باز کردن منو اصلی

ملک عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل بن ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود بن محمد بن مقرن آل سعود (۱۸۷۶ یا ۱۸۸۰[۲] – ۹ نوامبر ۱۹۵۳) معروف به ابن سعود، اولین پادشاه و بنیان‌گذار پادشاهی عربستان سعودی بود.

ملک عبدالعزیز
پادشاه عربستان سعودی
Ibn Saud.png
دوراننخستین پادشاه و بنیان‌گذار حکومت آل سعود (۱۹۰۲–۱۹۵۳)
تاجگذاری۲۳ سپتامبر ۱۹۳۲
نام کاملعبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل بن ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود بن محمد بن مقرن
لقب(ها)ابن سعود[۱]
زادروز۱۵ ژانویه ۱۸۷۶
زادگاهریاض، امارت نجد
درگذشت۹ نوامبر ۱۹۵۳ (۷۷ سال)
محل درگذشتطائف، عربستان سعودی
آرامگاهگورستان العود، ریاض
پیش ازملک سعود
پس ازعبدالرحمن بن فیصل آل سعود
همسر
کاخکاخ طائف
دودمانآل سعود
پدرعبدالرحمن بن فیصل بن ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود بن محمد بن مقرن آل سعود
مادرساره بنت احمد بن محمد بن ترکی السدیری
فرزندان
دیناسلام. سنی

وی از سال ۱۹۰۲ پس از کودتایی خونین، حکومت بر ریاض را به دست آورد و از ۱۹۲۲ بر کل منطقه نجد (مرکز عربستان) مسلط شد و از ۱۹۲۵ حجاز را به قلمرو خود افزود و در سال ۱۹۳۲ کشور جدیدی را با نام عربستان سعودی بنیان گذاشت. وی فرزندان بسیار زیادی داشت و تمامی پادشاهان بعدی عربستان (ملک سعود، ملک فیصل، ملک خالد، ملک فهد، ملک عبدالله و ملک سلمان) تا به اکنون فرزندان مستقیم وی بوده‌اند.

دوران سلطنت او با کشف نفت در عربستان در سال ۱۹۳۸ و بهره‌برداری گسترده از منابع نفتی این سرزمین همراه بود. نام وی به عنوان بنیانگذار حکومت پادشاهی عربستان سعودی بر روی فرودگاه بین‌المللی جده (IATA:JED/ICAO:OEJN) (فرودگاه بین‌المللی ملک عبدالعزیز) یکی از مهم‌ترین فرودگاه‌های این کشور و قطب فعالیتی خطوط هوایی هواپیمایی سعودی نهاده شده‌است.

زندگیویرایش

عبدالعزیز در ۱۵ ژانویه ۱۸۷۶ در ریاض به دنیا آمد. خانوادهٔ او رهبران سنتی جنبش مذهبی وهابیت بودند و بر مناطق مرکزی عربستان معروف به نجد حکومت می‌کردند. در ۱۹۰۲ میلادی در حالیکه خاندان او به کویت تبعید شده بودند، عبدالعزیز جوان توانست با کمک گروه کوچکی از نزدیکان و خدمت‌گزاران خود ریاض را دوباره به چنگ آورد. در ۱۹۱۲ تسلط خود را بر نجد تکمیل کرده و یک ارتش آموزش‌دیده را سازمان داد. بریتانیا در جنگ جهانی اول برای برقراری دوستی با او تلاش مختصری کرد و در ۱۹۱۵ حکومت او را بر احساء (شرق عربستان) و نجد به رسمیت شناخت، اما در مجموع رقیب او شریف حسین که حجاز را تحت کنترل خود داشت، ترجیح می‌دادند.

ابن سعود در ۱۹۲۴ (فتح مکه) و ۱۹۲۵ (فتح مدینه) دشمن خود شریف حسین را شکست داد و در ۱۹۲۶ در مکه تاجگذاری کرد و خود را پادشاه حجاز و نجد نامید و در ۱۹۳۲ وقتی که بیشتر خاک شبه‌جزیره عربستان را به تصرف خود درآورده بود، نام کشور را به عربستان سعودی تغییر داد. او بسیاری از قبایل کوچ‌نشین را وادار به یک‌جانشینی کرد تا به جنگ‌های داخلی میان آنان خاتمه دهد و با جلوگیری از راهزنی و اخاذی از زائران مکه و مدینه، حکومت خود را اعتبار بخشید. در ۱۹۳۶ و ۱۹۳۹ امتیاز استخراج نفت را به شرکت‌های آمریکائی واگذار کرد و با درآمد حاصل از فروش نفت، عربستان به یکی از ثروتمندترین کشورهای دنیا تبدیل شد. البته بیشتر درآمدهای نفتی به خانواده سلطنتی اختصاص می‌یافت. عربستان در جنگ جهانی دوم بی‌طرف ماند اما به سمت متفقین گرایش داشت. در جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل نیز علیه اسرائیل اعلان جنگ داد. او در ۱۹۴۵ اتحادیه عرب را نیز برای تشویق اعراب به اتحاد تأسیس کرد.[۳]

