شهرستان فیروزآباد

یکی از شهرستان‌های استان فارس

شهرستان فیروزآباد از شهرستان‌های استان فارس است. مرکز این شهرستان شهر فیروزآباد است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۲۱٬۴۱۷ تن بوده‌است.

شهرستان فیروزآباد
Firuzabad County Location Map (2020).svg
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانفارس
سایر شهرهافیروزآباد، میمند
بخش‌هامرکزی، میمند
سال تأسیس۱۳۲۲
نام‌های پیشینگور، اردشیرخوره
اداره
فرماندارحسین آرگیو
مردم
جمعیت۱۲۱٬۴۱۷ تن[۱]
مذهباسلام (شیعه)
جغرافیای طبیعی
مساحت۱۴۸۹ هکتار (۱۸٫۸۹ کیلومتر مربع) کیلومتر مربع
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانهحداقل میانگین ۹ درجه حداکثر میانگین ۳۳ درجه
بارش سالانهحدود ۴۲۰ میلی‌متر
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۱
وبگاهhttp://firoozabad.farsp.ir/

تقسیمات کشوریویرایش

نام استان[۲] کد استان مرکز تأسیس مساحت جمعیت (سال ۱۳۹۵) موقعیت در نقشه ایران مختصات مرکز استان
فارس هفتم شیراز ۱۳۱۶ ۱۲۲٬۶۰۸ ۴٬۸۵۱٬۲۷۴   ۲۹°۳۸′۵۹″شمالی ۵۲°۳۰′۳۲″شرقی / ۲۹٫۶۴۹۶۸۸۴°شمالی ۵۲٫۵۰۸۸۶۹۶°شرقی / 29.6496884; 52.5088696
نام شهرستان رتبه شهرستان در استان مرکز تأسیس مساحت جمعیت (سال ۱۳۹۵) موقعیت در نقشه استان مختصات مرکز شهرستان
فیروزآباد هشتم فیروزآباد ۱۳۲۲ ۳۵۲۷ ۱۲۱٬۴۱۷   ۲۸°۵۱′۴۱″شمالی ۵۲°۳۴′۳۸″شرقی / ۲۸٫۸۶۱۲۹°شمالی ۵۲٫۵۷۷۲۵°شرقی / 28.86129; 52.57725
شهرستان جمعیت شهرستان(سال ۹۵) بخش جمعیت بخش (سال ۹۵) مرکزبخش جمعیت مرکز بخش (سال ۹۵) دهستان جمعیت دهستان(سال ۹۵)[۳] مرکز دهستان جمعیت مرکز دهستان (سال ۹۵)[۳]
فیروزآباد[۴] ۱۲۱٬۴۱۷ مرکزی ۹۱٬۶۵۱ فیروزآباد ۶۵٬۴۱۷ جایدشت ۱۰۷۹۳ جایدشت ۵۵۲۴
احمد آباد ۱۵۴۴۱ احمد آباد ۱۶۰۲
میمند ۲۴٬۸۸۵ میمند ۱۰٬۱۲۰ خواجه‌ای ۶۱۰۹ جوکان ۳۶۵
پر زیتون ۷۱۲۲ پرزیتون ۲۱۱۶
دادنجان ۱۵۳۴ دادنجان ۲۷۷

مردم شناسیویرایش

مردم شناسی شهرستان فیروزآباد به دلیل یکسان نبودن زبان و قومیت ها به راحتی قابل تشخیص نیست. به لحاظ تاریخی اصلی ترین ساکنان فیروزآباد اهالی گور یا فارس زبانان بوده‌اند اما در زمان حال عواملی مانند ثبت شدن فیروزآباد به عنوان شهر ملی دست بافته های عشایری نشان از اهمیت وجود ایل قشقایی در این شهرستان دارد.جمعیت زیادی از ایل قشقایی در بخش مرکزی شهرستان فیروزآباد خصوصا شهر فیروزآباد و روستا های اطراف ساکن هستند و به همین دلیل نمیتوان این شهرستان را کاملا فارس زبان یا کاملا ترک زبان دانست.در حال حاضر قشقایی بودن درصد زیادی از جمعیت این شهرستان انکار ناپذیر است. برخی دیگر از طوایف در فیروزآباد دارای گویش پارسی کوهمره ای هستند که در عصر معاصر در این منطقه و بیشتر در بخش میمند ساکن شده‌اند.[۵]

