باز کردن منو اصلی

داریوش اسدزاده (زاده ۱ آذر ۱۳۰۲ در کرمانشاه) بازیگر تئاتر، فیلم و سریال ایرانی است. او در ۲۰ سالگی وارد عرصه بازیگری شد و سال‌ها در مقام بازیگر، نویسنده و کارگردان در تئاتر تهران (نصر) فعالیت کرد. در دهه چهل و پنجاه شمسی در بیش از پنجاه فیلم سینمایی ایفای نقش نمود. پیش از انقلاب ایران را ترک کرد و در سال ۱۳۶۵ پس از ده سال اقامت در آمریکا بازگشت و در دو سریال سمندون و خانه سبز شرکت داشت که این دو اثر را می‌توان تأثیرگذارترین آثار کارنامه هنری او دانست. از دیگر آثار مهم او می‌توان به بازی در فیلم کوتاه دایره (۱۳۷۷)، اثر محمد شیروانی و برگزیده منتقدان بین‌المللی جشنواره کن در ۱۹۹۹، اشاره کرد. فعالیت او در دهه ۱۳۹۰ متمرکز بر تألیف کتاب‌هایی دربارهٔ تاریخ تئاتر ایران و تاریخ تهران بود.

داریوش اسدزاده
Dariush Asadzadeh, Closing Ceremony of the Fourth Jam-e Jam Festival (13961218000103636561590913429103 83227) (cropped).jpg
نام اصلی داریوش اسدزاده
زمینه فعالیت سینما، تلویزیون، تئاتر
تولد ۲۳ نوامبر ۱۹۲۳ ‏(۹۵ سال)
۱ آذر ۱۳۰۲ خورشیدی
کرمانشاه ، ایران
محل زندگی تهران ، ایران
ملیت ایرانی
پیشه بازیگر، کارگردان و نویسنده، پژوهشگر، کارمند وزارت دارایی، ریاست سابق انجمن بازیگران ایران
سال‌های فعالیت ۱۳۲۲ تا حالا
فرزندان کوروش

آرش

محتویات

زندگی‌نامهویرایش

داریوش اسدزاده، روز جمعه ۱ آذر ۱۳۰۲ شمسی در کرمانشاه به دنیا آمد. پدرش ارتشی بود و زادهٔ تهران و ساکن و بزرگ شده خیابان ری. او فرزند اول خانواده و دارای دو خواهر و یک برادر است. او تا پنج سالگی به همراه خانواده، در کرمانشاه زندگی کرد و در سال ۱۳۰۷ همراه با خانواده به تهران بازگشت. دوره ابتدایی را در «دبستان ترقی» و دبیرستان را در دارالفنون به پایان برد، سپس وارد دانشکده بازرگانی و دارایی شد.[۱]

او در کودکی به همراه پدرش به دیدن تئاتر می‌رفت. هر هفته درسش را به خوبی می‌خواند تا پدرش برای تشویقش، او را به دیدن تئاتر ببرد. بعدها که بزرگتر شد عاشق هنر شد. پدرش که خود او را با هنر نمایش آشنا کرده بود به شدت با کار هنری مخالف بود و از او توقع داشت تا تعلیمات نظامی را پشت سر بگذارد و صاحب مقام و منصب شود. اسدزاده در جوانی ویلون می‌نواخت و طبع شعر هم داشت، اما به دلیل مخالفت شدید پدر مجبور شد موسیقی را رها کند. او پس از پایان دوره دبیرستان، این بار به دور از چشم پدر وارد اولین دوره هنرستان هنرپیشگی شد و هم زمان برای خاطر جمعی پدرش به دانشگاه نیز رفت.[۲] هنرستان هنرپیشگی که زیرنظر سید علی نصر اداره می‌شد، نخستین مدرسهٔ حرفه‌ای تئاتر در ایران بود و از بطن آن تئاتر تهران (نصر) تأسیس گردید. مدتی نگذشت که برای بازی در نمایشنامه‌های رادیویی که توسط فضل‌الله بایگان اجرا می‌شد، به رادیو رفت. در آن زمان عده‌ای معدودی در خانه‌های خود رادیو داشتند، از این رو پدر اسدزاده خبر بازیگری پسرش را در آن نمایش‌ها نه از رادیو که از زبان آشنایان شنید و او را به جرم «مطرب شدن» به خانه راه نداد تا آنکه بعد از یک ماه با وساطت اقوام به خانه برگشت. پدر با آنکه از راهی که پسرش انتخاب کرده بود راضی نبود، اما رفته رفته با آن کنار آمد.[۲] در سال ۱۳۲۳ خورشیدی در زمانی که قوام‌السلطنه نخست‌وزیر بود، به استخدام وزارت دارایی درآمد و در آنجا نیز از گوشه و کنایه‌های همکارانش که او را مطرب می‌خواندند، در امان نبود.[۲]

