هنری که بخواهد روی زمین باشد، مجبور است با سیستم‌های متعددی بسازد و در نتیجه محدود شود.[۴۴] در جواب سؤالی مربوط به اینکه آیا اگر حکومت اجرای هیپ هاپ را آزاد کند رپ خوانان کمتر سیاسی خواهند بود، گفته‌است: «فکر می‌کنم آنهایی که از نظر اجتماعی آگاه هستند کار خود را ادامه خواهند داد و کسانی که از وقایع اجتماعی/سیاسی سوءاستفاده کردند تا توجه‌ها را جلب کنند، راه‌های دیگری را برای مطرح کردن خود خواهند یافت.»[۴۲] سالومه دلیل دور ماندنش از حاشیه‌های صحن موسیقی ایران نیز چنین توضیح می دهد: «اوقتی من رپ کردن را شروع کردم جامعه رپ فارسی‌ای وجود نداشت، من و چند نفر دیگر چون با رپ[[]] جهانی و خصوصا آمریکایی خو گرفته بودیم، دوست داشتیم به زبان خودمان این سبک را اجرا کنیم و از دغدغه‌های خودمان بگوییم. فعالیت هیپ‌هاپی من همچنان با این ایده مستقل ادامه دارد. در این میان، این جامعه رپ فارسی که می‌گویید به طور جداگانه شکل گرفت و به نظر می‌آید اگر کسی بخواهد حالا فعالیت در سبک هیپ‌هاپ را شروع کند، باید به نحوی خود را جزو این جامعه بداند. نمی‌دانم چرا. من کارم را می‌کنم. نمی‌دانم کی جزو کدام گروه است و کی از کی خوشش می‌آید و کی با کی دعوا دارد. تجربه من این بوده که هروقت سخن از جامعه رپ ایرانی می‌شود، موضوع حاشیه‌ای است و من از حاشیه‌ها خوشم نمی‌آید.»[۴۵]

سالومه در مورد بخش «ام سی» نامش نیز چنین توضیح می‌دهد: «برای من از اوایل به‌طور غریزی این احساس وجود داشت که رپر بودن جنبه سرگرم‌کنندگی و تأثیر لحظه‌ای و «دستا بالا» ی بیشتر داره و ام. سی. کسیه که روی شعر و محتوا و تأثیر دراز مدت تأکید داره. شاید بشه گفت رپر بیشتر به عضلات خطاب می‌کنه و ام. سی. به سلول‌های مغز. البته هیچ خط معینی وجود نداره و خیلی از ام. سی.‌ها رپر هستند و خیلی از رپرها ام. سی.»[۴۶]

پس از دریافت بورسیه تحصیلی از دولت ژاپن (به انگلیسی: MEXT Scholarship)، سالومه در سال ۲۰۱۰ به ژاپن مسافرت و فوق لیسانس خود را در زمینه هنرهای صوتی/تصویری (به انگلیسی: Audio/Visual Arts)‌ دریافت کرد. وی در زمینه تجربه‌اش در ژاپن می‌نویسد: «توانستم به درک عمیق‌تری از موسیقی برسم و راه‌های جدیدی که برای بیان سبک جدید زندگی ام من را خوشبخت تر می‌کند بیابم: دور از زندگی شهری و نزدیک تر به طبیعت.»[۴۷]

اهنگ چشمارو من از سالومه و سروش هیچکسویرایش

این اثر در سال ۱۳۸۲ یعنی نقطه آغازین موسیقی زیرزمینی منتشر شد به همراهی هیچ‌کس که شروعی جدید در رپ فارسی و موسیقی زیرزمینی ایران بود که این دو هنرمند باعث شدند رپ به سمت بازخوانی آثار خوب و تاپ کشیده شود همچنین رسانه‌های هیپ هاپی خارجی درمورد اولین آرتیست‌های رپ فارسی از هیچ‌کس و سالومه این اثر در رپ فارسی یاد کنند. این اثر جز اولین ترک‌های رپ فارسی به یاد می‌آید که یه نوع سبک جدید بود در زمانی که آهنگساز و امکاناتی نبود که رپرهای ایرانی برای تولید آثار خود از ان استفاده کنند.

