ریوش (دربارهٔ این پرونده تلفظ ) مرکز شهرستان کوهسرخ در جنوب‌غربی استان خراسان رضوی و شمال شرق ایران است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵٬۶۸۷ نفر بوده‌است.[۱] از ویژگی‌های منحصربه‌فرد ریوش؛ رودخانهٔ نابای و باغات سرسبز است که به‌همراه درختان سر به فلک کشیده، آب‌وهوای معتدل و رودخانه‌های روانی که از بخش جنوبی و غربی این ناحیه عبور می‌کنند، مناظر زیبایی را آفریده‌اند و گردشگران بسیاری را در تمام فصول سال به‌خصوص فصل بهار به این ناحیه می‌کشانند. این شهر به‌دلیل کوهستانی بودن خانه‌های بافت قدیمی‌ای که دارد به‌صورت پلکانی می‌باشند. اصلی‌ترین محصول این شهر بادام است و از محصولات مهم این شهر می‌توان به انواع خشکبار از جمله برگه زردآلو، آلو طلایی، بادام و گردو اشاره کرد. همچنین لبنیات محلی این شهر را می‌توان از دوغ، شیر، کره محلی، روغن زرد محلی نام برد که به‌دلیل ارگانیک بودن و کیفیت بالا بسیار خواهان دارد.[۲] ریوش و روستاهای شهرستان آن دارای بیش از ۱۲۰ هنرمند صنایع دستی است و مهم‌ترین صنایع دستی آن فرت‌بافی و رودوزی است.[۳] ریوش در ۲۵ کیلومتری شمال کاشمر و ۱۰۰ کیلومتری جنوب نیشابور قرار گرفته‌است.[۴] این شهر برروی رشته‌کوه کوهسرخ قرار دارد.[۵]

ریوش
رَووْش
از بالا: تالاب نابای، بافت قدیم، بافت جدید، نام ریوش به انگلیسی، مجسمه گردو، آسیاب‌آبی نابای، پل نابای، مزار شهدای گمنام.
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانکوهسرخ
بخشمرکزی
نام(های) دیگرباغ‌شهر سیاحت و رشادت
نام(های) پیشینری وش
سال شهرشدن۱۳۸۲
مردم
جمعیت۵٬۶۸۷ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
مساحت۲۱۹۳ کیلومتر مربع
ارتفاع۱۷۰۴ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۵ درجه
میانگین بارش سالانه۲۷۰ میلی‌متر
اطلاعات شهری
شهردارمحمد امین
ره‌آوردخشکبار، بادام
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۵۱۸
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۳۲ م
 ایران ۳۶ ق
ریوش بر ایران واقع شده‌است
ریوش
روی نقشه ایران
۳۵°۲۸′۳۶″شمالی ۵۸°۲۷′۳۴″شرقی / ۳۵٫۴۷۶۵۳۷۰۰°شمالی ۵۸٫۴۵۹۴۶۷۰۰°شرقی / 35.47653700; 58.45946700

وجه تسمیه و پیشینه ویرایش

در کتاب تاریخ کاشمر دربارهٔ وجه تسمیه این شهر گفته شده‌است: ریوش را قبلاً «ری» «وش» به معنای محل رویش رود گفته‌اند.[۶]

با توجه به شواهد این منطقه؛ قبل از ورود دین اسلام نیز مسکونی بوده و با توجه به این که راه قدیم شهرهای جنوبی خراسان به تهران از این منطقه می‌گذشته، درگذشته دارای رونق بیشتری بوده‌است. از مهم‌ترین حوادث تاریخی می‌توان به حمله مغول اشاره کرد که پس از اشغال نیشابور، به‌دلیل صعب‌العبور بودن و مارهای فراوان این منطقه اسبان و سربازان مغول نتوانسته‌اند از این منطقه عبور کنند و از گزند آن در امان مانده‌اند.[نیازمند منبع]

مردم ویرایش

جمعیت ویرایش

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵٬۶۸۷ نفر (۱۳۹۵) بوده‌است.[۱]

زبان ویرایش

مردم ریوش به زبان فارسی و به گویش کوهسرخی سخن می‌گویند.[۷][۸]

موقعیت جغرافیایی ویرایش

شهر ییلاقی ریوش از سطح دریا ۱۷۰۴ متر ارتفاع دارد و در طول جغرافیایی ۵۸ درجه و ۲۷ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۲۸ دقیقه جای گرفته‌است. این شهر از شمال به شهرستان نیشابور، از جنوب به شهرستان کاشمر، از شرق با شهرستان تربت حیدریه، از غرب با شهرستان بردسکن، از جنوب‌غربی با شهرستان خلیل‌آباد و همچنین شهرستان بردسکن و از شمال‌غربی با شهرستان ششتمد مجاور است.[نیازمند منبع]

ریوش به‌علت قرارگرفتن در دامنه‌های کوهٔ آریا و ارتفاعات رشته‌کوه کوهسرخ و برخورداری از آب‌وهوای معتدل، آب فراوان و باغ‌های وسیع و مناظر طبیعی دیدنی به‌عنوان یکی از کانون‌های عمدهٔ مسافران و گردشگران از شهر کاشمر و شهرهای مجاور است. همچنین کوه آریا به عنوان یکی از مستعدترین پیست‌های پروازی در استان معرفی شده‌است.[۹]

اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی ویرایش

از مراکز تفریحی و دیدنی شهر ریوش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آسیاب‌آبی نابای
  • باغات، رودها و آبشارها و چشمه‌های فراوان واقع در اطراف شهری ریوش
  • بافت قدیم و خانه‌های پلکانی در جنوب شهر ریوش
  • پارک جنگلی ریوش در ارتفاعات شمالی شهر ریوش
  • تپه مکی؛ تپه‌ای باستانی مربوط به هزاره اول پیش از میلاد
  • مزار شهدای گمنام ریوش واقع در ضلع شمالی پارک جنگی ریوش

جستارهای وابسته ویرایش

پانویس ویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.
  2. «طبیعت گردی پاییزی در ریوش کوهسرخ». خبرگزاری صدا و سیما. دریافت‌شده در ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴.
  3. «نخستین نمایشگاه صنایع‌دستی و سوغات در کوهسرخ خراسان رضوی افتتاح شد». میراث آریا. دریافت‌شده در ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴.
  4. اطلس راه‌های ایران، مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی کیتاشناسی، تهران، ۱۳۸۱، ص. ۱۰
  5. «معرفی شهرستان - اداره میراث فرهنگی شهرستان بردسکن». اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴.
  6. محمدرضا خسروی (۱۳۷۶تاریخ کاشمر، مشهد: موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، شابک ۹۶۴-۴۳۴-۰۰۷-۸
  7. «کوهسرخ، دارای بیشترین جاذبه طبیعی در استان». عصر سبزوار. دریافت‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۳.
  8. مقداری، صدیقه سادات و حسن‌نژاد، رضا. تحلیل ساخت واژی گویش کوهسرخ، نهمین همایش ملی متن پژوهی ادبی، ۱۴۰۰
  9. «پیست پرواز ریوش پاراگلایدر». خبرگزاری مهر. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۱.