باز کردن منو اصلی
منطقةالبروج (نوار افقی)

منطقةالبروج که فلک‌البروج و گردآسمان نیز نامیده می‌شود، کمربندی با پهنای ۱۶ درجه از کره سماوی پیرامون دایرةالبروج که حدود ۸ درجه از شمال و ۸ درجه از جنوب در امتداد آنرا می‌پوشاند. منطقةالبروج، مدار ظاهری خورشید (دایرةالبروج) -در میانه- و مدار ماه و پنج سیارهٔ تیر، ناهید، بهرام، هرمز و کیوان (یعنی سیاره‌هایی که با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند) را دربر می‌گیرد و خود به برج‌های دوازدگانه تقسیم شده‌است.

نمونه‌ای منطقةالبروج اسلامی و برج‌های ۱۲ گانه؛ موزه پرگامون برلین، آلمان

محتویات

تقسیم‌بندی منطقةالبروجویرایش

[نوار] منطقةالبروج با توجه به [خط] دائرةالبروج و همراه با آن، به دوازده بخش مساوی (هر بخش معادل ۳۰ درجه)، تقسیم می‌شود و هر بخش را یک برج می‌نامند. از دوهزارسال پیش، برای مشخص کردن قسمت‌های مختلف منطقةالبروج، عمدتاً از نام ۱۲ صورت فلکی مطابق بروج مذکور که در این منطقه قرار داشته استفاده می‌شود. البته بعلت حرکت تقدیمی زمین، امروزه برجها نسبت به صورتهای همنام خود تقریباً به اندازه یک برج جابجا شده و بازمانده‌اند بنحویکه امروزه برج حمل در صورت فلکی حوت تحویل می‌شود نه صورت فلکی حمل.[۱]

برج‌های فلکیویرایش

برج‌های فلکی دوازده‌گانهویرایش

 
شکل ۱۲ برج (صورت) فلکی منطقةالبروج

نام برج‌های فلکی دوازده‌گانهٔ منطقةالبروج که دانشمند ایرانی عبدالرحمان صوفی در سال ۹۶۴ میلادی در اصفهان تعیین و ترسیم کرده عبارت هستد از:

  1. برج حمل؛ قوچ، بره
  2. برج ثور؛ گاو نر
  3. برج جوزا؛ دو پیکر
  4. برج سرطان؛ خرچنگ
  5. برج اسد؛ شیر
  6. برج سنبله؛ خوشه، دوشیزه
  7. برج میزان؛ ترازو
  8. برج عقرب؛ کژدم
  9. برج قوس؛ کمانگیر
  10. برج جدی؛ بزغالهٔ نر (بزماهی)
  11. برج دلو؛ آب ریز
  12. برج حوت؛ ماهی
برج‌های دوازده‌گانه صور فلکی بر دایرةالبروج
برج نمادِ
برج
ماه خورشیدی
اقامت خورشید
[۲]d: h: m
میانگین حلول
به وقت نصف‌النهاری ایران
(۳:۳۰+)
صورت
فلکی
تاریخ حلول
(مرزهای IAU)[۳]
اقامت
خورشید
روشنترین
ستاره
حَمَل   فروردین

۳۰:۱۱:۰۰

۰۰:۰۰ روز ۱ فروردین
(۲۱ مارس)
بره ۳۰ فروردین
(۱۹ آوریل)
۲۵ روز آلفا حمل
ثور   اردیبهشت

۳۰:۲۳:۰۶

۱۰:۵۸ روز ۳۱ فروردین
(۲۰ آوریل)
گاو ۲۴ اردیبهشت
(۱۴ مه)
۳۷ روز دبران
جوزا   خرداد

۳۱:۰۷:۵۴

۱۰:۰۳ روز ۳۱ اردیبهشت
(۲۱ مه)
دوپیکر ۳۰ خرداد
(۲۰ ژوئن)
۳۱ روز بتا دوپیکر
سرطان   تیر

۳۱:۱۰:۵۲

۱۷:۵۶ روز ۳۱ خرداد
(۲۱ ژوئن)
خرچنگ ۳۰ تیر
(۲۱ ژوئیه)
۲۰ روز بتا خرچنگ
اسد   مرداد