ملک عبدالعزیز، ۹ نوامبر ۱۹۵۳ در ۷۷ سالگی درگذشت. پس از مرگ ملک عبدالعزیز در سال ۱۹۵۳ در کشورهای همسایه دو روز عزاداری رسمی اعلام شد و دولت مصر ۲ هفته عزای عمومی اعلام کرد. پرچم سازمان ملل در نیویورک به حالت نیمه‌افراشته درآمد. متفقین از همکاری وی در زمان جنگ بسیار راضی بودند به طوری که نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل پس از مرگ ابن سعود از نقش افسانه‌ای وی در رنسانس خاورمیانه خبر داد و کلمنت اتلی رهبر حزب کارگر و نخست‌وزیر سابق بریتانیا او را دوست بسیار صمیمی کشورش در دوران جنگ خواند که فهمی عالی از استراتژی جنگ داشت.[۴]

خانواده و فرزندانویرایش

شمار دقیق همسران و فرزندان عبدالعزیز نامعلوم است. گفته می‌شود که او ۱۷ تا ۲۲ بار ازدواج کرده[۵] او ۴۵ پسر داشت که از بین آن‌ها ۳۶ تن به سن بلوغ رسیدند. تنها ده نفر از این میان به شرایط پادشاه شدن دست یافتند که از این میان شش نفر به این مقام رسیدند.[۶][۷][۸] البته با توجه به قوانین مربوط به تعدد زوجات در اسلام هیچگاه بیش از ۴ زن در یک زمان نداشت و ازدواج‌های متعدد وی پس از طلاق همسر قبلی صورت می‌گرفت. وی همسران خود را از بین خانواده‌هایی انتخاب می‌کرد که قصد جلب حمایت آن‌ها را از حکومت خود داشت. تعداد دختران او به درستی مشخص نیست و در یکی از منابع ۲۱۵ نفر برآورد شده‌است.[۹] برخی منابع تعداد پسران او را نیز تا ۱۵۰ نفر ذکر کرده‌اند.[۴]

هر شش پادشاه پس از عبدالعزیز از فرزندان او بوده‌اند. «حصه بنت احمد سدیری» هفدهمین زن ملک عبدالعزیز و از خاندان «سدیری» بود. او مادر ملک فهد پادشاه اسبق و ملک سلمان پادشاه کنونی عربستان است. دو ولیعهد متوفای ملک عبدالله یعنی شاهزاده سلطان و شاهزاده نایف هم پسران این مادر بودند.[۱۰]

فرزندان مشهورویرایش

هفت سدیری هفت برادران تنی هستند که قدرتمندترین فرزندان عبدالعزیزند. فرزندان مشهور عبدالعزیز عبارتند از:

تخریب بقیعویرایش

بقیع از دیرباز مکان دفن بزرگ‌ترین شخصیت‌های اسلام بوده است که در چند قدمی مسجد النبی در مدینه منوره قرار دارد. ابن سعود تحت تأثیر عقاید وهابیت و سلفی‌گری که زیارت اهل قبور و ساختن قبه و ضریح و زیارتگاه بر روی قبور بزرگان را شرک و بت‌پرستی قلمداد می‌کند، به فتوای جمعی از علمای وهابی، دستور تخریب بارگاه و قبور بقیع را در ۸ شوال ۱۳۴۴ هـ.ق برابر با ۳۱ فروردین ۱۳۰۵ هـ.ش (۲۰ آوریل ۱۹۲۶ م) را صادر نمود. از جمله کسانی که در قبرستان بقیع دفن گردیده‌اند عبارتند از:

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ فیلمی که شاهزاده سعودی را خشمگین کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  2. برخی منابع از جمله دانشنامه کلمبیا تاریخ تولد او را در ۱۸۸۰ ذکر کرده‌اند.
  3. Ibn Saud of Saudi Arabia. (n.d.). The Columbia Electronic Encyclopedia, Sixth Edition. Retrieved May 18, 2009, from Answers.com Web site: http://www.answers.com/topic/ibn-saud
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ The Hindu. Ibn Saud Passes Away, 11 November 1953
  5. Nestor Sander. Ibn Saud: King by Conquest 2001, ISBN 1-58736-017-9
  6. ویکی‌پدیای انگلیسی، 17/06/22
  7. "The Al-Saud Family". Geocities.ws. Retrieved 23 August 2013.
  8. «جنگ قدرت در دربار سعودی؛ ستون‌ها فرو می‌ریزند یا کاخ پابرجا خواهد ماند؟» (به انگلیسی). ۲۰۱۸-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۲۱.
  9. Tore Kjeilen. Ibn Sa'ud looklex Encyclopedia
  10. «شجره خانوادگی و هرم قدرت در خاندان آل سعود». رادیوزمانه. ۴ بهمن ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۵.

پیوند به بیرونویرایش