عشایر غیر ساکن حدود هشت ماه از سال را در این شهرستان در مناطق قشلاقی و ییلاقی سپری می‌کنند که دارای فرهنگ خاص خویش می‌باشند. وجود خاک مرغوب و شنهای حاصلخیز علیرغم کمبود آب شرب و زراعی محیطی مساعد ساخته که بیش از ۳۵٪ از مردم به کارهای کشاورزی اشتغال دارند و این شهرستان یکی از قطبهای مهم کشاورزی به‌شمار می‌رود؛ و در کنار کشاورزی و دامداری که شغل اصلی عشایر می‌باشد و از منابع ارتزاق آن‌ها می‌باشد نیز رواج دارد و تقریباً ۲۰٪ جمعیت را به خود مشغول کرده‌است.[۶]

جغرافیاویرایش

شهرستان فیروز آباد با وسعت حدود ۳۵۷۵ کیلومترمربع در جنوب غربی استان فارس و ۹۵ کیلومتری جنوب شهرستان شیراز قراردارد. این شهرستان از شمال به شهرستان کوار و شهرستان شیراز و از جنوب به شهرستان قیر و کارزین و از شرق به شهرستان جهرم و شهرستان خفر و از غرب به شهرستان فراشبند و شهرستان کازرون منتهی می‌شود. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۰۰ متر و ارتفاعات عمده آن کوهپادنا بوده که از جهت شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌است. وجود این ارتفاعات باعث شده این منطقه از آب و هوایی معتدل برخوردار باشد.

عمده محصولات کشاورزی فیروزآبادویرایش

این شهرستان با داشتن ۱۵۵۰ هکتار باغ گل محمدی که بخش زیادی از آن در بخش میمند قرار دارد، بیشترین میزان تولید گل و گلاب را در استان فارس دارد. علاوه بر آن براساس گفته‌های فرماندار فیروزآباد در این شهرستان ۱۰۰ هکتار انواع گیاهان دارویی و ۳۰۰ هکتار باغ گل نسترن وجود دارد که سبب شده این شهرستان قطب گیاهان دارویی شناخته شود.[۷]

شهرستان فیروزآباد سالانه با صادرات ۵۰ تن انواع گیاهان دارویی به خارج از کشور به عنوان قطب تولید گیاهان دارویی در کشور شناخته می شود. ۱۰ هزار نفر از جمعیت ۱۲۰ هزار نفری فیروزآباد به کار تولید و فرآوری گیاهان دارویی اشتغال دارند.[۸][۹][۱۰]

به علت برخورداری از اقلیم مناسب، محصولات کشاورزی گوناگونی از جمله گندم، جو، برنج، انواع مرکبات، صیفی جات، ذرت، خرما، انار، بادام، گردو، زیتون، انگور و حبوبات در آن کشت می‌شود. بخش عمده‌ای از محصولات تولیدی این شهرستان را به خود اختصاص داده.


تاریخویرایش

پیش از اسلامویرایش

برخی مورخان قدیم پیشینه گور را به دوران ساسانیان می‌رسانند. به گزارش ایشان گور شهری بزرگ با حصاری محکم بود؛ به‌طوری‌که ایلامی‌ها هرگز نتوانستن به «گُور» حمله کنند. پس ایلامی‌ها مسیر رودخانه‌ای را به سمت شهر بود، را با کاه گل سد بستن به مدت چهار سال. بعد از چهار سال، سد را شکستند و آب باعث شد که برجک‌های شهر گُور فرو بریزند. بعدها اردشیر که تازه بر اردوان اشکانی شوریده بود، عهد کرد که در صورت پیروزی در این محل شهر تازه‌ای بنا کند. او پس از نشستن بر تخت پادشاهی با کمک مهندسان کوه‌های اطراف جلگه را برید و آب را از آن طریق خارج کرد. سپس بر زمین خشک شهر جدید گور را ساخت و آنجا را تختگاه خود قرار داد.[۱۱]

امروزه کارشناسان در درستی این داستان (آبگرفتگی جلگه فیروزآباد به مدت پانصد سال) تردید دارند.[۱۲] و بیشتر، گزارش طبری را پذیرفته‌اند که می‌گوید اردشیر بنای شهر گور را در حدود سال ۲۲۴ میلادی و به نشانه قدرت‌نمایی در برابر آخرین شاه اشکانی آغاز کرده‌است.[۱۳]

پس از اردشیر این شهر به دلیل نسبتش با سردودمان ساسانی همچنان آباد و مرکز کوره اردشیر باقی ماند[۱۴]؛ هر چند در سایه بیشاپور (شهر جدید شاپور یکم) تا اندازه‌ای در حاشیه قرار گرفت.