۳۱:۰۷:۰۵

۰۴:۴۹ روز ۱ مرداد
(۲۳ ژوئیه)
شیر ۱۹ مرداد
(۱۰ اوت)
۳۷ روز قلب‌الاسد
سنبله   شهریور

۳۰:۲۱:۴۰

۱۱:۵۶ روز ۱ شهریور
(۲۳ اوت)
دوشیزه ۲۵ شهریور
(۱۶ سپتامبر)
۴۵ روز سماک اعزل
میزان   مهر

۳۰:۰۹:۲۳

۰۹:۳۷ روز ۱ مهر
(۲۳ سپتامبر)
ترازو ۹ آبان
(۳۱ اکتبر)
۲۳ روز بتا ترازو
عقرب   آبان

۲۹:۲۱:۳۶

۱۹:۰۳ روز ۱ آبان
(۲۳ اکتبر)
کژدم ۲ آذر
(۲۳ نوامبر)
۷ روز قلب‌العقرب
مارافسای   ن/م مارافسای ۹ آذر
(۳۰ نوامبر)
۱۸ روز آلفا مارافسای
قوس   آذر

۲۹:۱۳:۲۰

۱۶:۴۲ روز ۱ آذر
(۲۲ نوامبر)
کمان ۲۷ آذر
(۱۸ دسامبر)
۳۲ روز قوس جنوبی
جدی   دی

۲۹:۱۰:۳۹

۰۶:۰۶ روز ۱ دی
(۲۲ دسامبر)
بزغاله ۲۹ دی
(۱۹ ژانویه)
۲۸ روز ذنب‌الجدی
دلو   بهمن

۲۹:۱۴:۰۸

۱۶:۴۴ روز ۳۰ دی
(۲۰ ژانویه)
دلو ۲۷ بهمن
(۱۶ فوریه)
۲۴ روز بتا دلو
حوت   اسفند

۲۹:۲۲:۵۸

۰۶:۵۲ روز ۳۰ بهمن
(۱۹ فوریه)
ماهی ۲۱ اسفند
(۱۲ مارس)
۳۸ روز اتا ماهی

برج‌های فلکی در طالع‌بینی چینیویرایش

 
برج‌های فلکی در طالع‌بینی چینی
  1. موش (鼠)
  2. ورزا (牛)
  3. ببر (虎)
  4. خرگوش (兔)
  5. اژدها (龍)
  6. مار (蛇)
  7. اسب (馬)
  8. گوسفند (羊)
  9. میمون (猴)
  10. خروس (雞)
  11. سگ (狗)
  12. خوک (豬)

جایگاه کرات در منطقةالبروجویرایش

خورشیدویرایش

خورشید در خط یا دایره سیر ظاهری خود (دایرةالبروج) در میانه منطقةالبروج است و خورشید تقریباً هر ماه شمسی یک برج را طی می‌کند. خورشید اکنون (۲۰ شهریور ۱۳۹۷ خورشیدی) در درجه ۱۹ سنبله قرار دارد.

ماهویرایش

منطقةالبروج منطقة البروج همچنین بر اساس توقف نسبی روزانه کره ماه معمولاً به ۲۸ قسمت تقریباً مساوی تقسیم می‌شود که منازل قمر نام دارد بنحویکه روی هم رفته هر سه برج فلکی، هفت تا از منازل قمر را می‌پوشاند. هر یک از منازل قمر معادل ۱۲ درجه و ۵۱ دقیقه و ۲۵٫۷۱۴ ثانیه قوسی از منطقةالبروج است. قمر (ماه) اکنون در برج سنبله یا برج همجوار آن قرار دارد.

سیاراتویرایش

دو سیاره داخلی عطارد (نزدیکترین سیاره به خورشید) و ناهید معمولاً در منطقةالبروج نزدیک به خورشید هستند و همواره قبل (پگاه) یا بعد (غروبگاه) از خورشید و همجوار آن دیده می‌شوند. عطارد ۲۸ درجه و ناهید ۴۶ درجه بیشترین فاصله زاویه‌ای را از خورشید پیدا می‌کنند. عطارد ممکنست در شرایط مساعد از ستارگان هم پرنورتر دیده شود. ناهید روشنترین شیء آسمانی بعد از خورشید و ماه است که با چشم غیرمسلح دیده می‌شود.

