باز کردن منو اصلی

شمس پهلوی

خواهر محمدرضاشاه پهلوی

شَمس (خدیجه) پهلوی زاده ۶ آبان ۱۲۹۶ (خورشیدی) - درگذشته ۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (خورشیدی) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران با نام پادشاهی والاحضرت شاه‌دُخت شمس پهلوی خطاب می‌شد، اولین و بزرگ‌ترین فرزند رضاشاه از دومین همسرش٬ ملکه تاج‌الملوک آیرملو و خواهر بزرگتر محمدرضا پهلوی بود.

شَمس پهلوی
شمس پهلوی.jpg
نام کاملشَمس پهلوی
زادروز۶ آبان ۱۲۹۶[۱]
زادگاهتهران، ایران ایران
درگذشت۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (۷۸ سال)
محل درگذشتسنتا باربارا، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
آرامگاهسنتا باربارا، کالیفرنیا
همسرانفریدون جم (۱۳۱۶ تا ۱۳۲۳)
مهرداد پهلبد (۱۳۲۴ تا هنگام مرگ در ۱۳۷۴)
دودماندودمان پهلوی
پدررضاشاه
مادرتاج‌الملوک آیرملو
فرزندانشهباز پهلبد، شهیار پهلبد، شهرآزاد پهلبد
دینمسیحی کاتولیک[۲]
عناوین
والاحضرت شاهدخت شمس پهلوی
Imperial Coat of Arms of Iran.svg

نوجوانی و ازدواجویرایش

او پس از سپری کردن تحصیلات رایج در آن زمان، در سال ۱۳۱۶ (خورشیدی) با فریدون جم فرزند محمود جم (وزیر و نخست‌وزیر دودمان‌های قاجاریان و پهلوی) ازدواج کرد. اما پس از برکناری رضاشاه از پادشاهی، در سال ۱۳۲۳ (خورشیدی) از فریدون جم جدا شد. چندی بعد با عزت‌الله مین‌باشیان آشنا شد و در سال ۱۳۲۴ (خورشیدی) در قاهره مصر با او ازدواج کرد. همسر جدید او نام و نام خانوادگی خود را به «مهرداد پَهْلبُد» تغییر داد. مهرداد پهلبد در سال ۱۳۴۳ (خورشیدی) به وزارت فرهنگ و هنر رسید و به مدت ۱۵ سال تا هنگام انقلاب ۱۳۵۷ ایران در این سمت باقی‌ماند.

گرایش به مسیحیتویرایش

شمس پهلوی در اواخر دهه ۱۹۴۰ (میلادی)، در مصر در دهه پنجاه تغییر دین داد و به مسیحیت گروید[۳][۴][۵]و در سال ۱۳۵۲ (خورشیدی) یک کلیسای اختصاصی در کاخ خود (کاخ مروارید) ساخت و به آیین مسیحیت کاتولیک درآمد. پس از وی همسر و فرزندانش نیز کاتولیک شدند. او بارها به ایتالیا و واتیکان سفر کرد و با رهبران مسیحی دیدار نمود. او کاتولیکی با ایمان شده بود، در تجمل می‌زیست و در سیاست دخالتی نمی‌کرد.[۲]

ریاست کانون بانوان ایرانویرایش

وی ریاست کانون بانوان ایران را بر عهده داشت که در اردیبهشت سال ۱۳۱۴ (خورشیدی) توسط رضاشاه برای پیشبرد و اجرای اهداف خود در خصوص کشف حجاب ایجاد شده بود.[۶]

کاخ مرواریدویرایش

او در کاخی در مهرشهر کرج به نام کاخ مروارید زندگی می‌کرد. این کاخ یکی از نمونه‌های برتر هنر معماری در ایران است. این ساختمان به دست وسلی پیترز طراحی و بنیاد فرانک لوید رایت به هزینه یک میلیون دلار آمریکا و ساخته شد.[۷][۸] شمس پهلوی در دربار به نام «مِهر» مشهور بود. نام «مِهرداد» برای شوهرش و نام «مِهرشهر» در کرج از لقب او گرفته شده‌است.[نیازمند منبع]

فرزندانویرایش

ثمره ازدواج شمس و مهرداد پهلبد سه فرزند به نام‌های شهباز، شهیار و شهرآزاد پهلبد بودند.

خروج از ایرانویرایش

با بالا گرفتن انقلاب ۱۳۵۷ ایران به همراه همسر و مادر سالخورده و بیمار خود از ایران خارج شد.[۹] آنان مدتی را در کشور ترینیداد و توباگو گذراندند[۱۰] و سپس وارد آمریکا شدند.[۹]

درگذشتویرایش

شمس پهلوی در ۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (خورشیدی) در سن ۷۸ سالگی درگذشت. وی در شهر سنتا باربارا، کالیفرنیا به خاک سپرده شد.[۱۱]

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. «مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS». مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS. ۱۹۳۷-۰۳-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۱-۱۶.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «QUEST FOR DEMOCRACY IN IRAN C: a century of struggle against authoritarian rule».
  3. "مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS". Untitled 1. Retrieved 2017-07-17.
  4. https://books.google.com/books?id=Gt-Gwo1w_AkC&pg=PA237&dq=shams+pahlavi+catholic&hl=en&sa=X&ei=I4VcUfmVKomQ9QSl4IAI&ved=0CEsQ6AEwBA#v=onepage&q&f=false
  5. Milani, Abbas The Shah, London: Macmillan, 2011 page 49.
  6. «شمس پهلوی». - مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS.
  7. «کاخ مروارید شمس پهلوی و ماجرایی باورنکردنی». بخش فارسی دویچه وله. ۲۰ اسفند ۱۳۹۲.
  8. Nima Kasraie (4 June 2004). "Spiraling into oblivion". Iranian.com.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «درگذشت مهرداد پهلبد اولین وزیر فرهنگ و هنر ایران». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۱ اوت ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۸.
  10. «مهرداد پهلبد، وزیر فرهنگ و هنر دوران پهلوی و داماد رضا شاه، در لُس آنجلس درگذشت». ار. اف. ای. ۱۰ اوت ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۸.
  11. «Shams R "Princess" Pahlavi (1918 - 1996) -».
  12. Hakakian, Roya (7 دی 1396). "The Iran-Saudi Arabia Rivalry Has a Silver Lining". نیویورک تایمز. Retrieved 27-12-2017. Check date values in: |بازبینی=, |تاریخ= (help)

منابعویرایش