پس از اسلامویرایش

گور آخرین پایگاه یزدگرد سوم ساسانی در فارس بود که در سال ۲۹ ه‍.ق -زمان خلافت عثمان بن عفان- به تصرف مسلمانان درآمد.[۱۵] پس از سقوط این شهر یزدگرد، فارس را به عرب‌ها واگذاشت و از راه کرمان به خراسان گریخت.[۱۶] در زمان خلفای راشدین فرماندار گور از طرف والی ایالت یکپارچه بصرهاهواز- فارس منصوب می‌شد.[۱۷]

در اوایل دوران اسلامی شاهان آل بویه که شیراز را تختگاه خود کرده بودند به آبادانی شهر گور نیز همت گماشتند. به فرمان عضدالدوله دیلمی، مسجد جامع و بیمارستان مناسبی در شهر ساخته شد.[۱۸] همچنین ابومنصور بهرام بن مافنه وزیر خوشنام ابوکالیجار دیلمی در این شهر کتابخانه بزرگی را به نام دارالعلم با نوزده هزار جلد کتاب نفیس وقف کرد که تنها چهار هزار جلد آن به خط ابوعلی و ابوعبدالله بن مقله بود.[۱۹]

اقتصاد گورویرایش

در قرن چهارم هجری گور شهری غنی و آباد بود با اقلیم معتدل، آب فراوان و بوستان‌ها و گلستان‌های بسیار.[۲۰] چنان‌که باغ‌های میوه و خانه‌های اعیانی، حومه شهر را تا شعاع یک فرسنگ فرا گرفته بود.[۲۱]

در این منطقه محصولات گوناگونی تولید می‌شد؛ عرقیات، میوه، پارچه[۲۲] و جز آن. اما بی‌تردید گلاب در میان آن‌ها رتبه اول را داشت. گلاب گور و کوار به بسیاری سرزمین‌ها چون چین، هند، بیزانس، مصر، یمن، مغرب عربی و اروپا صادر می‌شد.[۲۳] حتی گل سرخ گور در کشورهای اسلامی شناخته شده و به خاطر بوی خوش و شفافیت رنگ نزد عرب زبانزد بود.[۲۴] (امروزه هم در زبان عربی به گل محمدی، الورد الجوری می‌گویند)

عرق شکوفه نخل، عرق بومادران، عرق زعفران و عرق بید از دیگر فراورده‌های گیاهی‌ای بود که از بوستان‌های گور به دست می‌آمد.[۲۳]

فیروزآباد امروزویرایش

گور یا فیروزآباد باستانی در قرن هفتم یا هشتم هجری به دلایل نامعلوم رو به ویرانی گذاشت و خالی از سکنه شد.[۲۵] به جای آن بیرونِ باروی شهر قدیم، روستایی سربرآورد که تا دوره قاجاری به نام ده کوشک معروف بود.[۲۶] شهر کنونی فیروزآباد حاصل گسترش همان روستاست.

صنایع دستیویرایش

از صنایع دستی شهرستان می‌توان به گلیم، جاجیم، گبه و قالی درمیان زنان عشایر قشقایی و روستاها که قدمت طولانی دارد اشاره کرد. ضمناً از سوغاتی‌های این شهرستان می‌توان به حلوای ارده و نان کنجدی (حلوای کشی + کنجد) در شهر فیروزآباد و انواع عرقیات گیاهی با خواص دارویی فراوان در شهر میمند نیز اشاره کرد.