او از سال ۲۱ کار در تئاتر را با بازیگری، کارگردانی و نویسندگی در تئاتر تهران (نصر) و دهقان (لاله زار) شروع کرد. نخستین بازی حرفه‌ای او بر صحنه تئاتر در سال ۱۳۲۱ در نمایشی به نام «لیلی و مجنون کمدی» به نویسندگی و کارگردانی معزالدیوان فکری بود. «تئاتر تهران» اولین جایی بود که اسدزاده در آن بازی کرد. این تئاتر اولین مکان ثابت و دائمی بود که در ایران برای تئاتر کلاسیک ساخته شده بود.[۱]

پس از آن در سال ۱۳۲۸ کار در سینما را با فیلم همسر مزاحم شروع کرد. او همچنین در سال ۱۳۳۵ از طرف اداره کل هنرهای زیبای ایران برای بزرگترین فستیوال بین‌المللی تئاتر عازم فرانسه شهر پاریس شد و به مدت سه ماه به تحقیق مطالعه پرداخت. پس از بازگشت او به ایران از طرف رادیوی ملی دعوت بکار شد. از آنجایی که او به تئاتر علاقهٔ زیادی داشت به نویسندگی و کارگردانی نمایشنامه‌هایی چون: ازدواج فوری، سه زندانی، هنرپیشه، پرواز دخترها، میشل استراگف و مسیو ژوزف و… که تعداد آن‌ها به ۲۰ نمایشنامه می‌رسد و ایفای نقش در ۲۰۰ نمایشنامه پرداخت. در بازدیدی که هنرمندان آمریکایی از تئاترهای ایران داشتند هنر او (کارگردانی، نویسندگی، و بازیگری) در دید آن‌ها منحصر به فرد آمد و در سال ۱۳۴۶ به دعوت یک کمپانی فیلم‌سازی آمریکایی در شهر مینیاپولیس رهسپار آمریکا شد و در فیلم در آمریکا اتفاق افتاد به ایفای نقش پرداخت و علاوه بر آن در نوشتن فیلم‌نامه فیلم با جواد قائم‌مقامی (کارگردان فیلم) مشارکت کرد. این فیلم در در همان سال‌ها در ایران به اکران عمومی درآمد. بازی او در تئاتری به نام «شهر ما» مورد توجه «پروفسور دیویدسن»، استاد تئاتر آمریکایی که به دعوت وزارت فرهنگ و هنر و دانشگاه تهران به ایران آمده بود، قرار گرفت و به سبب ایفای این نقش جایزه‌ای از پروفسور دیویدسن دریافت کرد.[نیازمند منبع]

او که از همان آغاز با جدیت کار هنری را در پیش گرفته بود، در عین حال به عنوان کارمند وزارت دارایی نیز کار می‌کرد. نهایتاً در سال ۱۳۴۸، با توجه به حجم بالای فعالیت‌هایی که در وادی نمایش به او پیشنهاد می‌شد و با وجود آنکه پست بالایی در وزارت دارایی داشت، تقاضای بازنشستگی داد و پس از آن به کار هنری که به آن علاقه داشت پرداخت.

او در سال ۱۳۵۱ به عضویت هیئت مدیرهٔ سندیکای سینمای ایران درآمد. در سال ۱۳۵۵ به تشویق پروفسور دیویدسن جهت مطالعه و پژوهش در امور تئاتر به همراه خانواده‌اش به آمریکا رهسپار شد. در زمانی که در لس آنجلس اقامت داشت در یک مینی‌مارکت (مغازه خواربار فروشی) و پمپ بنزین سرمایه‌گذاری کرد، اما ورشکست شد. در سال ۱۳۶۵ به ایران بازگشت و در عرصهٔ بازیگری در تئاتر و سینما به ایفای نقش پرداخت. او در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ به ریاست انجمن بازیگران ایران منصوب شد و همچنین به مدت پنج دوره عضویت داوران خانهٔ سینما را بر عهده داشت. نگارش در زمینهٔ تاریخ تئاتر از جمله فعالیت‌های مورد علاقهٔ او بوده که می‌توان به کتاب‌های تماشاخانه تهران، سیری در تاریخ تئاتر ایران و برگ‌های خواندنی: گزینشی از رویدادهای تاریخی اشاره کرد. کتاب دیگری که در دست نگارش دارد، تاریخ تئاتر ایران از لاله زار تا شانزلیزه نام دارد. او همچنین جوایز و تقدیرنامه‌های فراوانی را از دولت مردان، استادان و صاحب نظران دریافت نموده‌است.[۱]

