باز کردن منو اصلی

لشکر ۷۷ پیاده خراسان یا لشکر ۷۷ پیاده ثامن‌الائمه خراسان، یک لشکر پیاده و قرارگاه تاکتیکی نیروی زمینی ارتش ایران است، بعنوان یکی از مهم‌ترین یگان‌های نظامی شرق کشور شناخته می‌شود.[۲] تیپ‌های تابعه لشکر ۷۷ پیاده خراسان در خلال جنگ ایران و عراق در اغلب عملیات‌ها گسترده نیروهای مسلح ایران، بعنوانی یگان عمل‌کننده حضور داشتند. لشکر ۷۷ پیاده خراسان هم‌اکنون بعنوان یک قرارگاه عملیاتی، دارای ۴ تیپ تابعه می‌باشد، که در شهر‌های تربت جام، تربت حیدریه، قوچان و مشهد مستقر می‌باشند.[۳]

لشکر ۷۷ پیاده خراسان

لشکر ۷۷ پیاده ثامن‌الائمه خراسان

77th Infantry Division of Khurasan.svg
کنش
کشور  ایران
رسته نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
گونه نیروی زمینی
نقش عملیات‌های ویژه
اندازه لشکر
نام مستعار لشکر ۷۷ پیروز خراسان
نبردها جنگ ایران و عراق
فرماندهان
فرمانده محمدحسین مستشاری[۱]
فرماندهان پیشین عطاالله صالحی
احمدرضا پوردستان

تیپ‌های تابعهویرایش

قرارگاه عملیاتی لشکر ۷۷ خراسان، دارای ۴ تیپ تابعه می‌باشد، که شامل:

  • تیپ ۳۷۷ مشهد
  • تیپ ۱۷۷ تربت حیدریه
  • تیپ ۲۷۷ قوچان
  • تیپ ۳۸ زرهی تربت جام[۴]

جنگ ایران و عراقویرایش

ماموریت لشکر ۷۷ خراسان در جنگ ایران و عراق، حدود ۱۲ سال به طول انجامید، که ۸ سال از آن با درگیری و جنگ مستقیم همراه بود و ۴ سال آخر آن، با وضعیت؛. «نه جنگ، نه صلح» سپری شد. لشکر ۷۷ خراسان در طول سال­های جنگ، در بیشتر عملیات­‌ها حضور فعال یا پشتیبانی‌کننده داشت، که موثرترین آن‌ها اجرای عملیات ثامن‌الائمه بود، عملیاتی که منجر به شکست حصر آبادان شد. لشکر ۷۷ خراسان در مجموع در ۲۲ عملیات گسترده و محدود، شرکت داشت، که برای نمونه می‌توان به؛ عملیات فتح‌المبین، عملیات بدر، عملیات نصر، عملیات مرصاد، اشاره کرد.[۵]

عملیات ثامن‌الائمهویرایش

در ابتدای جنگ ایران و عراق، با هدف شکست حلقه محاصره آبادان، در آبان ماه ۱۳۵۹ قرارگاه مقدم نیروی زمینی ارتش، به لشکر ۷۷ خراسان ماموریتی جهت انهدام بخشی از نیروهای ارتش عراق، که در شرق کارون مستقر بودند را ابلاغ نمود. در این راستا با درخواست فرمانده وقت لشکر ۷۷ خراسان؛ سرهنگ شهاب‌الدین جوادی، واحدهایی از این لشکر که در کردستان بودند، به منطقه جنوب اعزام شدند، همچنین تیپ ۳۷ زرهی شیراز نیز زیر امر لشکر ۷۷ قرار گرفت. از ۲۸ اسفند ۱۳۵۹ فرماندهی قرارگاه اروند که در ماهشهر مستقر شده بود به لشکر ۷۷ انتقال یافت. اولین جلسه ستادی در فروردین ۱۳۶۰ تشکیل شد و ۶ ماه بعد، طرح لشکر ۷۷ در جلسه ۱۵ شهریور ۱۳۶۰ در ستاد فرماندهی واقع در ماهشهر، با حضور ریاست ستاد مشترک ارتش؛ ولی‌الله فلاحی، فرمانده نیروی زمینی ارتش؛ قاسمعلی ظهیرنژاد و نماینده فرمانده کل سپاه پاسداران؛ یحیی رحیم‌صفوی، ارائه شد. در این جلسه به درخواست فرمانده لشکر ۷۷، این عملیات؛ ثامن‌الائمه نام گذاری شد. لشکر ۷۷ پیاده خراسان با ۳ تیپ، به استعداد ۱۹ هزار نفر، در عملیات ثامن‌الائمه حضور پیدا کرد و در پیروزی نیروهای مسلح ایران در این عملیات، نقش محوری داشت.[۶]

تلفات جنگویرایش

در طول جنگ ایران و عراق، تعداد ۵ هزار و ۳۶۷ نفر از پرسنل لشکر ۷۷ خراسان کشته شدند، همچنین شمار ۱۵ هزار و ۹۴۹ نفر مجروح (جانباز) و بیش از ۲ هزار و ۸۶۵ نفر نیز به اسارت نیروهای ارتش عراق درآمدند.[۷]

لقب پیروزویرایش

لشکر ۷۷ پیاده خراسان یکی از اولین واحدهای رزمی ارتش بود، که با شروع جنگ ایران و عراق، توانست خود را به منطقه نبرد برساند. تیپ‌های زیرمجموعه این لشکر، در عملیات‌های منجر به شکستن حصر آبادان، بعنوان یگان‌های عمل‌کننده، نقشی کلیدی را برعهده داشتند. پس از اینکه لشکر ۷۷ خراسان با مشارکت سایر واحدها، محاصره آبادان را شکست، لقب پیروز به لشکر ۷۷ خراسان اعطا شد و پس از عملیات ثامن‌الائمه، با تصویب شورای عالی دفاع، در تاریخ ۱۱ مهر ۱۳۶۰ نام این لشکر به «لشکر پیروز خراسان» تغییر یافت.[۸]

فرماندهانویرایش

سرلشکر عطاالله صالحی؛ جانشین پیشین رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح و فرمانده سابق کل ارتش، سرتیپ احمدرضا پوردستان؛ رئیس مرکز مطالعات راهبردی ارتش و فرمانده پیشین نیروی زمینی ارتش و نیز سرتیپ علی جهانشاهی؛ معاون هماهنگ‌کننده نیروی زمینی ارتش، از جمله فرماندهان ارشد ارتش می‌باشند، که در ادوار پیشین، فرماندهی لشکر ۷۷ خراسان را برعهده داشته‌اند. در حال حاضر سرتیپ دوم محمدحسین مستشاری، مسئولیت فرماندهی قرارگاه عملیاتی لشکر ۷۷ خراسان را برعهده دارد. پیش‌تر سرتیپ مرتضی محمدی عهده‌دار این سمت بود.[۹]

منابعویرایش

  1. «معرفی فرمانده قرارگاه عملیاتی لشکر ۷۷ ثامن‌الائمه». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۳۹۷-۱۲-۲۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۸-۰۳-۲۴.
  2. «درباره لشکر ۷۷ خراسان چه می‌دانیم؟». کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
  3. «نگاهی به نقش لشکر ۷۷ در عملیات ثامن الائمه و شکست حصر آبادان». روزنامه خراسان.
  4. «تغییر ساختار لشکر ۷۷ از تاکتیکی به عملیاتی». خبرگزاری شهرآرا. ۲۸ تیر ۱۳۹۸.
  5. «دلاوری‌های سربازان خراسانی وطن». خبرگزاری خراسان.
  6. «علّت تغییر نام لشکر ۷۷ / قرارگاه عملیاتی قدرتمند ارتش در شرق کشور را بشناسید». خبرگزاری میزان. ۲۰ آذر ۱۳۹۶.
  7. «برای ایران، از خراسان تا آبادان». خبرگزاری صبح‌مشهد. ۵ مهر ۱۳۹۷.
  8. "بازخوانی حماسه لشکر خوبان/ثامن الائمه حصر آبادان را شکست". خبرگزاری مهر.
  9. «معرفی چهار فرمانده شهید لشکر ۷۷ ثامن الائمه». خبرگزاری دفاع مقدس.