انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)

انتخابات پارلمانی آینده در ایران

انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی در دو دور به تاریخ‌های ۲ اسفند ۱۳۹۸ و ۲۹ فروردین ۱۳۹۹ برگزار خواهد شد. همچنین اولین انتخابات میان‌دوره‌ای دوره پنجم مجلس خبرگان رهبری استان‌های تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، استان فارس و قم نیز به صورت همزمان برگزار خواهد شد.[۱]

انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)
ایران
۹۵–۱۳۹۴ →
اعضا
۲ اسفند ۱۳۹۸ و ۲۹ فروردین ۱۳۹۹
نمایندگان
← ۰۳–۱۴۰۲

هر ۲۹۰ کرسی مجلس شورای اسلامی
۱۴۶ کرسی موردنیاز اکثریت
 
رهبر غلامعلی حداد عادل تعیین‌نشده
حزب
فهرست ایران سربلند برای ایران
حوزهٔ انتخابات رهبر تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس
جناح اصول‌گرایان اصلاح‌طلبان

  MajlesEdalatkhah.jpg
رهبر سعید زیباکلام
حزب
فهرست مجلس عدالت‌خواه
حوزهٔ انتخابات رهبر
جناح

رئیس‌مجلس کنونی

علی لاریجانی
مستقل

تعداد حوزه‌های انتخاباتی

تعداد کرسی‌های مجلس یازدهم ۲۹۰ نفر است و این تعداد با مخالفت نمایندگان با افزایش تعداد صندلی‌ها در خرداد ۹۸ ثابت ماند. نکته قابل بحث این است که این وضعیت بر خلاف قانون است و توزیع نمایندگان مورد نقد واقع شده‌است. به عنوان مثال یک استان مانند البرز به ازای هر ۴۹۳ هزار نفر حائز شرایط رای دادن یک نماینده به مجلس می‌فرستند اما استان سمنان به ازای هر ۱۲۳ هزار نفر یک نماینده دارد.[۱]

با توجه به آنکه تعداد واجدین شرایط رای دادن در مجموع حدود ۵۵ میلیون نفر است به ازای هر ۱۹۰ هزار نفر یک نماینده در مجلس ایران حضور دارد.

به گفتهٔ دبیر و سخنگوی ستاد انتخابات کشور تعداد حوزه‌های انتخابیه در انتخابات آتی ۲۰۸ حوزه است که بر اساس مصوبه سال ۱۳۹۵ مجلس یک حوزه افزایش یافته و حوزه انتخابیه میاندوآب، شاهین دژ و تکاب به دو حوزه انتخابیه مستقل تقسیم شده‌است.

نام‌نویسی

نام‌نویسی داوطلبان ۶–۱۰ آبان انجام شد.

به گفتهٔ دبیر ستاد انتخابات کشور، داشتن حداقل سن ۳۰ و حداکثر ۷۵ سال، مدرک کارشناسی ارشد یا معادل آن که دارای ارزش استخدامی باشد، داشتن مدرک پایان خدمت نظام وظیفه، و التزام عملی به اسلام و تابعیت ایرانی از شرایط نام‌نویسی داوطلبان است.

موسوی، با اشاره به اینکه همزمان با یازدهمین دوره انتخابات مجلس، انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری هم در ۵ استان کشور برگزار می‌شود، افزود: نام‌نویسی داوطلبان انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری از ۱۵ تا ۲۱ آذر انجام می‌شود.

غیبت نمایندگان سرشناس

برخی از نمایندگان سرشناس مجلس دهم از حضور در انتخابات خودداری کردند. از جمله:

رد صلاحیت‌ها

در این دوره از انتخابات مجلس نیز همانند سایر دوره‌ها، تعدادی از چهره‌های سرشناس توسط هیئت اجرایی و نظارت شورای نگهبان رد صلاحیت شدند.

طبق گفته اصلاح‌طلبان برای ۲۳۰ کرسی از ۲۹۰ کرسی هیچ نامزدی ندارند. در کل از ۱۴ هزار کاندید ۶۸۰۰ نفر به بهانه‌های مختلف از جمله فساد و عدم التزام به اسلام رد صلاحیت شده‌اند.[۲]

واکنش‌ها

وزارت خارجه آمریکا با یک شکل خواندن باقی مانده نامزدها در انتخابات بعد از ردصلاحیت اغلب نامزدها توسط شورای نگهبان، این انتخابات را به استهزا گرفت.[۳][۴][۵]

روز جمعه ۱۴ فوریه ۲۰۲۰ برایان هوک، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران، انتخابات ایران را یک حرکت صرفاً نمایشی و از قبل تعیین شده دانست و گفت: «رای‌گیری اصلی در خفا و مدت‌ها قبل از ۲۱ فوریه انجام شده‌است. روحانیون برندگان و بازندگان را پیش از آن که رای مردم به صندوق انداخته شود تعیین می‌کنند.»[۶]

برگزاری انتخابات الکترونیکی

به گفته وزیر کشور بیش از ۸۵ درصد انتخابات مجلس به صورت الکترونیکی برگزار می‌گردد که با این اقدام نود درصد از تخلفات انتخاباتی به صفر می‌رسد.[۷]

دکتر کدخدایی از احراز هویت الکترونیکی رای‌دهندگان به‌طور صد درصدی خبر داد و افزود: در حوزه‌های دیگر، مسئولان شورای نگهبان برای برگزاری انتخابات الکترونیکی تلاش کردند و ما هم آمادگی داشتیم، اما به علت مسائل فنی در حوزه‌های دیگر، الکترونیکی برگزار نمی‌شود.[۸]

تحریم

مصطفی تاجزاده، فعال سیاسی اصلاح طلب با انتقاد از وضعیت انتخابات و گفتن اینکه در انتصابات شرکت نمی‌کند، اعلام کرد که: «رهبر با منصوب‌کردن مستقیم یا غیرمستقیم ۱۲ عضو شورای نگهبان از یک گرایش سیاسی، داور رقابتهای انتخاباتی را از بی‌طرفی خارج کرده‌است. به‌همین دلیل مسئولیت تبدیل انتخابات به انتصابات در درجه نخست با شخص رهبر است. در انتخابات رای می‌دهم، در انتصابات نه.»[۹]

در روز سه‌شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۸ نرگس محمدی فعال مدنی که در حال حاضر در زندان بسر می‌برد خواستار تحریم انتخابات شد و با اشاره به «کشتار خیابانی و پاسخ بی‌رحمانه حکومت» به اعتراض مردم ایران در یادداشتی نوشت: «به حرمت خون کشته‌شدگان مظلوم در پای صندوق‌های رای حضور نیابیم.»[۱۰][۱۱][۱۲] گلرخ ایرایی و سهیل عربی دیگر زندانیان سیاسی هستند که در بیانیه‌هایی جداگانه این انتخابات را تحریم کرده‌اند.[۱۳]

نتایج نظرسنجی مؤسسه مطالعات اجتماعی دانشگاه تهران که در نیمهٔ اول بهمن ۹۸ انجام شده نشان می‌دهد ۲۴٫۲ درصد مردم تهران، تمایل به شرکت در انتخابات دارند.[۱۴] ۹۳٫۷ درصد شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی از شرایط و وضع مدیریت کشور ابراز نارضایتی کرده‌اند.[۱۵] طبق نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران که در دی ۱۳۹۸ انجام شده بود، تمایل مردم شهر تهران برای شرکت در انتخابات ۲۱درصد و برای مردم استان تهران ۲۷درصد اعلام شده بود.[۱۵]

روز یکشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۸ دانشجویان دانشگاه امیر کبیر تهران دست به تظاهرات زده و شعارهایی علیه انتخابات دوم اسفند و تحریم آن سر دادند: "مردم درگیر فقرند، این‌ها تو فکر رأی‌اند"، "نه صندوق، نه آرا، تحریم انتخابات". آنها همچنین دست‌نوشته‌هایی در دست داشتند که روی آن نوشته بود: «رای بی رای». این اعتراضات با یورش و حمله لباس شخصی‌ها و حراست دانشگاه روبرو شد.[۱۶][۱۷]

۱۲ نفر از فعالان مدنی و سیاسی زن زندانی، در بیانیه‌ای بر ضرورت تحریم و نفی انتخابات مجلس انگشت گذاشته و گفتند: "این نظام و انتخابات‌هایش تنها بر خون میلیون‌ها جوان بی‌گناه استوار گشته" است، نتیجه می‌گیرند: «برماست که انتخاباتشان را برای خودشان بگذاریم و در میدان واقعی انتخابات مردمی باقی بمانیم. هرکسی که پای صندوق‌های رای می‌رود اثر انگشتش بر روی ماشه اسلحه‌ای که به سمت جوانان انقلابی شلیک می‌شود ثبت خواهد شد و نشان تاییدی بر نظام حاکم و جنایاتش می‌باشد.»[۱۸][۱۹]

نامزدان و فهرست‌ها

شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی نخستین ائتلافی است که برای ارائه فهرست انتخاباتی ‏(en) اعلام موجودیت کرده‌است.

اصلاح طلبان: در جلسه شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح طلبان اعلام شد که با توجه به رد صلاحیت گستره اصلاح طلبان «شورای عالی سیاست گذاری جبهه اصلاح طلبان در حوزه انتخابیه تهران لیست انتخاباتی نمی‌دهد. احزاب عضو با نام و عنوان خود می‌توانند لیست بدهند.»[۲۰][۲۱]

منابع

  1. «انتخابات مجلس دوم اسفند ۹۸ برگزار می‌شود». ایرنا. ۸ اسفند ۱۳۹۷. ۸۳۲۲۴۷۳۵.
  2. «آغاز تبلیغات انتخابات مجلس؛ توجه یو اِس نیوز به رد صلاحیت‌های گسترده در این انتخابات». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۵.
  3. «واکنش وزارت خارجه آمریکا به ردصلاحیت‌ها در ایران: کاندیداهای باقی‌مانده مثل هم هستند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۳۰.
  4. «وزارت خارجه آمریکا: نامزدهای انتخابات مجلس ایران هم‌شکل هستند». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۱-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۳۰.
  5. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «انتقاد آمریکا از "هم‌شکل" بودن همه نامزدهای انتخاباتی ایران | DW | 29.01.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۳۰.
  6. «برایان هوک: انتخابات در جمهوری اسلامی نمایشی است؛ برنده‌ها را از پیش تعیین کرده‌اند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۵.
  7. «انتخابات مجلس 98 الکترونیکی می‌شود». majlesiran. ۲ آبان ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۰.
  8. «رسانه‌ها از گمانه‌زنی دربارهٔ تأیید یا رد صلاحیت‌ها بپرهیزند/ صلاحیت حدود ۳۰ درصد داوطلبان تأیید نشد». majlesiran. ۲۲ دی ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ دی ۱۳۹۸.
  9. "تاجزاده: این انتصابات است نه انتخابات، من در انتصابات رای نمی‌دهم". news.gooya.com. Retrieved 2020-02-06.
  10. «نرگس محمدی زندانی سیاسی خواستار تحریم انتخابات «به حرمت خون کشته شدگان» اعتراضات اخیر ایران شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۵.
  11. «نرگس محمدی خواستار تحریم انتخابات شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۵.
  12. «نرگس محمدی: به حرمت خون کشته‌شدگان آبان نباید رای داد». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۲-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۵.
  13. «آیا تحریم انتخابات مختص "خارج‌نشین‌ها" است؟». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۲۴ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۸ اسفند ۱۳۹۸.
  14. «نتایج یک نظرسنجی: ۷۵ درصد مردم تهران در انتخابات مجلس شرکت نمی‌کنند». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲۷ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۸.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «نتایج هشداردهنده نظرسنجی دانشگاه تهران و ایسپا دربارهٔ انتخابات مجلس». baharnews.ir. بهار نیوز. ۲۸ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۸.
  16. «دانشجویان در تجمع اعتراضی دانشگاه امیر کبیر شعار دادند: «نه صندوق نه آرا، تحریم انتخابات»». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۸.
  17. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «تجمع دانشجویان در دانشگاه امیرکبیر در اعتراض به سرکوب و "حکومت نظامی" | DW | 16.02.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۸.
  18. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «بیانیه گروهی از زنان زندانی سیاسی در ضرورت تحریم و نفی انتخابات مجلس | DW | 17.02.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۸.
  19. «۱۲ زندانی سیاسی زن زندان اوین خواهان تحریم انتخابات شدند | رادیو زمانه». www.radiozamaneh.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۸.
  20. «تصمیم نهایی انتخاباتی شورای عالی سیاستگذاری؛ اصلاح‌طلبان لیست نمی‌دهند». خبرآنلاین. ۲۰۲۰-۰۲-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۶.
  21. سلام‌نو، وب سایت. «اصلاح طلبان در تهران لیست نمی‌دهند». سلام‌نو. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۶.