او در سال ۱۳۷۷ در فیلم کوتاه دایره ساخته محمد شیروانی بازی کرد که این فیلم منتخب منتقدان بین‌المللی جشنواره کن در سال ۱۹۹۹ میلادی شد.[۳]

در سال ۱۳۹۵ ابراهیم شفیعی فیلم مستند «زندگی و دیگر هیچ» را دربارهٔ زندگی داریوش اسدزاده و در تقدیر از هفتاد سال فعالیت او در سینما، ساخت.[۴][۱]

 
پدر داریوش اسدزاده در سال یک هزار و سیصد و هفت خورشیدی. تهران

دریافت نشان درجه یک هنریویرایش

وی در سال ۱۳۹۱ از محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، نشان درجه یک فرهنگ و هنر دریافت کرد.[۵] او در دوران اقامت در آمریکا، تحقیقاتی در دانشگاه انجام داد و دوره‌هایی را طی کرد که مدرک معادل آن از سوی دانشگاه تهران به عنوان دکتری در رشته «ادبیات هنر» ارزیابی شده‌است.[۱]

تدریس در دانشگاه تهرانویرایش

او هم‌اکنون در مقام استادی به تدریس ادبیات و تئاتر در دانشگاه تهران مشغول بکار می‌باشد.[نیازمند منبع]

زندگی شخصیویرایش

او در بیست و هفت سالگی با یکی از طرفدارانش به نام «هما شاهرخی» که از نوادگان قاجار بود، ازدواج کرد. ولی پس از هفده سال زندگی مشترک، از آنجایی که صاحب فرزندی نشدند از او جدا شد. او از همسر دومش به نام «سهیلا غزلی» دو پسر دارد. پس از مهاجرت به آمریکا، به دلیل مسائل خانوادگی از همسر دومش نیز جدا شد. او در هفتاد و شش سالگی برای سومین بار ازدواج کرد. نام سومین همسر او «طاهره‌خاتون میرزایی» است.[۶][۱]

بیماریویرایش

وی در آبان ۱۳۹۷ در سن ۹۵ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری سرطان مثانه در بیمارستان بستری شد و تحت عمل جراحی قرار گرفت . وی ساعاتی پس از ترخیص از بیمارستان، به علت تب، عفونت و درد شدید مجددا از خانه راهی بیمارستان می‌شود، پس از معاینه و انجام آزمایشات مشخص می‌شود وی علاوه بر سرطان مثانه به بیماری ذات الریه نیز مبتلا شده‌است. او بار دیگر در تیرماه ۱۳۹۸ به دلیل ناتوانی جسمی و بیماری ریوی در بیمارستان بستری شد و پس از چند روز با تشخیص پزشک به منزل رفت[۷][۸]

کارنامهویرایش

نمایشویرایش

  • سه زندانی
  • پرواز دخترها
  • هنرپیشه
  • ازدواج فوری
  • میشل استروگف و مسیو ژوزف
  • پروفسور سوسول
  • شهر ما

نوشته‌هاویرایش

  • سیری در تاریخ تیاتر ایران (قبل از اسلام تا سال ۱۳۵۷ شمسی). تهران: آوردگاه هنر و اندیشه، ۱۳۹۰.
  • برگ‌های خواندنی: گزینشی از رویدادهای تاریخی. تهران: نشر افراز، ۱۳۹۲.[۹]
  • تماشاخانه تهران به روایت داریوش اسدزاده. تهران: نشر افراز، ۱۳۹۴.[۱۰]
  • خاطرات طهران، تهران: نشر فاصله، ۱۳۹۷. (با نام نخستین تهران و خاطراتش) [۱۱][۱۲]
  • لاله‌زار و خاطرات (با نام نخستین از لاله‌زار تا شانزه‌لیزه)[۱۳]