فیروزآباد شهر ملی دست بافت‌های عشایریویرایش

همزمان با اعطای گواهینامه شهر جهانی صنایع‌دستی به شیراز و شهر جهانی منبت به آباده، شهر فیروزآباد نیز به عنوان شهر ملی دست‌بافت‌های عشایری ثبت شده‌است.[۲۷]

گردشگریویرایش

شهرستان فیروزآباد دارای ۱۰۷ اثر ملی و ۵ اثر ثبت جهانی به شرح زیر می‌باشد:[۲۸]

سایت تصویر موقعیت شماره ثبت آثار ملی تاریخ ثبت ملی
قلعه دختر   فیروزآباد
۲۸°۵۵′۱۵″ شمالی ۵۲°۳۱′۴۸″ شرقی / ۲۸٫۹۲۰۸۳°شمالی ۵۲٫۵۳۰۰۰°شرقی / 28.92083; 52.53000
۲۶۹ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵
سنگ‌نگاره پادشاهی اردشیر بابکان   فیروزآباد
۲۸°۵۵′۰۰″ شمالی ۵۲°۳۲′۱۵″ شرقی / ۲۸٫۹۱۶۶۷°شمالی ۵۲٫۵۳۷۵۰°شرقی / 28.91667; 52.53750
۲۶۸ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵
سنگ‌نگاره پیروزی اردشیر بر اردوان   فیروزآباد
۲۸°۵۴′۳۶″ شمالی ۵۲°۳۲′۲۷″ شرقی / ۲۸٫۹۱۰۰۰°شمالی ۵۲٫۵۴۰۸۳°شرقی / 28.91000; 52.54083
۲۶۸ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵
اردشیرخوره (شهر گور)   فیروزآباد
۲۸°۵۱′۰۸″ شمالی ۵۲°۳۱′۵۷″ شرقی / ۲۸٫۸۵۲۲۲°شمالی ۵۲٫۵۳۲۵۰°شرقی / 28.85222; 52.53250
۱۷ ۲۴ شهریور ۱۳۱۰
کاخ اردشیر بابکان   فیروزآباد
۲۸°۵۳′۵۳″ شمالی ۵۲°۳۲′۲۱″ شرقی / ۲۸٫۸۹۸۰۶°شمالی ۵۲٫۵۳۹۱۷°شرقی / 28.89806; 52.53917
۸۹ ۱۵ دی ۱۳۱۰

از محل‌های تاریخی دیگر فیروزآباد می‌توان به قدیمی‌ترین رصدخانه ایران که به تازگی در این شهر باستانی کشف گردیده، نقش رستم تنگاب و آسیاب، کاروانسرا و چهارطاق کنارسیاه و سلطان پیر غیب اشاره کرد. اماکن زیارتی این شهرستان شامل امامزادگان بی بی حور وبی بی نور، امام زاده امراله واقع در خویدجان، امام زاده داوود (واقع در منطقه خرقه _کسی که خرقه محمد) را نگهداری می‌کرده) و امامزاده شعیب (نوه ابوالفضل) می‌باشد. امام زاده امام علی آزاد در نجف آباد. همه امامزادگان در حوالی شهر می‌باشند.

اماکن سیاحتی این شهرستان عبارت‌اند از سد تنگاب، رودخانه تنگاب، تنگ خرقه، تنگ هایقر، کوه آسیاب بادی و روشن روستای سرگر، چشمه حنیفقان (چهل چشمه)، رودخانه کنارسیاه، چشمه زنجیران، تنگ رودبال، دانال بهشت خرقه، جنگلهای طبیعی دشت موک و دشت کل و چشمه هاو گردشگاه‌های طبیعی مانند "چکه نمدی"، "تنگ مهرک"، " اُوبهروزو "، "هفت چاه"، " اُوشُـرشرو (آبشار)" و… که در کوه‌های اطراف بوده و توسط گروه‌های کوهنوردی مختلف نظیر "گروه دوستداران طبیعت" مسیریابی شده و به صورت رایگان، هر هفته علاقمندان را برای کوهنوردی به این محل‌ها می‌برند.