جدول رصدیویرایش

موقعیت اجرام و سیارات منطقةالبروج در ۱۱ دی ۱۳۹۶ خورشیدی (۱ ژانویه ۲۰۱۸)

وضعیت و موقعیت رصدی سیارات و اجرام سماوی
جرم سماوی قدر ظاهری قدر متوسط سال هلالی (به روز) حرکت سالانه توضیحات موقعیت (سال ۲۰۱۸)
خورشید ۲۶٫۷۴- - - یکدور حرکت ظاهری روشنترین شیء آسمانی -
اوج (۱۳ تیرماه/ ۴ ژوئیه) -
حضیض (۱۴ دیماه/ ۴ ژانویه)
اکنون در ۱۹ سنبله
ماه ۲٫۵- تا ۱۲٫۹- ۱۲٫۷۴- ۲۹٫۵۳ هر ماه ۱۲درجه روشنترین شیء آسمانی بعد از خورشید اکنون در برج سنبله
یا برج همجوار
عطارد ۵٫۷ تا ۲٫۶- ۱٫۵ ۱۱۵٫۸۸ - گاه روشنتر از ستارگان - بیشینه کشیدگی از خورشید ۱۸ تا ۲۸ درجه بیشینه کشیدگی سحرگاهی (۱ ژانویه ۲۰۱۸)
مقارنه‌ها: (۱۶ فوریه ۲۰۱۸ و ۱ آوریل ۲۰۱۸)
زهره ۳٫۸- تا ۴٫۶- ۴٫۲- ۵۸۳٫۹۲ - روشنترین شیء آسمانی بعد از ماه - بیشینه کشیدگی از خورشید ۴۵ تا ۴۸ درجه مقارنه‌ها: ۸ ژانویه ۲۰۱۸ و ۲۱ اکتبر ۲۰۱۸
مریخ ۱٫۸۴ تا ۲٫۷۸- ۱٫۸- ۷۷۹٫۹۶ سالانه کمی بیشتر از نیمی از منطقةالبروج را طی می‌کند. در بیشتر مواقع روشنتر از ستارگان ۱۴ درجه برج عقرب
سرس ۶٫۷۵ تا ۸٫۹۵ ۷٫۸۵ ۴۶۶٫۶ ۵۰٫۵ درجه یک سیارک قابل توجه - با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست ۱۸ درجه برج اسد
مشتری ۱٫۶- تا ۲٫۹۴- ۲٫۳- ۳۹۸٫۸۸ ۳۳٫۵ درجه روشنترین جرم سماوی پس از زهره ۱۷ درجه برج عقرب
زحل ۱٫۴۶ تا ۰٫۸۹ ۱٫۲ ۳۷۸٫۰۹ ۱۱٫۷درجه با چشم غیرمسلح با قدر یک ستاره متوسط ۱ درجه برج جدی
اورانوس ۵٫۹۴ تا ۵٫۶۷ ۵٫۸ ۳۶۹٫۶۶ ۳٫۸درجه در شرایط استثنایی دیده می‌شود ۲۳ درجه برج حمل
نپتون ۷٫۹۷ تا ۷٫۸۲ ۷٫۹ ۳۶۷٫۴۹ ۲ درجه با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست ۱۲ درجه برج حوت
پلوتون ۱۴٫۳۴ تا ۱۴٫۰۷ ۱۴٫۱ ۳۶۷ - با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست. (مدار این سیاره کوتوله فعلاً در کمربند منطقةالبروجی سیارات قرار دارد) ۱۹ درجه برج جدی

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. قمر در عقرب چیست؟ شفاف
  2. «تقویم شمسی (بروج ۱۲ گانه)». تقویم جهانی جامع. 
  3. The Real Constellations of the Zodiac. Lee T. Shapiro, director of Morehead Planetarium University of North Carolina (Spring 1977)

پیوند به بیرونویرایش