فیلمویرایش

سینماویرایش

تلویزیونویرایش

سال نام سمت کارگردان توضیحات
۱۳۹۵ گشت ویژه بازیگر مهمان مهدی رحمانی پخش در پاییز ۱۳۹۵ از شبکه ۱
۱۳۹۵ چرخ فلک بازیگر احسان عبدی‌پور پخش در تابستان ۱۳۹۵ از شبکه ۱
۱۳۹۴ نفس شیرین بازیگر سیامک خواجه‌وند پخش در محرم ۱۳۹۵از شبکه ۱
۱۳۹۴ دردسرهای عظیم ۲ بازیگر مهمان برزو نیک‌نژاد پخش در رمضان ۱۳۹۴ از شبکه ۳
۱۳۹۳ سی و نه هفته بازیگر مرتضی هرندی شبکه تهران
۱۳۹۲–۱۳۹۳ قاب خاطره بازیگر مهمان حجت ذیجودی شبکه آی‌فیلم
۱۳۹۱ تله‌فیلم «شاعر و برادران» بازیگر عباس مرادیان
۱۳۹۰ چمدان بازیگر خسرو ملکان پخش در رمضان ۱۳۹۱ از شبکه ۲
۱۳۹۰ مهمانان ویژه بازیگر سید جواد رضویان پخش در خرداد ۱۳۹۱ از شبکه تهران
۱۳۹۰ تله‌فیلم «مأموریت غیرممکن» بازیگر جواد رجب‌زاده
۱۳۸۹ تله‌فیلم «شغل شریف» بازیگر سیداحمد حسنی
۱۳۸۹ تله‌فیلم «یه قندون نمک» بازیگر منوچهر صفرخانی این تله‌فیلم در آغاز «راز پیرمردها» نام داشت.[۱۴]
۱۳۸۸ تله‌فیلم «گنج خانه سفید» بازیگر شاهد احمدلو
۱۳۸۸ تله‌فیلم «گور به گور» بازیگر بهرنگ توفیقی شبکه ۱
۱۳۸۸ زمین انسان‌ها بازیگر ابوالحسن داوودی آغاز پخش از فروردین ۱۳۹۰ - شبکه تهران
۱۳۸۸ هوش سیاه - سری اول بازیگر مسعود آب پرور
۱۳۸۸ گاوصندوق بازیگر مازیار میری شبکه ۳
۱۳۸۸ دفترخانه شماره ۱۳ بازیگر مهمان سید وحید حسینی شبکه ۱
۱۳۸۷ بچه‌های دهکده بازیگر محمد باقری نیکو تهیه شده در شبکه استانی سمنان
۱۳۸۷ همه بچه‌های من بازیگر مرضیه برومند کارگردان تلویزیونی: «مسعود فروتن»
۱۳۸۶ یک وجب خاک بازیگر علی عبدالعلی‌زاده
۱۳۸۶–۱۳۸۷ بی‌گناهان بازیگر احمد امینی
۱۳۸۶ خواستگاران بازیگر مهدی مظلومی کارگردان هنری: «گلاب آدینه»
۱۳۸۴ بوی گل‌های وحشی بازیگر حسینعلی لیالستانی در سال ۱۳۸۵ از شبکه ۲ پخش شد.
۱۳۸۴ و خدا عشق را آفرید بازیگر مسعود شاه‌محمدی شبکه ۳
۱۳۸۳ عشق گمشده بازیگر حسین سهیلی‌زاده شبکه ۳
۱۳۸۳ بابای خجالتی بازیگر شاپور قریب تهیه شده در شبکه استانی زنجان
۱۳۸۳ دیروز، امروز، فردا بازیگر مسعود شاه‌محمدی شبکه تهران
۱۳۸۲ رانت‌خوار کوچک بازیگر حسین سهیلی‌زاده شبکه تهران
۱۳۸۲ این سه نفر بازیگر اصغر توسلی شبکه ۳
۱۳۸۲ عروس بازیگر پویان طایفه شبکه ۲
۱۳۸۱ مهمان‌پذیر طوبی بازیگر مهمان منوچهر پوراحمد در نوروز ۱۳۸۳ از شبکه ۱ پخش شد.
۱۳۸۱ مدرک اصلی بازیگر مهدی صباغ‌زاده شبکه ۱
۱۳۸۱ هیچکس بازیگر حمیدرضا حافظی شبکه ۲
۱۳۸۱ قصه‌های شبانه بازیگر سعید آقاخانی
۱۳۸۰–۱۳۸۱ لحظه قاصدک بازیگر ایرج حبشی برنامه کودک و نوجوان شبکه ۲
۱۳۸۰ خانه آرزوها بازیگر حسین سهیلی‌زاده شبکه ۲
۱۳۸۰ روزهای آرزو بازیگر شاهرخ حمیدی‌مقدم
۱۳۸۰ رستوران خانوادگی بازیگر مهمان (یک قسمت) حسین سهیلی‌زاده شبکه تهران
۱۳۷۹–۱۳۸۰ چراغ جادو بازیگر همایون اسعدیان دستیار دوم کارگردان: «رسول قاسمی»، شبکه ۱
۱۳۷۹ داستان‌های نوروز بازیگر مرضیه برومند شبکه ۱
۱۳۷۹ پانزده مسافر بازیگر مهدی طاهری از برنامه سیمای خانواده پخش می‌شد.
۱۳۷۹ دختران بازیگر مهمان اصغر توسلی شبکه تهران
۱۳۷۸ مهاجمین بازیگر ؟ برنامه کودک و نوجوان شبکه ۲
۱۳۷۸ یکی بود، یکی نبود بازیگر جواد ارشاد
۱۳۷۵–۱۳۷۸ آژانس دوستی بازیگر مهمان گروه کارگردانان
۱۳۷۷ روزگار جوانی بازیگر شاپور قریب
اصغر توسلی
۱۳۷۶ همه فرزندان من بازیگر محمد دستگردی
۱۳۷۶ آخرین بازمانده بازیگر مهدی قاسمی
۱۳۷۶ قصه‌های چهار فصل بازیگر ؟ شبکه ۱
۱۳۷۶ بافته‌های رنج بازیگر مجید بهشتی بر اساس رمان «بافته‌های رنج» اثر «علی‌محمد افغانی»
۱۳۷۵ خانه سبز بازیگر بیژن بیرنگ
مسعود رسام
۱۳۷۵ فروشگاه بازیگر احمد بهبهانی شبکه ۳
۱۳۷۴ سوخته‌دلان بازیگر بهروز طاهری در سال ۱۳۷۵ از شبکه ۲ پخش شد.
۱۳۷۴ آرزوی پردردسر بازیگر محمود جعفری گروه کودک و نوجوان شبکه ۱
۱۳۷۴ داستان یک شهر بازیگر خسرو معصومی این مجموعه در ابتدا «خانه‌های شاد» نام داشت و از شبکه ۱
پخش می‌شد و نباید آن را با سریالی دیگر به همین نام
به کارگردانی اصغر فرهادی (۱۳۷۸- شبکه تهران) اشتباه کرد.
۱۳۷۴ خانه‌های شاد بازیگر خسرو معصومی
۱۳۷۴ سمندون بازیگر ناصر هاشمی