تاروپود Warp and Weftویرایش

پروژه Warp And Weft در سال ۲۰۱۴ تولید و منتشر شد که با همکاری یکی از رپرهای بااستعداد به نام «کوهسار» شکل گرفت. این اثر تا به حال بیشترین بازخورد را نسبت به دیگر آثار منتشر شده این هنرمند داشته و تا به حال از طرف چند کارگردان آمریکایی پیشنهاد موسیقی متن فیلمی را داشته و بصورت اختصاصی در سایت و کانال یوتیوب (به انگلیسی: You Tube) و صفحه ساندکلود (به انگلیسی: Soundcloud) رسمی ایشان جای گرفته‌است. مضمون کار سیاسی و اجتماعی هست توصیف‌های بسیاری در این اثر می‌توان مشاهده کرد.

مقاله‌هاویرایش

سالومه تا به حال دو مقاله شخصی به زبان‌های فارسی و انگلیسی منتشر کرده است. اولین مقاله او با عنوان «چهره‌‌ای دیگر سانسور» در سایت بنیاد سیامک پورزند منتشر شد که در آن از توجه جهت‌دار و سطحی‌ای که رسانه‌های غربی به او نشان می‌دهند سخن می گوید: "... فهمیدم حکایت من فقط تا جایی که با روایت این رسانه‌ها هم راستا باشد، ارزش بیانی دارد و هرچیزی که در چشم‌انداز از پیش تعیین شده آنها نگنجد، نادیده گرفته شده و حذف خواهد شد. ارزش خبری من رابطه مستقیم با جنسیت و ملیتم دارد و هرچیز که من را فرای یک زن و یک ایرانی، به عنوان یک انسان و یک شهروند دنیا روایت کند، سزاوار راه یافتن به نسخه نهایی خبر را ندارد."[۴۸] مقاله دوم او «اضطراب، بیگانگی و کنترل» در تیر ماه ۱۳۸۹ به همراه آهنگ «۳» در سایت بیدارزنی انتشار پیدا کرد. این مقاله به رابطه سالومه با ذهن و بدن خود پس از زایمان می پردازد.

فعالیت‌های دیگرویرایش

سالومه همچنین به عنوان اولین زن گرافیتی کار ایران شناخته شده‌است.[۴۹] ولی از این لقب راضی نیست و می‌گوید: «گرافیتی را ۱۰–۱۱ سال پیش کار می‌کردم ولی کارهام خیلی ابتدایی موندند و ادامه ندادم. مشکل این بود که برای گرافیتی کار کردن در جاهایی که واقعاً تأثیر گذار بودند باید نصف شب کار می‌کردیم و من باید ۹ شب خونه می‌بودم. برای رپ کردن با قوانین خانواده‌ام درگیر شدم ولی برای گرافیتی نشدم. این نشون می ده که گرافیتی اونقدر هم برام مهم نبود.»[۵۰]

وی در زمینه هنر معاصر و ویدئو آرت/ساند آرت (به انگلیسی: Video Art, Sound Art) نیز فعالیت دارد و در گالری‌ها و موزه‌های متعدد دنیا نمایشگاه‌های متعددی داشته‌است. آهنگ‌هایی چون «مسخ» (به انگلیسی: Metamorphosis) و «فلک»(به انگلیسی: Eternal Return) که به عنوان موسیقی متن ویدئوهای خود ساخته است، مورد استقبال شنوندگان هیپ هاپ نیز قرار گرفته‌است.[۵۱]

آلبوم‌شناسیویرایش

آلبوم سال انتشار
هذیان ۱۳۸۵
هبوط ۱۳۸۸
هستم رسماً ۱۳۹۲
ناخوشاگاه ۱۳۹۶


تک‌آهنگ‌های برگزیدهویرایش

آهنگ رپ کن سال انتشار آهنگ ساز
چشما رو من سالومه (با همراهی هیچ‌کس) ۱۳۸۲ بیت توپاک (ریمیکس)
مأیوس نشو سالومه (با همراهی شیرعلی) ۱۳۸۲ ---
تقصیر من سالومه (با همراهی تهم) ۱۳۸۶ تهم
یه زن سالومه (با همراهی فردین) ۱۳۹۱ ---
مرض عشق سالومه ام‌سی (با همراهی فردریک سادرلاند ۱۳۹۲ فردریک سادرلاند
بهای رهایی سالومه (با همراهی Splytsecond (رپر آمریکایی) ۱۳۹۲ Armada X
هیچ انقلابی سالومه (با همراهی وپن اکس (رپ آمریکایی) ۱۳۹۲ Armada X
شاه مست شیخ مست سالومه (با همراهی آیت ال.. طالقانی ۱۳۹۲ آرمان دنیز
Road To Nothing سالومه (با همراهی Bastian Killjoy) ۱۳۹۳ Bastian Killjoy
خلاء سالومه ام‌سی (با همراهی Don Porcella) ۱۳۹۳ سالومه ام‌سی
تارو پود سالومه (با همراهی کوهسار) ۱۳۹۴ ---
زامبی سالومه (با همراهی رپرهای خاورمیانه؛ ای و سئون کوتی) ۱۳۹۴ Fela Kuti
مسافر سالومه ام‌سی (با همراهی Shing02) ۱۳۹۴ سالومه ام‌سی
رسوا سالومه ام‌سی ۱۳۹۵ سالومه ام‌سی
پینه سالومه ام‌سی ۱۳۹۶ سالومه ام‌سی
معما سالومه ام‌سی ۱۳۹۷ سالومه ام‌سی
۳ ۱۳۹۸ سالومه ام‌سی

موزیک ویدئوهاویرایش

  • داد بزن صدات برسه (۱۳۸۷)
  • سبز شدیم در این خاک (۱۳۸۸)
  • شاه مست و شیخ مست (۱۳۹۱)[۵۲]
  • گناه وجود (۱۳۹۲)
  • خلا (۱۳۹۳) [۵۳]
  • بهای رهایی (۱۳۹۳)[۵۴]
  • مسافر: ویدئو (۱۳۹۵)[۵۵]
  • رسوا (۱۳۹۵)[۵۶]
  • پینه (۱۳۹۶)[۵۷]
  • معما (۱۳۹۷)[۵۸]


آثار صوتی/تصویری برگزیدهویرایش

  • کودکی گمشده(انیمیشن کوتاه) (۱۳۸۰)[۵۹]
  • آکوئافوبیا(ویدئو/ساند آرت) (۱۳۹۱)[۶۰]
  • حجب (ویدئو/ساند آرت) آرت (۱۳۹۲)[۶۱]
  • دگرگیسی نقال(چیدمان عکس/ویدئو/صوت) (۱۳۹۲) [۶۲]
  • تاو (مستند تجربی) (۱۳۹۳) "[۶۳]
  • مسافر (مستند) (۱۳۹۵)[۶۴]


منابعویرایش

  1. Iranian Rap Music Bedevils the Authorities – US News and World Report. Usnews.com (2008-03-12). Retrieved on 2013-02-03.
  2. [۱]
  3. http://aslanmedia.com/mideast-music/35-music-artist-profile/21309-everything-i-do-is-personal-iran-s-first-female-rapper-salome-mc-opens-up-part-1
  4. [۲]
  5. "15 RAPPERS WHO KILL IT IN OTHER LANGUAGES". MTV. 2015-07-09. Retrieved 2016-06-28.
  6. [۳]
  7. https://www.swatch.com/en_us/explore/swatch-art/swatch-faces-2015-artists/salome-mc
  8. [۴]
  9. https://www.curiositymag.com/2018/09/21/salome-mc-female-rapper-iran/
  10. http://www.kolahstudio.com/?p=190
  11. https://meidaan.com/archive/42088
  12. Delirium Album by Salome MC on SoundCloud. Soundcloud.com (2011-11-17). Retrieved on 2013-02-03.
  13. [۵]
  14. https://meidaan.com/archive/42088
  15. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۴.
  16. http://www.tehranavenue.com/article.php?id=821
  17. [۶]
  18. https://www.curiositymag.com/2018/09/21/salome-mc-female-rapper-iran/
  19. https://www.youtube.com/watch?v=9G2QffzGIJU
  20. https://www.swatch-art-peace-hotel.com/virtual-museum/Salome-Mc-213
  21. https://currentsnewmedia.org/work/three-rituals-of-perdurance/
  22. https://www.curiositymag.com/2018/09/21/salome-mc-female-rapper-iran/
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ https://aamizeh.com/%da%af%d9%81%d8%aa%da%af%d9%88%db%8c%db%8c-%d8%a8%d8%a7-salome-mc-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%a2%d9%84%d8%a8%d9%88%d9%85-%d8%aa%d8%a7%d8%b2%d9%87-%d8%a7%d8%b4/
  24. https://www.youtube.com/watch?v=RS4YK70XCcs
  25. Salome Mc – Drunk Shah, Drunk Elder (شاه مست و شیخ مست). YouTube (2012-04-04). Retrieved on 2013-02-03.
  26. [۷]
  27. [۸]
  28. http://www.mtv.com/news/2177489/rappers-who-kill-it-in-other-languages
  29. [۹]
  30. https://www.swatch-art-peace-hotel.com/virtual-museum/Salome-Mc-213
  31. https://www.swatch-art-peace-hotel.com/virtual-museum/Salome-Mc
  32. ۳۲٫۰ ۳۲٫۱ http://norient.com/stories/island-fever-darker-than-youd-think/
  33. https://soundcloud.com/1n1project/salome-mc-shing02-passenger-feat-nichloolas-kaleikini
  34. https://www.curiositymag.com/2018/09/21/salome-mc-female-rapper-iran/
  35. https://artisttrust.org/artists/salome-mc/
  36. https://upa.nyc/news/salome-mc/
  37. https://artisttrust.org/artists/salome-mc/
  38. https://freemuse.org/def_art_freedom/music-freedom-day-2016-coverage/
  39. http://www.salomemc.com
  40. https://iamhiphopmagazine.com/salome/-mc
  41. http://pourzandfoundation.org/fa/another-face-of-censorship-by-salome-mc/
  42. ۴۲٫۰ ۴۲٫۱ [۱۰]
  43. ilsong1.org
  44. [۱۱]
  45. https://meidaan.com/archive/18077
  46. ilsong1.org
  47. [۱۲]
  48. http://pourzandfoundation.org/fa/another-face-of-censorship-by-salome-mc/
  49. A1one: 1st generation Graffiti in Iran. pingmag.jp (2007-01-19).
  50. ilsong1.org
  51. https://soundcloud.com/salomeoutsider/sets/salomes-experiments
  52. https://www.youtube.com/watch?v=lxEr9OTVJ7g
  53. https://www.youtube.com/watch?v=kCVg2S7k67I
  54. https://www.youtube.com/watch?v=nIsBkMnwPVs
  55. https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=HztZDYp63rA
  56. https://www.youtube.com/watch?v=ZTFJWCl9ncs
  57. https://www.youtube.com/watch?v=i_ERSGAGh6E
  58. https://www.youtube.com/watch?v=SplAHfyJqxg
  59. https://vimeo.com/39887846
  60. https://vimeo.com/43669283
  61. https://vimeo.com/74360752
  62. [۱۳]
  63. [۱۴]
  64. https://www.youtube.com/watch?v=grHpo6TPdqA

https://soundcloud.com/salomeoutsider/warp-and-weft-feat-koohsar http://www.salomemc.com/everything/ http://www.salomemc.com/warpand/