ورزش و مجتمع های ورزشیویرایش

شهرستان فیروزآباد تا سال۱۳۹۶ دارای یک نماینده فوتبال در لیگ دسته سه کشور به نام شاهد شهرداری فیروزآباد و در سال آخر با نام شهید رضایی فیروزآباد بود.[۲۹]

همچنین تیم فوتسال شهید رضایی فیروزآباد نیز در سال ۹۷ در لیگ دسته دو فوتسال قرار داشت و با کسب نتایج ضعیف سقوط کرد.بازی های خانگی این تیم در دانشگاه آزاد فیروزآباد انجام می‌شد.[۳۰]

دیگر نماینده فوتبالی این شهرستان تیم پادنای میمند در لیگ استانی بود.[۳۱]

درحال حاضر تنها نماینده لیگ برتری شهرستان فیروزآباد تیم بانوان کربنات سدیم فیروزآباد در لیگ برتر هندبال بانوان کشور است.[۳۲]

فهرست اماکن ورزشی شهرستان فیروزآباد[۳۳]
مجموعه ورزشی مکان نوع مالکیت
مجموعه انقلاب شهر فیروزآباد سالن ورزش‌های مختلف و زمین چمن سازمان تربیت بدنی
مجموعه تختی شهر فیروزآباد زمین چمن پیست دو میدانی و استخر سرپوشیده
مجموعه جایدشت روستای جایدشت چند منظوره(زمین خاکی +سالن)
سرگر روستای سرگر زمین فوتبال خاکی
پرزیتون بخش میمند روستای پرزیتون
بایگان روستای بایگان
رودبال روستای رودبال
مجموعه شهید صیادی‌نژاد شهر میمند چند منظوره (سالن های ورزشی+زمین چمن)
مجموعه شهید اکبری(آموزش و پرورش) شهر فیروزآباد چند منظوره آموزش و پرورش
مجموعه دانشگاه آزاد شهر فیروزآباد چند منظوره دانشگاه آزاد
زمین فوتبال الفتح شهر فیروزآباد زمین چمن مصنوعی سازمان تربیت بدنی[۳۴]
پیست موتور سواری فیروزآباد در حال احداث تربیت بدنی[۳۵]


صنایع و تأسیساتویرایش

درحال حاضر در شهرستان فیروزآباد دو شهرک صنعتی فعال فیروزآباد و میمند و شهرک صنعتی نیمه فعال جایدشت وجود دارد.[۳۶]

این شهرستان دارای یک کارخانه سیمان در ده کیلومتری شهر کوار می‌باشد.[۳۷]

بزرگترین کارخانه کربنات سدیم خاورمیانه با نام تجاری کربنات سدیم کاوه در غرب این شهرستان در منطقه کنارسیاه است که به مرحله بهره‌برداری رسیده‌است.

در شهرستان فیروزآباد یک کارخانه رب سازی فعال نیز وجود دارد[۳۸]

پتروشیمی درحال احداث فیروزآباد نیز که با گذشت ۱۳ سال پیشرفت خاصی نداشته‌است در منطقه جایدشت و در کیلومتر ۱۰ محور فیروزآباد قیر قرار دارد.[۳۹]

همچنین فیروزآباد در میان سه سد تنگاب ،هایقر درحال احداث با پیشرفت بیش از ۹۰ درصدی و سد سلمان فارسی قیرو کارزین قرار گرفته‌است.

میدان‌های گازی آغار و دالان نیز به صورت مشترک در شهرستان‌های فیروزآباد، فراشبند و قیرو کارزین قرار گرفته که با ۲۷ حلقه چاه تولید روزانه بیش از صد میلیون متر مکعب گاز را دارند که از طریق لوله به پالایشگاه آغار دالان فراشبند فرستاده می‌شوند.[۴۰][۴۱]

افراد معروفویرایش


شاهپور اول ساسانی فرزند اردشیر بابکان متولد شهر گور بوده‌است و شاهپور دوم ساسانی نیز در این شهر زاده شده‌است.

مجدالدین فیروزآبادی کارزینی از مشاهیر بنام فیروزآباد و مؤلف کتاب قاموس المحیط

روزبه پور دادویه معروف به ابو عبدالله ابن مقفع (زاده ۱۰۴-فیروزآباد) از برجسته‌ترین نمایندگان تفکر علمی در قرن دوم هجری است. روزبه کتاب‌های زیادی از پارسی میانه به عربی برگرداند. از میان کتابهایی که روزبه ترجمه کرد می‌توان از کلیله و دمنه، تاجنامه انوشیروان، آیین‌نامه، سخنوری بزرگ (الأدب الکبیر) و سخنوری خُرد (الأدب الصغیر) نام برد.

ابواسحاق، ابراهیم بن علی شیرازی (۱۰۰۲–۱۰۸۱م) فقیه شافعی و ادیب ایرانی در سدهٔ پنجم هجری متولد فیروزآباد بود وی تحصیل مقدماتی را در فیروزآباد شروع و برای کسب علم بیشتر به شیراز و سپس به بصره سفر کرد و در خدمت جوزی قرائت حدیث کرد در سال ۴۱۵ قمری به بغداد رفت و پس از تأسیس نظامیه در بغداد تدریس در آن به وی واگذار شد، فیروزآبادی سرانجام در سال ۴۷۶قمری در بغداد در گذشت.

لاله و لادن بیژنی دوقلوهای به هم چسبیده معروف که شهرت جهانی داشتند نیز زاده فیروزآباد بودند و مدفنشان نیز روستای لهراسب شهرستان فیروزآباد می‌باشد.

از ورزشکاران فیروزآبادی می‌توان از آقای امید رضا روانخواه بازیکن سابق تیم ملی ایران، فجر سپاسی شیراز و استقلال تهران و سرمربی سابق سپیدرود رشت بود و درحال حاضر سرمربی تیم دسته یکی نیروی زمینی تهران است که با این تیم از دسته دو به دسته یک سعود کرد وی هنچنین سابقه قهرمانی در لیگ برتر و جام حذفی با تیم استقلال تهران را دارد

محمد صادق کرمی که فوتبالیست فیروزآبادی دیگریست سابقه بازی در تیم‌های فجر برق نوین و قشقایی شیراز را دارد.

فرید عابدی بازیکن سابق تیم‌های برق شیراز نساجی مازندران گل گهر سیرجان

محمد مهدی فروردین که نماینده منتخب شهرستان‌های حوزه انتخابیه فیروزآباد، فراشبند و قیرو کارزین در مجلس یازدهم می‌باشد سابقه مربیگری و سرمربیگری تیم قشقایی شیراز در لیگ دسته یک و سرمربی گری تیم ملی دانش آموزان ایران را دارد که با این تیم سابقه قهرمانی تورنمنت بین‌المللی را نیز دارد.

وقایع مهم تاریخیویرایش

از مهم‌ترین وقایع تاریخی فیروزآباد می‌توان به تاجگذاری اردشیر بابکان در شهر گور در سده سوم میلادی و انتخاب این شهر به عنوان اولین پایتخت ساسانیان نام برد.

در زمان جنگ جهانی اول که جنوب کشور به دست انگلیس افتاد فیروزآباد نیز از این اتفاق مستثنا نبود و در کنار رئیس علی دلواری وسایر مجاهدان جنوب، اسماعیل خان صولت الدوله قشقایی سردار عشایر و بزرگمردان ایل قشقایی نیز در تنگه هایقر به مقابله با انگلیسی‌ها پرداختند.

در نبرد معروف سمیرم که تیر ماه سال ۱۳۲۲ روی داد شروع این نبرد درگیری هایی در فیروزآباد و قیروکارزین بود[۴۲] و سرانجام باعث درگیری در ارتفاعات سمیرم بین نیروهای متحد عشایر قشقایی و بویراحمدی از یک سو و نیروهای ارتش ایران از سوی دیگر شد.[۴۳]در نتیجه این نبرد ۳۰۰ نفر به‌علاوهٔ ۲۷ افسر، ازجمله سرهنگ حسنعلی شقاقی، فرمانده ستون سمیرم کشته شدند و فیروزآباد، قیر و کارزین تحت کنترل قشقایی‌ها درآمد.

کشته شدن مهندس شاهپور ملک عابدی در ۲۱ آبان ۱۳۴۱ در تنگاب فیروزآباد که مسئول اصلاحات ارضی منطقه فیروزآباد بود باعث ایجاد تنش چند ماهه بین نیروهای دولتی و قشقایی‌ها شد که منجر به جنگ بین قشقایی‌های کوهمره سرخی فیروزآباد و نیروهای سلطنتی شد و تعداد زیادی تلفات برجای گذاشت همچنین بزرگان ایل قشقایی که از نظر حکومت پهلوی متهم اصلی کشته شدن ملک عابدی بودند کشته یا تبعید شدند.[۴۴]

در دوران انقلاب شهرستان فیروزآباد اولین نقطه کشور بود که ساواک آن سقوط کرد و رژه مسلحانه عشایر قشقایی در آن برگزار شد.[۴۵]

در روز ۳۰ خرداد سال ۱۳۷۳ که مصادف با روز عاشورا بود زلزله ای به بزرگی ۵/۹[۴۶] ریشتر منطقه فیروزآباد را لرزاند مرکر زلزله روستای زنجیران بود. این زلزله علیرغم شدتی که داشته و خرابی‌هایی را به بار آورده تلفات چندانی دربر نداشته‌است.[۴۷]

به هنگام حمله اسکندر مقدونی به دودمان هخامنشیان، اسکندر پس از اینکه نتوانست این شهر را فتح کند با ساختن سد شهر را به زیر آب برد. سکنه این شهر متواری و پناهنده کوهستان‌های اطراف شدند.[۴۸] در طول دودمان سلوکیان نیز این شهر یکی از پایگاه‌های اصلی برای مبارزه با بیگانگان بود.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. </%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%D9%88-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%86/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران. ۲۳ اسفند ۱۳۹۵. کاراکتر C1 control character در |نشانی= در موقعیت 32 (کمک)[پیوند مرده]
  2. «پورتال وزارت کشور - اخبار». web.archive.org. ۲۰۰۸-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». www.amar.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۱.
  4. «تقسیمات کشوری سال 1394». مرکز آمار ایران.
  5. «شهرستان فیروز آباد | گردشگران شیراز | جاذبه‌های دیدنی در فیروز آباد، مکان‌های دیدنی فیروزآباد». گردشگران شیراز. ۲۰۱۹-۱۲-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۲۶.
  6. «پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان تبلیغات اسلامی استان فارس». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ نوامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۷ مه ۲۰۱۲.
  7. «جشنواره گل و گلاب میمند؛ معطرترین رویداد گردشگری استان فارس- اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۱.
  8. شیرازه، پایگاه خبری (۱۳۹۶/۰۴/۲۰ - ۱۲:۱۷). «فيروزآباد؛ قطب توليد گياهان دارويي و عسل برگ / صادرات سالانه 50 تن گياهان دارويي به كشورهاي اروپايي». fa. دریافت‌شده در 2021-01-29. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  9. «فیروزآباد؛ قطب بزرگ تولید گیاهان دارویی اقتصادی». خبرگزاری علم و فناوری. ۱۳۹۹/۹/۱. دریافت‌شده در 2021-01-29. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  10. «خبرگزاری فارس - فیروزآباد؛ قطب گیاهان دارویی فارس/ گنجینه‌های ژنتیکی که مغفول می‌مانند». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۱۱-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۹.
  11. حسینی قزوینی. المعجم. صفحهٔ ۲۶۰
  12. سامی، علی
  13. طبری. تاریخ طبری. ج ۲، صفحهٔ ۵۸۳
  14. ابن حوقل، صورة الارض. جلد ۲. صفحهٔ ۲۶۴
  15. حسینی فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. جلد ۱. صفحهٔ ۲۴۰
  16. اشپولر، برتولد. تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. جلد ۱. صفحهٔ ۲۴
  17. حسینی فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. جلد ۱. صفحهٔ ۱۸۱
  18. ابن بلخی. فارسنامه. صفحهٔ ۳۳۵
  19. مجله دانش
  20. اصطخری. مسالک الممالک. صفحهٔ ۱۲۴
  21. ابن حوقل. صورة الارض. جلد ۲. صفحهٔ ۲۷۹
  22. مقدسی. احسن التقاسیم. جلد ۲. صفحهٔ ۶۵۹
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ابن حوقل. صورة الارض. جلد ۲. صفحهٔ ۲۹۸
  24. تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی. جلد ۴. صفحهٔ ۱۳۰
  25. سرزمین پارس[پیوند مرده]
  26. حسینی فسایی، حسن. فارسنامه ناصری، جلد ۲، صفحهٔ ۱۴۱۹
  27. «ثبت ملی فیروزآباد به عنوان شهر دست‌بافت‌های عشایری». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۱-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۰.
  28. «خبرگزاری فارس - فقدان موزه آثار باستانی در شهری با ۱۰۷ اثر ملی و ۵ اثر ثبت جهانی». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۱-۰۱-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۳۰.
  29. 10 (۲۰۱۷-۱۰-۱۱). «فوتبال دسته سوم كشور / تيم شهيد رضايي فيروزآباد به رده سوم جدول صعود كرد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  30. 10 (۲۰۱۸-۱۱-۲۳). «تيم فوتسال صنايع ميبد بر فيروزآباد شيراز غلبه كرد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  31. 10 (۲۰۱۷-۰۲-۲۱). «فوتبال ليگ برتر فارس/ تيم شهيد باقري گويم شيراز صدرنشين شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  32. «پیروزی کربنات سدیم مقابل ذوب آهن». www.varzesh3.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  33. «اماکن ورزشی شهر فیروز آباد-استان فارس». مدرسه نیوز - مرجع نمونه سوال مدرسه. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  34. «خبرگزاری فارس - افتتاح نخستین زمین چمن مصنوعی شهرستان فیروزآباد». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۱-۰۲-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  35. «خبرگزاری فارس - راه‌اندازی پیست موتورسواری فیروزآباد در آینده نزدیک». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۱۲-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
  36. «اختصاص مشوق‌های سرمایه‌گذاری برای 3 شهرک صنعتی در فیروزآباد- اخبار استانها تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۹.
  37. "سیمان فارس نو (فیروز آباد)". Ecasb. Retrieved 2021-01-29.
  38. «فارس بازرگان - بانک اطلاعات تولید کنندگان محصولات غذایی». www.foodkeys.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۹.
  39. «احداث پتروشیمی در دشت ممنوعه/پتروشیمی فیروزآباد به عسلویه منتقل می‌شود؟». اول فارس | آخرین اخبار ایران ،جهان و فارس. ۲۰۱۹-۱۰-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۹.
  40. جنوبی، شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس. «آغار و دالان». شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۲۳.
  41. «نوسازی درمانگاه و مرکز سلامت کار دالان در زاگرس جنوبی». شانا. ۲۰۲۱-۰۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۳.
  42. «نبرد سمیرم - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد». fa.m.wikipedia.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۲.
  43. Behnegarsoft.com (۲۰۱۲-۰۲-۰۸). «نقش انگليسي‌ها، قشقايي‌ها و جنگ جهاني دوم در «نبرد سميرم» | ایبنا». خبرگزاری کتاب ايران (IBNA). دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۲.
  44. «کشته شدن مهندس ملک عابدی رئیس اصلاحات ارضی فیروزآباد به دست مالکان بزرگ ۲۲ آبان ماه ۱۳۴۱ - مشروطه». mashruteh.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
  45. «درخواست برای تأسیس تلویزیون محلی قشقایی در فارس | آبان‌پرس». دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
  46. «Magiran | روزنامه رسالت (1391/05/25): مشخصات فنی دو زمین لرزه اخیر و مقایسه آنها با برخی زلزله‌های گذشته». www.magiran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
  47. «شبکه شتابنگاری کشور > صفحه نخست». ismn.bhrc.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
  48. برخی مورخان قدیم پیشینه گور را به دوران هخامنشیان می‌رسانند. به گزارش ایشان گور شهری بزرگ با حصاری محکم بود، به طوریکه اسکندر مقدونی هر چه کرد نتوانست آن را بگشاید. پس دستور داد که مسیر رودخانه‌ای را به سمت شهر بگردانند و آن را در آب غرق کنند. بعدها اردشیر که تازه بر اردوان اشکانی شوریده بود، عهد کرد که در صورت پیروزی در این محل شهر تازه‌ای بنا کند. او پس از نشستن بر تخت پادشاهی با کمک مهندسان کوه‌های اطراف جلگه را برید و آب را از آن طریق خارج کرد. سپس بر زمین خشک شهر جدید گور را ساخت و آنجا را تختگاه خود قرار داد. امروزه کارشناسان در درستی این داستان (آبگرفتگی جلگه فیروزآباد به مدت پانصد سال) تردید دارند و بیشتر، گزارش طبری را پذیرفته‌اند که می‌گوید اردشیر بنای شهر گور را در حدود سال ۲۲۴ میلادی و به نشانه قدرت‌نمایی در برابر آخرین شاه اشکانی آغاز کرده‌است.