فیلم کوتاهویرایش

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ زندگی و دیگر هیچ (مستند ۱۳۹۵)، youtube (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ مصاحبه با داریوش اسدزاده، جعبه (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  3. فیلم‌های کوتاه محمد شیروانی در هنر و تجربه، ایسنا (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  4. رونمایی از مستند داریوش اسدزاده، تسنیم (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  5. اسامی ۱۱۳ شاعر، نویسنده و هنرمندی که نشان درجه یک هنری گرفتند (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  6. اسدزاده: آشپزی با من است، تبیان (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  7. داریوش اسدزاده:کاش بچه‌هایم را می‌دیدم!
  8. داریوش اسدزاده تا دو روز دیگر از بیمارستان مرخص می‌شود/حال بازیگر پیشکسوت مناسب نیست
  9. کتاب «برگ‌های خواندنی» به قلم داریوش اسدزاده منتشر شد، ایران تئاتر (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  10. روایت اسدزاده از «تماشاخانه طهران» رونمایی شد، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  11. خبرگزاری برنا (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  12. «نکوداشت بازیگر ۹۵ ساله/ داریوش اسدزاده: در خیابان با پرتاب سنگ از ما پذیرایی می‌کردند». خبرآنلاین. ۲۴ مرداد ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مرداد ۱۳۹۷.
  13. داریوش اسدازده: خانه نشین شده‌ام، کار کردن برای جوان‌ترهاست، خبرگزاری فارس (بازدید ۱۴ تیرماه ۱۳۹۷)
  14. «تله فیلم «راز پیرمردها» به «یه قندون نمک» تغییر نام داد». خبرگزاری فارس. ۸۹/۰۴/۲۱. دریافت‌شده در ۹۲/۰۶/۰۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  15. ناگفته‌هایی جذاب از زندگی ستاره پیشکسوت سینما ایران، youtube(بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)
  16. یادداشت محمد شفیعی درباره مستند «زندگی و دیگر هیچ»، روزنامه صبح نو (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷)

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش