میرزا هاشم آملی

روحانی

هاشم اردشیر لاریجانی معروف به میرزا هاشم آملی (۱۲۷۸ لاریجان مازندران – ۷ اسفند ۱۳۷۱ قم) از روحانیون و مراجع تقلید شیعه اهل ایران و استاد فقه و اصول در حوزه‌علمیه قم و نجف بوده‌است. [نیازمند منبع] او پدر برادران لاریجانی است.

میرزا هاشم آملی
Mirzahashemamoli2.jpg
اطلاعات شخصی
زاده
میرزا هاشم اردشیر لاریجانی

۱۲۷۸ خورشیدی
روستای پردمه لاریجان آمل مازندران[۱]، ایران
آرامگاهحرم فاطمه معصومه
فرزندانفاضله لاریجانی
محمدجواد لاریجانی
فاضل لاریجانی
علی لاریجانی
صادق لاریجانی
محمدباقر لاریجانی[۲]

کودکیویرایش

میرزا هاشم آملی لاریجانی، در سال ۱۲۷۸ هجری شمسی در روستای پردمه لاریجان در هفتاد کیلومتری شهر آمل، به دنیا آمد. در دوران کودکی، به فراگیری ادبیات عرب و مقدمات علوم نزد آقا سید تاج و احمد آملی پرداخت و تا مرحله سطوح را در همان شهر فراگرفت.[۱]

تحصیلاتویرایش

در تهرانویرایش

در سیزده سالگی، برای ادامه تحصیل به حوزهٔ تهران رفت و به مدرسهٔ سپهسالار که زیر نظر سید حسن مدرس اداره می‌شد رفت و تا بیست و پنج سالگی در آن مدرسه به فراگیری علوم دینی پرداخت.[۱] میرزا محمدرضا فقیه لاریجانی، سید محمد تنکابنی، میرزا یدالله نظرپاک، محمدعلی لواسانی، میرزا طاهر تنکابنی، میرزا ابوالحسن شعرانی و محمدعلی شاه‌آبادی از استادان وی در این مدت بودند.[۱]

در قمویرایش

در سال ۱۳۰۵ به قم رفت. او در آنجا در درس عبدالکریم حائری یزدی، محمد حجت کوه‌کمری، محمدعلی شاه‌آبادی و محمدعلی حائری قمی حاضر شد و در مدت شش سال از آنان بهره برد. وی در این مدت دروس فقه، اصول، رجال، حدیث، فلسفه و عرفان را فرا گرفت.[۱]

وی پس از دریافت اجازه اجتهاد از عبدالکریم حائری یزدی و محمد حجت کوه‌کمری، به حوزهٔ نجف مهاجرت کرد.[۳]

در نجفویرایش

میرزا هاشم آملی در سال ۱۳۵۱ در مدرسه بزرگ آخوند ساکن شد و در درس فقه و اصول سیدابوالحسن اصفهانی، آقاضیاءالدین عراقی و میرزای محمدحسین نائینی حاضر شد.[۳]

استادانویرایش

شاگردان میرزا هاشم لاریجانیویرایش

تالیفاتویرایش

  • کتاب الطهارة
  • کتاب الصلوة
  • مناسک حج
  • توضیح المسائل
  • بدایع الافکار
  • تقریرات درس اصول مرحوم محقق عراقی[۷]
  • حاشیه بر التحصیل بهمنیار
  • کتاب الرهن و الاجارة
  • کتاب البیع
  • خیارات
  • رسالة فی النیة
  • تقریرات درس صلوة مرحوم حائری
  • تقریرات درس فقه آقا ضیاءالدین عراقی (صلاة، اجاره، غصب، بیع و قضا)
  • حاشیه بر عروةالوثقی
  • تقریرات درس اصول مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی
  • حاشیه بر شرح چغمینی در هیئت
  • حاشیه بر التحصیل بهمنیار در حکمت و منطق

فعالیت‌های سیاسیویرایش

پس از تصویب قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی، در مهرماه ۱۳۴۱ و اعتراض مراجع تقلید، وی یکی از چهره‌های سرشناس مبارز روحانیت بود. نام وی همواره ذیل اعلامیه‌های دسته جمعی مراجع تقلید دیده می‌شد.[۸]

وی از اولین کسانی بود که دولت منتخب روح‌الله خمینی را تأیید کرد. علی اکبر ناطق نوری در این زمینه می‌گوید:[۸]

ایشان در دوران انقلاب از جمله فقها و آیاتی بودند که همواره از امام عالیقدر به عنوان رهبری انقلاب و مقام امامت یاد می‌کردند و همراه و همگام با امام در دوران مبارزه و انقلاب بودند و اعلامیه‌های باقی‌مانده از آن عالم بزرگوار شاهد بر این مدعاست.

پس از مرگ روح‌الله خمینی و انتخاب سیدعلی خامنه‌ای به مقام رهبری، وی طی نامه‌ای بیعت خود را با او اعلام کرد و تأکید کرد:[۸]

انتخاب شایسته حضرتعالی که فردی دانشمند و اسلام‌شناس و صاحب درایت هستید از جانب مجلس خبرگان، مایه امیدواری و تسکین است.

فرزندانویرایش

درگذشتویرایش

میرزا هاشم آملی در سن ۹۳ سالگی پس از پشت سر گذاشتن سکته‌های ناقص و یک دوره بیماری، در عصر روز جمعه ۷ اسفند ۱۳۷۱ درگذشت.[۸]شفیعی مازندرانی دربارهٔ مرگ او این شعر را سروده‌است:[۳]

بشنیدم از شمعی که با پروانه می‌گفت خورشید را نشناخت کس در روزگاران
آن آیت عظمای حق، آن مرجع خلق صدرالافاضل، آملی، خورشید تابان
فقه و اصول و حکمت و عرفان و تفسیر در سوگ آن فرزانه، سراندر گریبان

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ «گوهرهای دریای شیعه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ آوریل ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۰۹.
  2. «پردمه، زادگاه لاریجانی‌ها». فردانیوز. ۳ شهریور ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۷.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ آموزگار جاوید / درگذشت آیت‌الله میرزا هاشم آملی رحمه‌الله
  4. علی تقدیری. «تقدیری سبزواری، حاج شیخ هاشم». پایگاه اطلاع رسانی حوزه.
  5. «عالمی، حسن». دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.
  6. «آیت الله علوی از پیشگامان نهضت امام خمینی (ره) در سبزوار درگذشت». خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران. ۱ بهمن ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۹ تیر ۱۴۰۰.
  7. آیت‌الله میرزا هاشم آملی
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ «میرزا هاشم آملی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ آوریل ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۰۹.

منابعویرایش

فیلسوفان مسلمان